Lễ hội diễn ra trong hai ngày, ngày 24.2. 2018 (mùng 9 tháng Giêng) khai hội và lễ rước chính thức vào ngày 25.2.2018 (mùng 10 tháng Giêng). Lễ hội Cầu ngư - Rước cá Sủ vàng truyền thống là lễ hội độc đáo, mang đặc trưng riêng của ngư dân Hải Phòng, được tổ chức 3 năm một lần sau dịp Tết Nguyên đán với ý nghĩa cầu mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng, một vụ mùa đánh bắt bội thu, thuyền bè đi khơi về lộng an toàn.
Duy trì những phong tục tập quán độc đáo qua hàng trăm năm trên thành phố Cảng lớn nhất miền Bắc, Lễ hội Cầu ngư - Rước cá Sủ vàng đã tái hiện một cách sinh động phong tục tập quán truyền thống, lưu giữ nét văn hóa dân gian của người dân làng Ngọc Tỉnh - Kiến Thụy - Hải Phòng. Đây cũng là tín ngưỡng tâm linh thờ cá của ngư dân các tỉnh Bắc bộ từ xa xưa. Cá Sủ vàng cũng được người dân tôn thờ bởi sự quý hiếm cùng giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao.
Là loại cá có trị giá lên tới cả tỉ đồng, cá Sủ vàng còn được gọi là cá Sủ vây vàng, cá Sủ vàng kép, cá thủ, cá đường, là loại cá lớn nhất trong họ cá đù, thuộc bộ cá vược (họ Sciaenidae), chiều dài có thể đạt đến 160cm, nặng trên 120kg. Nhiều gia đình ngư dân tại làng Ngọc Tỉnh đã trở nên giàu có chính nhờ loài cá Sủ giá trị và quý hiếm này. Do đó, ngày nay, lễ hội không chỉ là thể hiện sự tôn kính loài cá quý, có ơn mang lại cuộc sống no đủ cho người dân mà còn gắn liền với sự hưng thịnh của cả làng.
Theo ông Nguyễn Bá Gan (Trưởng thôn văn hóa Ngọc Tỉnh), Ngọc Tỉnh là một làng cổ với truyền thống cầu ngư lâu đời. Qua thời gian, lễ hội truyền thống này càng được đầu tư với nhiều hoạt động phong phú, sôi nổi, đáp ứng nhu cầu chiêm ngưỡng, lễ bái của ngư dân vùng biển cũng như du khách thập phương, trở thành sản phẩm văn hóa tâm linh đặc sắc của huyện Kiến Thụy. Năm 2018, lễ hội rước cá Sủ vàng được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, quy mô lớn hơn với mong muốn thông qua lễ hội để thắt chặt thêm tình đoàn kết, gắn bó giữa các ngư dân làng biển Hải Phòng.
Điểm nhấn của lễ hội năm nay là lễ rước cá Sủ vàng nặng hơn 1 tạ bằng gỗ vàng tâm và mâm bày lợn Ông Bồ nặng 3 tạ từ Nhà văn hóa thôn Ngọc Tỉnh đưa về đình làng để thực hiện nghi thức cầu ngư trang trọng. Đi cùng đoàn rước là đội cầm cờ, dàn nhạc, đoàn phụ lão, thanh niên, phụ nữ, các trai làng khỏe mạnh vác mái chèo cùng các mâm bày nông sản đặc trưng của địa phương.
Ngoài ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hoà, mùa biển bội thu, đem lại cuộc sống ngày càng no đủ hơn, lễ hội còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công đức của các vị tiền hiền, có công lập làng, dựng nghề. Đây cũng là dịp để những người con của làng từ khắp bốn phương hướng về tiên tổ, lòng thành đóng góp công sức để tổ chức lễ hội, bày tỏ thành kính, nhớ ơn cội nguồn.
“Tại lễ hội năm nay, nhiều con cháu của làng từ nước ngoài và người đi làm ăn xa cũng đã về quê sum họp, cùng dân làng rước cá Sủ vàng. Giữa nhịp sống hiện đại như hiện nay, đây thực sự là một nét đẹp văn hóa đáng tự hào của người dân làng Ngọc Tỉnh mà hiếm nơi nào có được” - ông Nguyễn Bá Gan chia sẻ.
Mai An