Làm rõ trách nhiệm của đơn vị tổ chức bếp ăn và đơn vị cung cấp suất ăn

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung thảo luận
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung thảo luận

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nhận được tổng cộng 158 ý kiến của các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ và tại hội trường về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Đến thời điểm hiện tại, đa số các ý kiến của đại biểu đã được tiếp thu. Trên cơ sở đó, cơ quan soạn thảo đã hoàn thiện nội dung dự thảo Luật để trình Quốc hội với nhiều điểm điều chỉnh quan trọng.

Dự thảo đã tiếp tục luật hóa những nội dung đã rõ, đã ổn định tại dự thảo Luật, gồm các đối tượng và lộ trình áp dụng hệ thống tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến tại Điều 33 và Điều 75 của dự án Luật; tiếp tục chỉnh sửa các thuật ngữ được sử dụng trong Luật, đảm bảo rõ nghĩa, chính xác, khoa học và phù hợp với thông lệ quốc tế; tiếp tục làm rõ nguyên tắc áp dụng Luật An toàn thực phẩm với các luật khác.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng bổ sung các nội dung liên quan tới Luật Quảng cáo, Luật Đầu tư, Luật Quản lý ngoại thương để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Dự thảo cấu trúc lại các chính sách của Nhà nước về an toàn thực phẩm thành những chính sách lớn, có trọng tâm, trọng điểm; xác định rõ khâu nào ngân sách Nhà nước bảo đảm và nội dung nào huy động xã hội hóa để triển khai thực hiện tại Điều 5.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, tại Điều 10, dự thảo làm rõ trách nhiệm của đơn vị tổ chức bếp ăn và đơn vị cung cấp suất ăn đối với nguồn nguyên liệu, việc truy xuất nguồn gốc theo từng lô, lưu mẫu, cảnh báo và xử lý khi có dấu hiệu bất thường.

Đặc biệt, Điều 11 bổ sung quyền của đại diện cha mẹ học sinh, tập thể người tiêu dùng khi được cử đại diện hợp pháp tham gia giám sát về an toàn thực phẩm đối với tổ chức, cá nhân cung cấp suất ăn tập thể, tổ chức bếp ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh.

Tại Điều 13, dự thảo quy định rõ hơn trách nhiệm của chủ thể nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội đối với nền tảng giao đồ ăn trực tuyến.

Theo đó, nền tảng phải cảnh báo ngay tới người tiêu dùng đã đặt đơn thuộc phạm vi sự cố và mở rộng nguồn thông tin cảnh báo tiếp nhận; thực hiện xác minh sơ bộ, chuyển thông tin và chủ động tạm ngưng hiển thị, tạm ngưng nhận đơn đối với sản phẩm có nguy cơ nghiêm trọng trong thời gian xử lý mà không chờ yêu cầu gỡ bỏ của cơ quan quản lý.

Dự thảo bổ sung quy định đối với các cơ sở nhỏ lẻ không có mặt tiền, biển hiệu để bao phủ các hình thức kinh doanh tại Điều 36; đồng thời làm rõ hình thức lưu trữ thông tin đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, thực phẩm tươi sống, cơ sở chế biến kinh doanh thực phẩm ăn uống đường phố tại Điều 26, Điều 27 và Điều 34 dự thảo Luật.

Đồng thời, Điều 45 bổ sung các trường hợp thu hồi giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm để tránh bỏ lọt các hình thức vi phạm.

Dự thảo bổ sung nguyên tắc dữ liệu an toàn thực phẩm phải chính xác, đầy đủ, cập nhật khả năng truy vết và chia sẻ theo thẩm quyền, đồng thời bảo vệ bí mật kinh doanh và dữ liệu cá nhân. Tại Điều 51 và Điều 52, làm rõ biện pháp quản lý đối với thực phẩm nguy cơ cao, nguy cơ thấp phù hợp thực tiễn.

