Việt Nam - EU thúc đẩy hợp tác chiến lược, hướng tới chuỗi giá trị mới

Đây là sự kiện thường niên do Bộ Công Thương tổ chức với mục tiêu duy trì một kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam - EU trong đối thoại chính sách, phát triển thị trường, kết nối thương mại, đầu tư.

Diễn đàn có sự tham gia phối hợp của Phái đoàn Liên minh châu Âu EU tại Việt Nam, Cơ quan Ngoại giao các nước thành viên EU, các Địa phương, Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN (EU-ABC), EuroCham, Chuyên gia trong nước, quốc tế và đặc biệt là sự góp mặt của đông đảo cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, châu Âu trong nhiều lĩnh vực sản xuất, xuất nhập khẩu, năng lượng, logistics, tài chính, công nghệ.

Diễn đàn năm nay tập trung nhận diện dưới nhiều góc nhìn đa chiều, toàn diện về bối cảnh thị trường với thời cơ và thách thức đan xen trong quan hệ Việt Nam – EU. Theo đó tìm kiếm các giải pháp tháo gỡ các khó khăn vướng mắc, tối ưu hóa chuỗi cung ứng, nâng cấp thương mại, đầu tư và gợi mở những hướng phát triển tiềm năng trong hợp tác năng lượng, công nghiệp, tài chính xanh và các lĩnh vực kinh tế mới, hai bên cùng quan tâm.

Đây cũng là dịp các doanh nghiệp cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, thực tiễn tốt và bài học thành công.

Chủ trì và phát biểu khai mạc sự kiện, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái khẳng định EU là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam, không chỉ bởi trình độ phát triển, quy mô thị trường, mà còn bởi sự bổ trợ lớn trong cơ cấu kinh tế, thương mại, cũng như nhiều tương đồng về định hướng phát triển.

Năm 2026 đánh dấu quan hệ Việt Nam - EU bước vào giai đoạn mới với việc nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, cùng đòn bẩy sẵn có từ Hiệp định EVFTA đã củng cố nền tảng vững chắc, thúc đẩy các hoạt động giao thương, đầu tư đi vào thực chất và hiệu quả hơn trong thời gian tới, đồng thời mở ra nhiều triển vọng hợp tác định hình cho chuỗi giá trị mới giữa hai bên.

Thứ trưởng kỳ vọng với tầm vóc quan hệ và đòn bẩy thuận lợi từ Hiệp định EVFTA, hai bên sẽ có những đột phá mới trong nâng cấp thương mại; hợp tác liên kết xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, tự chủ, nâng chuẩn phát triển, tính bền vững và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Với thế mạnh về công nghệ, trình độ quản trị và tiềm lực tài chính của EU, Việt Nam khuyến khích nguồn lực từ các đối tác châu Âu vào triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, đầu tư vốn vào các dự án cụ thể về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Đây là các lĩnh vực kinh tế mới, quan trọng, cũng phù hợp với mục tiêu chung và định hướng phát triển của cả hai Bên.

Trao đổi cụ thể về hợp tác năng lượng, ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực đánh giá cao những đóng góp của EU vào tiến trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam và triển khai JETP.

Ông Trịnh Quốc Vũ nhấn mạnh việc huy động tài chính xanh, vốn ưu đãi từ các định chế tài chính châu Âu sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy các dự án chuyển đổi năng lượng có quy mô lớn, dài hạn tại Việt Nam.

Việt Nam mong muốn không chỉ là thị trường tiếp nhận công nghệ mà còn cùng EU phát triển chuỗi công nghiệp năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Phát biểu tại Diễn đàn, Ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng phái đoàn EU tại Việt Nam nhận định EU xem Việt Nam là đối tác chiến lược trong khu vực và bày tỏ tin tưởng vào các động lực mới thúc đẩy liên kết thương mại và đầu tư giữa hai Bên với vai trò trụ cột từ EVFTA.

Đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực thi hiệu quả, đầy đủ Hiệp định trong việc hiện thực hóa các cơ hội thành các hợp tác, dự án cụ thể, thực chất vì sự thịnh vượng chung và thương mại cân bằng, bền vững.

Ghi nhận những tác động tích cực từ EVFTA sau hơn 6 năm đi vào hiệu lực, Bà Nguyễn Thảo Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên lạc quan trước nhiều chuyển biến rõ nét trong trao đổi thương mại Việt Nam – EU cả về quy mô tăng trưởng, cơ cấu thị trường và cơ cấu hàng hóa ngày càng mở rộng, thể hiện dư địa khai thác còn nhiều tiềm năng.

Tuy nhiên cũng chỉ ra không ít thách thức, trong đó áp lực cạnh tranh sẽ ngày một gay gắt khi lợi thế từ EVFTA sẽ không còn kéo dài do EU đang đẩy nhanh các FTAs với nhiều đối tác.

Động lực tăng trưởng đang dần chuyển từ lợi thế thuế quan đơn thuần sang năng lực cạnh tranh thực chất; theo đó giá trị gia tăng, tiêu chuẩn, tính bền vững và khả năng thích ứng sẽ là các yếu tố quyết định mức độ tận dụng cơ hội tới đây.

Trước thực tế đó, nhiều giải pháp về phát triển thị trường, tạo thuận lợi thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp, tối ưu hóa dịch vụ chuỗi cung ứng và logistics đã được các diễn giả tập trung thảo luận, khuyến nghị tích cực tại diễn đàn.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp châu Âu, ông Jean-Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch EuroCham đánh giá cao lợi thế, sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam như một nền kinh tế dẫn đầu trong khu vực và trung tâm sản xuất, đầu tư bền vững, đồng thời khẳng định cam kết lâu dài của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam.

Theo Chỉ số Niềm tin kinh doanh BCI mới nhất của EuroCham, 90% số doanh nghiệp tham gia khảo sát sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến cho hoạt động kinh doanh, đầu tư; 23% có tầm nhìn trên 20 năm.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN cho biết sẽ đồng hành cùng Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu phát triển.

Đóng góp từ châu Âu mang lại không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn từ chuyển giao công nghệ tiên tiến, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực sản xuất, phát triển các chuỗi giá trị trong nước, thúc đẩy chuyển đổi xanh và tăng cường kết nối Việt Nam với các thị trường châu Âu và ASEAN.

Thông qua những trao đổi của các chuyên gia, cùng sự thảo luận sôi nổi của các đại biểu, diễn đàn đã diễn ra thành công, mở ra một kênh đối thoại, trao đổi thông tin hiệu quả, thức thời; đồng thời hỗ trợ thiết lập mạng lưới kết nối đối tác hai bên.