Sáng 11.11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk bày tỏ tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ chế đột phá cho ngành du lịch Việt Nam. Theo đại biểu, Nghị quyết sau khi được ban hành sẽ tạo động lực to lớn để du lịch Việt Nam phát triển, trong đó có khu vực Tây Nguyên và tỉnh Đắk Lắk, góp phần thúc đẩy du lịch phát triển đồng bộ, toàn diện.
Góp ý về chính sách phát triển nguồn nhân lực tại Điều 10 của dự thảo Nghị quyết, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, bên cạnh hạ tầng và tài nguyên, nguồn nhân lực là yếu tố hết sức quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả và quyết định năng lực cạnh tranh của ngành du lịch.
Nguồn nhân lực cũng là yếu tố quyết định khả năng biến tiềm năng thành sản phẩm, biến sản phẩm thành thị trường và biến du lịch thành động lực phát triển kinh tế.
Từ thực tiễn địa phương, đại biểu cho biết, Đắk Lắk có tài nguyên thiên nhiên đặc sắc, bản sắc văn hóa phong phú nhưng du lịch phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Nguyên nhân không chỉ do thiếu vốn, hạ tầng mà còn do tình trạng thiếu trầm trọng đội ngũ nhân lực phục vụ du lịch.
Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị hai vấn đề.
Đào tạo nhân lực gắn với sản phẩm du lịch đặc thù
Thứ nhất, cần chuyển mạnh chính sách từ hỗ trợ đào tạo nghề sang phát triển nguồn nhân lực có năng lực tạo ra sản phẩm du lịch đặc thù và giá trị kinh tế cao.
Đại biểu cho biết, khoản 1 Điều 10 dự thảo Nghị quyết quy định ngân sách nhà nước hỗ trợ đào tạo nhân lực chất lượng cao, ngoại ngữ, kỹ năng nghề, quản trị du lịch, chuyển đổi số và nhân lực tại chỗ.
Đại biểu thống nhất với chính sách này, tuy nhiên cho rằng quy định chưa làm rõ mối quan hệ giữa đào tạo nhân lực với việc hình thành sản phẩm và phát triển thị trường du lịch.
Lấy Đắk Lắk làm minh chứng, đại biểu nêu rõ, địa phương có Vườn quốc gia Yok Đôn với hệ sinh thái rừng khộp đặc sắc, Vườn quốc gia Chư Yang Sin với hệ sinh thái rừng nguyên sinh, hồ Lắk thơ mộng, không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, các buôn làng Ê Đê, Mơ Nông và thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột.
Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đắk Lắk còn có lợi thế kết nối du lịch cao nguyên với biển Quy Hòa, sông Cầu, vịnh Xuân Đài, Gành Đá Đĩa, hình thành hành trình du lịch từ đại ngàn ra biển khơi.
Tuy nhiên, theo đại biểu, có tài nguyên đặc sắc chưa đồng nghĩa với việc có sản phẩm du lịch hấp dẫn; có nhiều điểm tham quan cũng chưa đồng nghĩa với việc có một ngành du lịch phát triển.
Để khai thác du lịch sinh thái tại Đắk Lắk cần đội ngũ nhân lực am hiểu về đa dạng sinh học, có khả năng diễn giải thiên nhiên bằng ngoại ngữ, tổ chức trải nghiệm và bảo đảm an toàn cho du khách.
Để đưa cà phê Buôn Ma Thuột trở thành sản phẩm du lịch quốc tế, không chỉ cần người biết pha chế mà còn cần nhân lực có khả năng thiết kế hành trình trải nghiệm, xây dựng thương hiệu, kết nối với các doanh nghiệp lữ hành chuyên nghiệp và thị trường khách quốc tế.
Tương tự, phát triển du lịch văn hóa cộng đồng không thể chỉ dừng ở việc tổ chức biểu diễn cồng chiêng mà cần giúp người dân biết tổ chức dịch vụ, giới thiệu văn hóa bản địa, quản lý hoạt động kinh doanh và tạo ra thu nhập ổn định từ chính những giá trị văn hóa của mình.
Như vậy, Đắk Lắk và nhiều địa phương đang thiếu không đơn thuần là lao động phục vụ du lịch mà là nguồn nhân lực đủ năng lực tạo ra những sản phẩm du lịch có giá trị cao.
Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung tại khoản 1 Điều 10 nguyên tắc hỗ trợ đào tạo theo nhu cầu phát triển sản phẩm du lịch đặc thù, tạo thị trường lao động chất lượng cao đối với các vùng chưa có điều kiện phát triển du lịch.
Đặc biệt, cần ưu tiên đào tạo đội ngũ quản trị điểm đến, chuyên gia phát triển sản phẩm, marketing, du lịch quốc tế và hướng dẫn viên chuyên sâu. Việc đánh giá hiệu quả chính sách không chỉ căn cứ vào số lượng người được đào tạo mà phải gắn với năng lực nghề nghiệp và khả năng tạo việc làm.
Cần cơ chế quốc gia điều phối nhân lực du lịch chất lượng cao
Thứ hai, đại biểu đề nghị cần có cơ chế quốc gia về phát triển và điều phối nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao cho các vùng giàu tiềm năng nhưng còn khó khăn.
Theo đại biểu, khoản 2 Điều 10 giao HĐND cấp tỉnh căn cứ khả năng cân đối ngân sách để ban hành chính sách thu hút và hỗ trợ nhân lực du lịch. Tuy nhiên, quy định này cần được bổ sung bởi đang tồn tại một nghịch lý: những địa phương có ngành du lịch phát triển thì có điều kiện thu hút nhân lực giỏi, trong khi những địa phương đang cần nhân lực để phát triển du lịch lại thiếu nguồn lực tài chính và môi trường nghề nghiệp để thu hút, giữ chân nhân lực.
Nếu chỉ dừng lại ở việc giao từng địa phương tự đào tạo, thu hút nhân lực theo khả năng ngân sách thì khoảng cách phát triển du lịch giữa các địa phương sẽ ngày càng xa.
Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 10 cơ chế phát triển nguồn nhân lực tại các địa phương, đồng thời có chính sách hỗ trợ mục tiêu từ ngân sách Trung ương đối với các chương trình đào tạo chuyên sâu, phục vụ hình thành các cực tăng trưởng du lịch mới tại địa bàn khó khăn.
