Âm nhạc truyền thống Việt Nam được hình thành qua nhiều thế hệ, lưu giữ tri thức dân gian, tư duy thẩm mỹ và đời sống tinh thần của cộng đồng, mỗi nhạc cụ mang một ngôn ngữ biểu đạt riêng.
Tham gia Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 tổ chức tại Nhà hát Ca, Múa, Nhạc quốc gia Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên (Sân khấu Trung tâm Nghệ thuật Việt Bắc), Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội xây dựng chương trình với sự kết hợp giữa âm hưởng truyền thống và tư duy biểu diễn đương đại.
Mở đầu chương trình là phần hòa tấu dàn nhạc dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Bùi Quỳnh Anh với 3 tác phẩm: "Rừng thiêng" của nhạc sĩ Vàng Minh Dương, "Matsuri" của nhạc sĩ Kitaro do nhạc sĩ Nguyễn Mai Kiên chuyển soạn và "Khát vọng non sông" của nhạc sĩ Nguyễn Duy Thịnh.
Mỗi tác phẩm mang một màu sắc âm nhạc riêng, tạo nên sự kết hợp giữa chất liệu dân tộc và những cách thể hiện mới, qua đó khai thác khả năng hòa quyện của các nhạc cụ trong một chỉnh thể biểu diễn.
Tiếp nối phần hòa tấu là các tiết mục độc tấu. Nếu hòa tấu là nghệ thuật của sự cộng hưởng, hòa điệu của cả dàn nhạc trong một chỉnh thể nghệ thuật, thì độc tấu lại mở ra không gian biểu đạt riêng, nơi người nghệ sĩ thể hiện tài năng, kỹ thuật biểu diễn và chiều sâu cảm xúc qua ngôn ngữ của từng nhạc cụ.
Với đàn bầu, NSƯT Nguyễn Thị Thủy trình diễn 2 tác phẩm "Vũ điệu ngày mùa" của NSND Trường Giang và "Hồn tháp" của NSND Huỳnh Tú, tiếng đàn với những cung bậc luyến láy, ngân rung tạo nên sắc thái trữ tình, sâu lắng.
Ở phần độc tấu đàn tranh, NSƯT Lê Thị Vân Mai lựa chọn "Cầm khúc" của nhạc sĩ Vàng Minh Dương và "Cầm mặc" của nhạc sĩ Vũ Đức Tân. Qua từng tác phẩm, tiếng đàn tranh thể hiện những sắc thái trong trẻo, thanh thoát, giàu chất thơ.
Trải qua nhiều thế hệ, tiếng đàn tranh đã trở thành một thanh âm đặc sắc, góp phần làm nên diện mạo phong phú của âm nhạc dân tộc Việt Nam.
Một màu sắc khác được thể hiện qua phần độc tấu trống dân tộc của NSƯT Nguyễn Hải Nam với 2 tác phẩm "Sức sống mới" do chính ông sáng tác và biểu diễn, cùng "Viết tiếp nhịp quân hành" của NSND Nguyễn Xuân Bắc.
Gắn bó với đời sống văn hóa, tín ngưỡng và lịch sử dựng nước, giữ nước, tiếng trống dân tộc mang trong mình những giá trị biểu tượng về sức sống, tinh thần đoàn kết và ý chí quật cường của người Việt Nam.
Hai tác phẩm khai thác những sắc thái biểu đạt của trống dân tộc, gửi gắm tinh thần đổi mới và hình ảnh người chiến sĩ trên hành trình bảo vệ Tổ quốc, tiếp nối truyền thống qua những bước quân hành.
Chương trình có sự tham gia của đội ngũ sáng tạo gồm Đại tá, nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn chỉ đạo nghệ thuật; Đại tá, NSND Nguyễn Xuân Bắc đạo diễn; nghệ sĩ Đặng Minh Hải chủ nhiệm chương trình.
Công tác tổ chức dàn dựng có sự tham gia của NSƯT Lê Thị Vân Mai và NSND Lương Hùng Việt cùng NSƯT Hà Trọng Nghĩa đảm nhiệm chỉ huy biểu diễn.
Thông qua các tiết mục hòa tấu và độc tấu, chương trình thể hiện nỗ lực kế thừa, phát huy giá trị âm nhạc truyền thống, khẳng định vai trò sáng tạo của đội ngũ nghệ sĩ quân đội trong gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Như Văn Hóa thông tin, từ ngày 6 đến 12.11, Thái Nguyên là địa điểm tổ chức đợt 2 Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc - 2026 với sự tham gia của 17 đơn vị nghệ thuật trên cả nước.
Trước đó, đợt 1 diễn ra từ ngày 24 đến 30.10 tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng với sự góp mặt của 16 đơn vị nghệ thuật.
