Sáng 21. 2 (tức mùng 6 tết nguyên đán Mậu Tuất), lễ hội đền Sóc 2018 đã chính thức khai mạc tại Khu di tích lịch sử đền Sóc (huyện Sóc Sơn, Hà Nội). Năm nay là năm đầu tiên lễ hội đổi mới hình thức tổ chức khi các nghi thức cướp lộc hoa tre, lộc trầu cau… đã được bãi bỏ. Thay vào hình thức tán lộc tập trung, lộc hoa tre, trầu cau được san sẻ để tán lộc cho nhân dân địa phương và du khách thập phương. Lễ hội vì thế đã diễn ra trong không khí trang nghiêm, thành kính nhưng bình yên đến khó tưởng tượng.
Là một trong những lễ hội trọng điểm của Thủ đô nói riêng và cả nước nói chung, lễ hội Đền Sóc năm nào cũng thu hút hàng chục vạn du khách thập phương trẩy hội. Không chỉ được biết đến là nơi thờ tự Phù Đổng Thiên Vương - một trong tứ bất tử của dân tộc Việt Nam, lễ hội Gióng tại đền Sóc còn rất nổi tiếng với tục “cướp giò hoa tre”. Giò hoa tre cũng là một trong 8 lễ vật được các địa phương trên địa bàn huyện Sóc Sơn cung tiến vào dịp lễ hội. Mọi năm, sau khi rước giò hoa tre và trầu cau dâng tại đền chính, hai lễ sẽ theo hai hướng được rước xuống đền Hạ và đền Mẫu. Tại đây, sau phần lễ tại sẽ có nghi lễ tất lộc… và cũng chính đây là địa điểm chính xẩy ra tình trạng “cướp” khiến nhiều người bị sứt đầu, mẻ trán nhiều năm qua.
Bà Nguyễn Thị Toan, người dân thôn Xuân Lai, xã Xuân Thu hào hứng, việc thay đổi hình thức tán lộc như năm nay đã mang lại một diện mạo yên bình, nhẹ nhàng cho lễ hội. Như mọi năm, cứ đến đoạn “cướp” là những bậc cao niên lại tá hỏa nhìn đám thanh niên lao vào tranh cướp. Chưa kể những tiêu cực như trộm cắp, xô xát dẫn đến sứt đầu mẻ trán.
Thủ từ đền Hạ, ông Tô Xuân Trình (làng Vệ Linh) cũng chia sẻ, năm nay ông có tâm thế dự lễ hội khác hẳn nhiều năm trước. Mùa lễ hội 2017, ông còn không dám vào đền Hạ vì quá sợ màn tranh cướp bạo lực.
Nhằm đưa lễ hội trở về với đúng giá trị tốt đẹp truyền thống, Ban tổ chức lễ hội đã quyết định thay đổi và bãi bỏ nghi lễ này. Ông Nguyễn Nam Nho- Giám đốc Trung tâm quản lý khu du lịch di tích đền Sóc Sơn cho biết, trước mùa lễ, ban tổ chức đã gặp gỡ người dân địa phương, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu văn hóa để cùng tìm phương án phù hợp. Theo đó, thay thế cho việc rước lộc và thực hiện nghi lễ tất lộc… toàn bộ số giò hoa tre, lộc trầu cau được đưa vào hậu cung sau đó chia về các thôn và phát lộc cho du khách thập phương. Ngoài chuẩn bị giò 500 hoa tre cung tiến vào đền Thượng như những mùa trước, năm nay, 15.000 hoa tre cũng đã được chuẩn bị để phát lộc cho du khách thập phương đi lễ đền, tránh tình trạng tranh cướp như mọi năm. Cùng đó, lễ rước và tế cũng được đẩy lên sớm hơn vào lúc 7 giờ sáng.
Sau lễ cung tiến, giò hoa tre sẽ được di chuyển vào hậu cung đền Thượng chứ không di chuyển xuống khu vực đền Hạ và tổ chức phát lộc như mọi năm. Lễ vật trầu cau cũng sẽ được di chuyển vào hậu cung đền Thượng sau nghi lễ cung tiến. Nghi lễ thúc bình an, người dân thư thái đi lễ, xếp hàng vào đền xin lộc hoa tre, trầu cau và đặc biệt, không ai còn phải chứng kiến cảnh tượng côn ba khúc dẹp đường nhằm đảm bảo cho lễ, lộc không bị cướp như mọi năm nữa. Thay thế hình ảnh lực lượng công an giăng kín để đảm bảo an ninh cho lễ hội, năm nay rất nhiều lực lượng tình nguyện viên áo xanh đã được huy động để hướng dẫn và nhắc nhở người dân và du khách tuân thủ quy định, thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội.
(Phương Anh)