Sáng 4.11, tại Hà Nội, Báo Công Thương (Bộ Công Thương) tổ chức Tọa đàm “An toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh bia, rượu và nước giải khát: Trách nhiệm doanh nghiệp - Niềm tin người tiêu dùng”. Chương trình tập trung trao đổi về thực trạng quản lý, những nguy cơ mất an toàn thực phẩm, trách nhiệm của doanh nghiệp và giải pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Chuyển mạnh sang hậu kiểm, phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Tiến Cường nhấn mạnh, an toàn thực phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, đồng thời tác động đến uy tín doanh nghiệp, môi trường cạnh tranh và sự phát triển lành mạnh của thị trường. Đối với bia, rượu và nước giải khát, yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm càng trở nên quan trọng khi thị trường tiêu thụ rộng, quy mô sản xuất lớn và có nhiều công đoạn trong chuỗi cung ứng.
Theo Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương, trong 9 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất ngành đồ uống tăng 17,4%, riêng sản lượng bia tăng 14,7%. Tăng trưởng sản xuất đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý chất lượng, kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Dẫn Báo cáo số 1991/BC-BYT của Bộ Y tế, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương cho biết, năm 2025, tại 29/34 tỉnh, thành phố, các cơ quan chức năng đã kiểm tra 4.105 cơ sở sản xuất rượu, bia, trong đó tỉ lệ cơ sở đủ điều kiện chiếm 90,45%. Lực lượng quản lý thị trường xử lý 210 vụ vi phạm liên quan đến rượu, bia, với tổng số tiền xử phạt hành chính hơn 3 tỉ đồng. Trên môi trường thương mại điện tử, các sàn đã phải gỡ bỏ gần 4.255 sản phẩm và 1.902 gian hàng vi phạm.
Những số liệu này cho thấy nguy cơ vi phạm vẫn hiện hữu, đặc biệt khi phương thức kinh doanh ngày càng đa dạng, đòi hỏi đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng.
Về hệ thống chính sách, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương cho biết: Hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm và quản lý ngành đồ uống tiếp tục được hoàn thiện. Luật An toàn thực phẩm, Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia cùng các nghị định hướng dẫn là cơ sở pháp lý quan trọng để quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh nhóm sản phẩm này.
Năm 2026, Bộ Công Thương đã ban hành nhiều văn bản mới liên quan trực tiếp đến công tác quản lý lĩnh vực này. Cùng với đó, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đang được Bộ Y tế trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Những định hướng sửa đổi đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý dựa trên đánh giá nguy cơ, ứng dụng công nghệ và xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể.
Về phía doanh nghiệp, đại diện Báo Công Thương cho rằng, cần kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu, nhà xưởng, thiết bị, quy trình chế biến, đóng gói đến bảo quản, vận chuyển. Các đơn vị phân phối, bán lẻ và kinh doanh trên nền tảng số cũng phải nâng cao trách nhiệm trong lựa chọn nhà cung cấp, kiểm tra nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.
Tham luận tại Tọa đàm, bà Nguyễn Hương Giang, đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm đối với sản phẩm bia, rượu và nước giải khát.
Theo đó, cần rà soát đồng bộ các quy định về an toàn thực phẩm, kinh doanh rượu và phòng, chống tác hại của rượu, bia, tránh chồng chéo, thiếu thống nhất trong thực thi.
Cùng với cải cách thủ tục hành chính, công tác quản lý cần chuyển mạnh sang hậu kiểm dựa trên đánh giá nguy cơ; tăng cường truy xuất nguồn gốc, ứng dụng dữ liệu điện tử và phối hợp liên ngành; phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Thực tế, thị trường vẫn tiềm ẩn nguy cơ từ nguyên liệu không bảo đảm chất lượng, sản phẩm không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái và hàng hóa vi phạm quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm. Những vi phạm này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn gây tổn hại đến uy tín doanh nghiệp làm ăn chân chính, làm suy giảm niềm tin thị trường và tạo ra môi trường cạnh tranh không bình đẳng.
Trách nhiệm doanh nghiệp gắn với niềm tin người tiêu dùng
Một trong những nội dung trọng tâm của Tọa đàm là phiên thảo luận với chủ đề “Từ nhà máy đến bàn tiệc: Làm thế nào để bảo đảm an toàn thực phẩm”, tập trung vào trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng bia, rượu, nước giải khát.
Các nội dung trao đổi xoay quanh việc nhận diện nguy cơ mất an toàn thực phẩm; kiểm soát chất lượng xuyên suốt chuỗi sản xuất; phòng ngừa hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc; đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát sản phẩm lưu thông qua hệ thống phân phối, đại lý, cửa hàng bán lẻ và các nền tảng thương mại điện tử.
Trong đó, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất được đặt ở vị trí trung tâm. Việc đầu tư đổi mới công nghệ, hiện đại hóa dây chuyền, áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng và số hóa thông tin sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các nguy cơ mất an toàn thực phẩm mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, đặc biệt là các cơ sở sản xuất rượu thủ công, việc nâng cấp thiết bị, cải thiện điều kiện sản xuất và chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng là những yêu cầu cần được quan tâm. Các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp, khuyến công và chuyển đổi số có thể góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp từng bước nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm.
Bên cạnh đó, các đơn vị phân phối, bán lẻ và sàn thương mại điện tử cũng cần kiểm soát chặt nguồn gốc hàng hóa, không kinh doanh sản phẩm không rõ xuất xứ, đồng thời phối hợp với nhà sản xuất và cơ quan chức năng trong việc phát hiện, xử lý vi phạm và thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn.
Đối với người tiêu dùng, việc nâng cao nhận thức, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, nhãn mác rõ ràng và chủ động nhận diện các dấu hiệu bất thường của hàng hóa có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa rủi ro, nhất là trước tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng ngày càng đa dạng.