Theo dự thảo, Việt Nam sẽ mở rộng miễn thị thực song phương đối với khách mang hộ chiếu phổ thông từ các thị trường trọng điểm, có tiềm năng tăng trưởng, khả năng chi tiêu cao và kết nối hàng không thuận lợi. Đồng thời, chính sách visa có thể được điều chỉnh linh hoạt theo từng thị trường, ưu tiên khách lưu trú dài ngày, chi tiêu cao, khách quay trở lại và người kết hợp du lịch với công vụ, hội nghị, hội thảo quốc tế.
Mở rộng cửa đón khách từ thị trường tiềm năng
Mỹ, Ấn Độ, Úc, Canada, New Zealand và các nước vùng Vịnh là những thị trường được đại diện Sun Group đề xuất ưu tiên xem xét mở rộng chính sách miễn thị thực. Một số quốc gia châu Âu chưa nằm trong danh sách miễn thị thực đơn phương như Áo, Ireland, Bồ Đào Nha, Hy Lạp cũng được đưa ra trong kiến nghị này.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, Mỹ có 764.000 lượt khách đến Việt Nam, đứng thứ 5 trong các thị trường gửi khách. Ấn Độ đạt 671.000 lượt, đứng thứ 8, tăng 33%; Úc đạt 485.000 lượt, đứng thứ 10, tăng 21%. Đây đều là những thị trường chưa được Việt Nam miễn thị thực đơn phương.
Bên cạnh việc mở rộng danh sách quốc gia được miễn visa, dự thảo còn hướng đến nhóm khách có khả năng lưu trú dài ngày và mức đóng góp cao cho kinh tế du lịch. Trong đó, người nước ngoài làm việc từ xa (digital nomad) là đối tượng được đề xuất thí điểm cơ chế thuận lợi về thị thực, nhập cảnh và lưu trú có kiểm soát.
Khác với khách du lịch thông thường chỉ ở lại vài ngày, người làm việc từ xa có thể sinh sống tại điểm đến trong thời gian dài hơn, sử dụng dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển và các tiện ích địa phương. Đây là phân khúc có khả năng tạo nguồn thu ổn định, nhất là tại những địa phương có hạ tầng tốt, môi trường sống thuận tiện và dịch vụ đáp ứng nhu cầu lưu trú dài hạn.
Khách hưu trí cũng được đại diện Sun Group đề xuất nghiên cứu loại thị thực dài hạn riêng, đi kèm điều kiện về tài chính và bảo hiểm. Tuy nhiên, đây mới là kiến nghị của doanh nghiệp, chưa phải nhóm đối tượng được xác định cụ thể trong chính sách thị thực tại dự thảo Chính phủ trình Quốc hội.
Khách du lịch y tế, tàu biển và MICE có thêm cơ hội
Một nhóm khác được đề cập trực tiếp trong dự thảo là người nước ngoài đến Việt Nam khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe dài ngày. Người đi cùng cũng có thể được xem xét áp dụng chính sách thị thực, cư trú thuận lợi, phù hợp với mục đích và thời gian lưu trú.
Việc áp dụng cơ chế riêng cho nhóm khách này có ý nghĩa thực tế bởi một chuyến đi điều trị hoặc phục hồi chức năng thường kéo dài hơn kỳ nghỉ thông thường. Người bệnh cũng có thể cần người thân đồng hành, khiến nhu cầu lưu trú và sử dụng dịch vụ tại điểm đến tăng lên. Theo dự thảo, chính sách sẽ căn cứ vào xác nhận của cơ sở tiếp nhận đủ điều kiện và cơ quan có thẩm quyền.
Với khách du lịch tự túc (FIT), thuận lợi về visa cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đặt vé và lựa chọn hành trình. Theo các công ty du lịch, nhóm khách này thường chủ động săn vé máy bay giá tốt. Nếu thủ tục visa phức tạp hoặc mất nhiều thời gian phê duyệt, họ có thể ngần ngại đặt vé và chuyển sang điểm đến khác.
Một vấn đề khác được doanh nghiệp phản ánh là sự bất tiện của visa nhập cảnh một lần đối với khách muốn kết hợp nhiều quốc gia trong cùng chuyến đi. Khách từ châu Âu, Mỹ thường có kỳ nghỉ kéo dài 3 - 4 tuần, muốn kết hợp Việt Nam với Campuchia, Lào rồi quay trở lại Việt Nam để bay về nước. Việt kiều về thăm quê cũng có nhu cầu tương tự.