Về mô hình tổ chức, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, dự thảo Luật đã chỉnh sửa để làm rõ đầy đủ tinh thần “một đầu mối quản lý, một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng về an toàn thực phẩm”, đồng thời bổ sung trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan trong quá trình triển khai thực hiện.

Khắc phục triệt để tình trạng "một mâm cơm ba bộ quản"

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải đánh giá cao sự chủ động, khẩn trương của Bộ Y tế trong tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ một số nhóm vấn đề lớn.

Về tính khả thi, bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng một số quy định trong dự thảo dù hiện đại nhưng có thể khó triển khai đồng bộ. Chẳng hạn, yêu cầu thực phẩm bày bán tại cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải để trong tủ kính hoặc thiết bị bảo quản; người kinh doanh thức ăn đường phố phải sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và lưu thông tin về nguồn gốc nguyên liệu.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Theo Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải, cần làm rõ điều kiện thực hiện và thời gian chuyển tiếp, nhất là khi áp dụng tại các vùng miền, chợ đầu mối. Bên cạnh đó, dự thảo có 32/72 điều giao Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết, cần 2 nghị định và 13 thông tư hướng dẫn, nhưng hồ sơ hiện mới có 1 dự thảo nghị định.

Về mô hình cơ quan đầu mối, mặc dù dự thảo đã giao Bộ Y tế làm đầu mối theo Kết luận số 114-KL/TW ngày 3/11/2026 của Bộ Chính trị, nhưng vẫn quy định Bộ NN&MT, Bộ Công Thương thực hiện nhiệm vụ quản lý chuyên ngành. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định thẩm quyền "vượt trội" cho Bộ trưởng Bộ Y tế, tạo điều kiện thực hiện nhiệm vụ đầu mối, khắc phục tình trạng "một mâm cơm ba bộ quản".

Đối với chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm, Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải băn khoăn quy định giới hạn tần suất kiểm tra "không quá 1 lần trong năm" có thể khiến những cơ sở nguy cơ cao như bếp ăn trường học, bệnh viện, khu công nghiệp ít được kiểm tra. Bà đề nghị tần suất kiểm tra phải căn cứ mức độ nguy cơ, lịch sử tuân thủ và ghi nhận nguyên tắc kiểm tra đột xuất.

Các vấn đề còn lại được cơ quan thẩm tra lưu ý gồm bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; tham vấn quốc tế và thời điểm thông qua dự án Luật. Trong đó, việc bổ sung ngành, nghề kinh doanh có điều kiện cần được Chính phủ đánh giá tác động đầy đủ do liên quan trực tiếp đến quyền tự do kinh doanh.

Thống nhất trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 3

Sau khi nghe các báo cáo, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về nội dung giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Các ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát dự thảo Luật, đảm bảo thực hiện đúng Kết luận số 114 của Bộ Chính trị về tiếp tục hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương.

Đồng thời, đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến phát biểu của đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận tại hội trường, trong đó có kiến nghị kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, đặc biệt là bếp ăn tại trường học, trong đó có các trường phổ thông dân tộc nội trú. Bên cạnh đó, chuyển đổi phương thức quản lý an toàn thực phẩm từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” cần đảm bảo thực chất.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, do còn một số nội dung trọng tâm, quan trọng cần tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện và thể hiện trong dự thảo Luật, đồng thời cần có thời gian để hoàn thành cơ chế thông báo, tham vấn, tạo sự đồng thuận của các nước trong WTO và các FTA, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sẽ trình Quốc hội xem xét thông qua dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI (tháng 5.2027).

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện một số nội dung.

Trong đó, tiếp tục nghiên cứu thấu đáo, rà soát toàn diện, tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan chủ trì thẩm tra, nhất là nội dung tại báo cáo ý kiến của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường và ý kiến của các đại biểu Quốc hội để hoàn thiện kỹ lưỡng từng điều khoản, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, khả thi, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.