“Tháp Ẩn Ca” là tác phẩm thuộc chuỗi chương trình nghệ thuật liên ngành quốc tế Hà Nội Sáng Đèn, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Tác phẩm do nhạc sĩ Trần Kim Ngọc làm giám tuyển; nghệ sĩ Patrick Kessler (Thụy Sĩ) chỉ đạo nghệ thuật và thực hiện sắp đặt; nghệ sĩ Ludwig Berger sáng tác âm thanh; Phương Giờ phụ trách chiếu sáng không gian, với sự tham gia của Chuchchepati Orchestra.
Lấy cảm hứng từ lĩnh vực nghiên cứu giao tiếp bằng rung động (biotremology), hai nghệ sĩ Patrick Kessler và Ludwig Berger đã đưa những âm thanh vốn ít được con người chú ý của côn trùng, nhện vào không gian Tháp nước Hàng Đậu. Đáng chú ý, tác phẩm sử dụng 59 bản ghi âm khoa học do 13 nhà khoa học thuộc 10 viện nghiên cứu tại 8 quốc gia và vùng lãnh thổ cung cấp.
Thông qua sáng tác của Ludwig Berger, những tín hiệu rung động trong tự nhiên được chuyển hóa thành một bố cục âm thanh đa hướng. Hệ thống loa treo bên trong lòng tháp, kết hợp với hiệu ứng chiếu sáng do nghệ sĩ Nguyễn Đức Phương (Phương Giờ) thực hiện, tạo nên một “cơn mưa âm thanh”, đưa người nghe bước vào thế giới giao tiếp đầy tinh vi của các loài côn trùng và nhện.
Từ những khúc song ca tinh tế đến các tín hiệu báo động, tự vệ, mỗi âm thanh đều mở ra một lát cắt về đời sống tự nhiên mà bình thường con người khó có cơ hội cảm nhận.
Qua đó, công chúng không chỉ được trải nghiệm một hình thức nghệ thuật sắp đặt mới mẻ mà còn có cơ hội tiếp cận những nghiên cứu khoa học về thế giới sinh vật, cảm nhận mối liên hệ giữa con người với môi trường tự nhiên.
Tại lễ khai trương, bà Bùi Thị Hương Thủy, Trưởng phòng Nghệ thuật và Công nghiệp văn hóa (Sở VHTTDL Hà Nội) nhấn mạnh, việc đánh thức không gian di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại chính là cách mở thêm những cánh cửa mới cho di sản. Để di sản không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục sống, đối thoại và truyền cảm hứng trong đời sống hôm nay.
Với “Tháp Ẩn Ca”, Tháp nước Hàng Đậu không đơn thuần là nơi lưu giữ dấu ấn kiến trúc, lịch sử của Hà Nội từ cuối thế kỷ XIX, mà còn trở thành không gian đối thoại giữa di sản, khoa học và nghệ thuật đương đại.
Cách tiếp cận này góp phần mở rộng khả năng khai thác giá trị di sản, đưa những công trình quen thuộc đến gần hơn với công chúng bằng những trải nghiệm sáng tạo mới.