Do đó, đại diện doanh nghiệp kiến nghị nghiên cứu cơ chế cấp visa nhập cảnh nhiều lần, kéo dài thời hạn lưu trú và tạo thuận lợi cho việc xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu chính thức.
Du lịch tàu biển cũng là lĩnh vực được doanh nghiệp đề xuất tháo gỡ vướng mắc. Theo phản ánh của công ty Saigontourist, khách tàu biển hiện gặp khó khăn khi tiếp cận hệ thống e-visa do đặc thù hoạt động tại cảng biển. Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục xét duyệt danh sách khách của cả đoàn tàu, gây tốn thời gian và công sức khi đón những chuyến tàu có hàng nghìn hành khách.
Vì vậy, đại diện doanh nghiệp kiến nghị nghiên cứu cơ chế miễn thị thực quá cảnh có thời hạn hoặc quy trình xét duyệt đơn giản riêng cho khách tàu biển. Nếu được triển khai, giải pháp này có thể giúp Việt Nam thuận lợi hơn trong việc thu hút các hải trình quốc tế và đưa khách từ tàu biển vào tham quan, sử dụng dịch vụ tại các địa phương ven biển.
Đối với khách MICE, dự thảo đã đề cập việc ưu tiên nhóm khách kết hợp du lịch với công vụ, hội nghị, hội thảo quốc tế. Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị đăng cai APEC 2027 tại Phú Quốc, nhu cầu tạo thuận lợi cho đại biểu, doanh nhân và khách quốc tế càng được quan tâm.
Đại diện Sun Group kiến nghị áp dụng cơ chế xử lý e-visa trong vòng 24 - 48 giờ và bố trí làn nhập cảnh ưu tiên đối với APEC 2027 cùng các sự kiện MICE quy mô lớn.
Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập việc tạo thuận lợi về giấy phép lao động, thị thực và tạm trú cho chuyên gia, lao động kỹ thuật nước ngoài có trình độ cao, nghệ sĩ, diễn viên có giấy phép hành nghề hợp pháp tại nước sở tại và được doanh nghiệp trong nước ký hợp đồng làm việc tại các dự án du lịch đủ điều kiện.
Mở rộng visa cần đi cùng tính ổn định và khả năng quản lý
Bên cạnh những nhóm khách cụ thể, các doanh nghiệp du lịch còn đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng tính linh hoạt của chính sách thị thực. Trong đó có việc nâng thời hạn lưu trú của diện miễn thị thực lên 60 - 90 ngày, cho phép nhập cảnh nhiều lần, nghiên cứu miễn thị thực quá cảnh tại các sân bay quốc tế lớn và một số cảng biển.
Một kiến nghị khác là nghiên cứu sáng kiến visa chung khu vực ASEAN, tương tự mô hình Schengen của châu Âu, nhằm tạo thuận lợi cho khách quốc tế kết hợp nhiều quốc gia trong một hành trình.
Đại diện doanh nghiệp cũng đề xuất duy trì danh sách thị trường được hưởng ưu đãi visa ổn định trong 10 năm, thay vì gia hạn 3 năm một lần, để hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư có thể chủ động xây dựng kế hoạch dài hạn.
Với nhóm nhà đầu tư chiến lược, chuyên gia và nghệ sĩ quốc tế, đại diện Sun Group kiến nghị tận dụng cơ chế thị thực UĐ1 có thời hạn 5 năm đã được quy định trong pháp luật hiện hành đối với người thuộc diện được hưởng ưu đãi theo luật hoặc nghị quyết của Quốc hội...
Mục tiêu của việc mở rộng chính sách visa vì thế không chỉ là thu hút thêm khách quốc tế, mà còn hướng đến những phân khúc có khả năng ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và tạo thêm việc làm, doanh thu cho địa phương. Để đạt được điều đó, sự thuận tiện khi nhập cảnh cần đi cùng cơ chế quản lý minh bạch, bảo đảm an ninh và ổn định đủ lâu để doanh nghiệp có thể đầu tư, khai thác thị trường.
