Đáng chú ý, phản hồi từ lãnh đạo Vụ Pháp chế (Bộ VHTTDL) khẳng định, Thông tư liên tịch đã ban hành năm 2014 hướng dẫn việc thực hiện nếp sống văn minh tại các cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo đã dành một nội dung quan trọng để hướng dẫn việc quản lý, thu- chi tiền công đức, trong đó các cơ sở thờ tự Phật giáo không là đối tượng nằm ngoài.
Giáo hội Phật giáo luôn tuyên truyền sử dụng tiền công đức công khai, minh bạch
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng pháp TƯ Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết, lâu nay vấn đề quản lý tiền công đức tại các cơ sở thờ tự Phật giáo thường được giao cho các chùa. Chùa nào quản lý việc thu - chi của chùa đó và chịu trách nhiệm là sư trụ trì.
Cho biết chưa nắm thông tin về vụ việc thất thoát tiền công đức tại chùa Tây Thiên, Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhận định, việc mất mát tài sản của nhà chùa, trong đó có tiền công đức có thể do lỗi sơ suất của nhà chùa. Hòa thượng lưu ý, cần tìm hiểu cặn kẽ để thấu hiểu bản chất của vấn đề, trong đó có chuyện liên quan đến vai trò của sư trụ trì. “Tôi chưa thể có ý kiến chính thức khi chưa nắm thấu đáo, tuy nhiên nếu có tình trạng sư ở chùa khác đến chùa Tây Thiên lấy tiền công đức đưa đi thì không thể được. Do vậy, cần phải làm rõ. Phía Giáo hội Phật giáo có Ban Kiểm soát cũng cần làm việc cụ thể, khi đó Giáo hội mới có thể lên tiếng chính thức được…”, Hòa thượng Thích Gia Quang nói.
Trả lời phóng viên về vấn đề công khai thu - chi tiền công đức, Hòa thượng Thích Gia Quang khẳng định, tâm niệm của nhà Phật và những người tu hành luôn mong muốn công khai, minh bạch tối đa và trong quy chế hoạt động của các cơ sở thờ tự Phật giáo cũng thế. Tuy nhiên, để khách quan thì phải xem xét ở hoạt động của từng ngôi chùa cụ thể. Lâu nay, các cơ sở thờ tự Phật giáo phần lớn đều chủ động trong việc quản lý, sử dụng nguồn tiền công đức.
“Phật pháp cũng như trong đời sống của người tu hành luôn nói rằng phải giữ gìn tài sản của Phật giáo nói chung cũng như công đức của bà con nói riêng như con ngươi của mắt mình. Công đức của nhân dân phải được bảo quản, sử dụng sao cho đúng đắn, hợp lý và hiệu quả. Niềm tin của nhân dân khi phát tâm công đức vào các cơ sở Phật giáo cũng luôn với mong muốn đóng góp để mang lại lợi ích cho nhà chùa, phục vụ hoạt động tu bổ, sửa sang cơ sở thờ tự hoặc làm công việc từ thiện. Vì vậy, Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn luôn tuyên truyền đến các trụ trì, nhà sư… phải công khai, minh bạch trong tiếp nhận và sử dụng số tiền đóng góp quý báu này từ nhân dân”, Hòa thượng Thích Gia Quang chia sẻ.
Tuy nhiên, cũng theo Hòa thượng Thích Gia Quang, cho đến nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam vẫn chưa có mô hình quản lý thống nhất tiền công đức, phần lớn vẫn do các chùa, tự viện quản lý. Các chùa cũng không phải báo cáo cụ thể vấn đề thu- chi với Giáo hội Phật giáo địa phương.
Cứ áp dụng theo Thông tư!
Trong số báo trước, chúng tôi đã đăng tải ý kiến của lãnh đạo huyện Tam Đảo liên quan đến việc quản lý tiền công đức tại các cơ sở thờ tự tín ngưỡng, Phật giáo trên địa bàn. Theo Chủ tịch UBND huyện Lưu Đức Long, chính quyền địa phương hiện đang rất trăn trở khi cùng là các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn nhưng việc quản lý tiền công đức chỉ được công khai - minh bạch tại các di tích thuộc Khu di tích danh thắng Tây Thiên, trong khi các chùa thì được giao quyền chủ động, trong đó trách nhiệm thuộc về sư trụ trì.
