Giảm thuế xăng, hạ áp lực chi phí đi lại

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 ngày 4.11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57%, cao hơn mục tiêu 4,5% đặt ra cho cả năm. Áp lực kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm vì vậy đang đặt ra yêu cầu điều hành giá chủ động, linh hoạt.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trao đổi thông tin tại họp báo Chính phủ. Ảnh: Chinhphu.vn/Nhật Bắc
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trao đổi thông tin tại họp báo Chính phủ. Ảnh: Chinhphu.vn/Nhật Bắc

Một trong những giải pháp đáng chú ý là chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP ngày 31.10.2026 về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.

Theo nghị quyết, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được áp dụng ở mức 0% từ ngày 1.11.2026 đến hết ngày 31.3.2027. Chính sách này dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.672,5 tỉ đồng.

Cùng thời điểm, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% từ ngày 1.11.2026, góp phần giảm chi phí sinh hoạt của người dân và chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo cơ cấu CPI, xăng dầu thuộc nhóm Giao thông, có trọng số 4,53%; điện sinh hoạt thuộc nhóm Nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có trọng số 4,81%. Tổng trọng số của hai nhóm mặt hàng này trong cơ cấu CPI là 9,34%.

Đây đều là những mặt hàng thiết yếu, không chỉ tác động trực tiếp đến chỉ số giá của nhóm hàng tương ứng mà còn ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác.

Theo số liệu ước tính, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% có thể khiến CPI tháng 11.2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng trước. CPI bình quân năm 2026 dự kiến giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Trước đó, CPI tháng 10.2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,24%.

Bộ Tài chính cho biết, việc giảm thuế xăng và giá điện là những giải pháp góp phần giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Trong đó, nhiên liệu có vai trò đáng kể đối với hoạt động vận tải, logistics và lưu thông hàng hóa.

Hỗ trợ vận tải, tạo dư địa cho du lịch cuối năm

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, chi phí xăng dầu chiếm khoảng 40% giá vận chuyển hành khách hàng không; chi phí nhiên liệu xăng dầu chiếm khoảng 40-50% giá cước vận tải đường bộ. Vì vậy, việc giảm thuế xăng được kỳ vọng góp phần giảm áp lực chi phí đối với các doanh nghiệp vận tải.

Tác động này cũng có ý nghĩa đối với lĩnh vực du lịch, nhất là trong giai đoạn cuối năm khi nhu cầu đi lại, tham quan và nghỉ dưỡng thường tăng. Chi phí nhiên liệu giảm có thể hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức tour, vận chuyển khách, kết nối các điểm đến và duy trì hoạt động khai thác tuyến du lịch.

Giảm chi phí vận tải, tạo điều kiện để doanh nghiệp du lịch xây dựng tour, kích cầu và thu hút du khách trong mùa cao điểm cuối năm. Ảnh: Tuấn Đông
Giảm chi phí vận tải, tạo điều kiện để doanh nghiệp du lịch xây dựng tour, kích cầu và thu hút du khách trong mùa cao điểm cuối năm. Ảnh: Tuấn Đông

Đối với các chương trình du lịch đường bộ, tour liên tỉnh hoặc hành trình kết hợp nhiều điểm tham quan, nhiên liệu là một trong những khoản chi phí đáng kể. Việc giảm áp lực đầu vào tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp cân đối giá dịch vụ, nâng cao khả năng cạnh tranh và xây dựng sản phẩm phù hợp với nhu cầu của du khách.

Tuy nhiên, mức giảm chi phí thực tế còn phụ thuộc vào giá nhiên liệu, cơ cấu chi phí, hợp đồng vận chuyển và chính sách kinh doanh của từng doanh nghiệp. Do đó, tác động từ chính sách thuế không đồng nghĩa giá vé, giá tour hay dịch vụ du lịch sẽ giảm tương ứng ngay lập tức.

Bên cạnh vận tải, giá điện giảm cũng góp phần hỗ trợ các cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi giải trí và các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch. Đây là những lĩnh vực sử dụng điện thường xuyên trong hoạt động vận hành, đặc biệt tại các cơ sở phục vụ khách vào buổi tối.

Trong bối cảnh nhiều địa phương đẩy mạnh sản phẩm du lịch đêm, việc giảm chi phí điện và nhiên liệu có thể góp phần hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động, đa dạng hóa dịch vụ và kéo dài thời gian phục vụ du khách.

5 nhóm giải pháp kiểm soát lạm phát

Bên cạnh các chính sách giảm thuế xăng và giá điện, Bộ Tài chính xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm.

Thứ nhất, chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu; thường xuyên cập nhật tình hình trong nước và quốc tế để tham mưu giải pháp kịp thời.

Thứ hai, bảo đảm nguồn cung và ổn định giá các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Các bộ, ngành, địa phương cần chuẩn bị nguồn hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán, đồng thời tăng cường kết nối cung cầu để hạn chế thiếu hụt hàng hóa cục bộ.

Thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, gắn với chính sách tài khóa và các chính sách khác. Đồng thời, tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và người dân.

Thứ tư, điều hành thận trọng giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định. Việc điều chỉnh cần được cân nhắc về thời điểm, mức độ và tác động đến CPI, đời sống người dân cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường; kiểm soát việc kê khai, niêm yết giá và xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá. Các địa phương có CPI tăng cao cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để có giải pháp phù hợp.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, mục tiêu xuyên suốt là phấn đấu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở mức khoảng 4,5%. Công tác điều hành cần chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, đồng thời bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo cũng nhấn mạnh việc triển khai đồng bộ 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm là cơ sở để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% trong năm 2026.