Tuy nhiên, khi xảy ra những câu chuyện rắc rối liên quan đến quản lý tiền công đức tại chùa Tây Thiên thì buộc chính quyền địa phương phải tìm hiểu và rõ ràng, không thể để tiếp tục tình trạng quản lý lỏng lẻo cả về nhân sự lẫn tài chính tiếp tục diễn ra tại một cơ sở thờ tự Phật giáo vốn nổi tiếng về tính tôn nghiêm như vậy.
Cũng sau bài viết nói trên, trao đổi với Báo Văn Hóa, ông Hoàng Minh Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ VHTTDL nhắc nhở: “Thông tư liên tịch do Bộ VHTTDL và Bộ Nội vụ ban hành từ năm 2014 hướng dẫn việc thực hiện nếp sống văn minh tại các cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo, trong đó có nội dung quan trọng là hướng dẫn việc quản lý, thu - chi tiền công đức. Đây chính là cơ sở pháp lý để các địa phương áp dụng, trong đó các cơ sở thờ tự Phật giáo không phải là ngoại lệ…”.
Tại Thông tư liên tịch năm 2014, nội dung liên quan đến vấn đề quản lý tiền công đức được đề cập tại khoản 4 điều 3: “Tiền, tài sản được dâng cúng, công đức, tài trợ cho các cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, công khai, minh bạch”. Riêng điều 7 về nội dung “Thực hiện nếp sống văn minh trong việc quản lý, sử dụng nguồn công đức” cũng nêu những điều khoản cụ thể: “Người phụ trách (trụ trì), Ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo (nếu có) phải có phương thức thu nhận, quản lý và sử dụng nguồn công đức hiệu quả, đúng mục đích, đảm bảo thống nhất, đoàn kết giữa những người trong cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo.
Việc quản lý, sử dụng nguồn công đức phải công khai, có sổ sách rõ ràng, chi tiêu minh bạch.
Việc quản lý, sử dụng nguồn công đức phải tuân thủ các quy định của Thông tư liên tịch này và các quy định pháp luật khác có liên quan”.
Theo ông Hoàng Minh Thái, nguyên tắc “công khai, minh bạch” mà Thông tư đề cập nhằm mục đích cao nhất là thông báo việc thu- chi tiền công đức tại các cơ sở thờ tự tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo như thế nào, tránh tình trạng thất thoát. Mặt khác, nhằm điều chỉnh mức đầu tư của Nhà nước cho việc tu bổ, tôn tạo các di tích dựa trên cơ sở là mức thu tiền công đức tại các đền, chùa, di tích. “Nơi nào nguồn tiền công đức nhiều thì nguồn đầu tư Nhà nước sẽ dành lại để san sẻ cho các di tích, cơ sở thờ tự, tôn giáo khác và ngược lại…”, ông Thái chia sẻ.
Liên quan đến chuyện ở chùa Tây Thiên, Vụ trưởng Vụ Pháp chế lưu ý, các chùa không phải là đối tượng ngoại lệ mà cũng thuộc phạm vi quản lý, điều chỉnh tại Thông tư liên tịch này.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế cũng nhấn mạnh, xuất phát từ sự không công khai, minh bạch mới dẫn đến chuyện thất thoát nguồn tiền, chi tiêu tiền công đức không đúng mục đích.Thông tư đã có rồi, cứ thế mà thực hiện thôi!
| Các nguồn tiền công đức, giọt dầu đều cần công khai, minh bạch, trước hết với chính cộng đồng, các tăng ni, phật tử đã phát tâm đóng góp. Công đức 100 ngàn thì ghi rõ 100 ngàn, 100 triệu ghi rõ 100 triệu. Sau đó sử dụng chi vào việc gì. Mục đích của Thông tư chính lànhư vậy. Việc công đức tiền của nhân dân đương nhiên cũng nhằm mục đích như vậy… (Ông Hoàng Minh Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ VHTTDL) |
Tâm Anh