Chợ đêm mở nhạc lớn: Ranh giới tiếng ồn trước 22h

VHO - Chợ đêm được phép hoạt động trước 22h không có nghĩa âm lượng được mở tùy ý. Quy định hiện hành đặt trọng tâm vào mức tiếng ồn thực tế, thay vì chỉ căn cứ vào thời điểm trong ngày.

Chợ đêm mở nhạc lớn: Trước 22h vẫn cần có giới hạn

Phản ánh của cư dân chung cư Sunrise Riverside (TP.HCM) về tiếng nhạc từ một chợ đêm gần nhà đặt ra một câu hỏi không mới nhưng vẫn dễ gây hiểu nhầm: cứ hoạt động trước 22h thì có thể thoải mái mở nhạc lớn?

Chương trình “Chợ đêm mua sắm và ẩm thực năm 2026” diễn ra từ ngày 10 - 20.9.2026 tại khu đất trống cạnh các tòa tháp chung cư Sunrise Riverside, ấp 27, đường Nguyễn Hữu Thọ, xã Nhà Bè, TP.HCM. Từ ngày 8.9, đơn vị tổ chức bắt đầu thử âm thanh. Sau đó, vào khoảng 19 giờ 30 đến gần 22 giờ mỗi tối, khu vực sân khấu có ca hát, biểu diễn, kêu lô tô và mở nhạc với âm lượng lớn.

Với khách đến hội chợ, âm nhạc lớn có thể tạo không khí sôi động. Nhưng với những hộ dân sống ngay bên cạnh, đặc biệt tại các tòa nhà cao tầng, âm thanh kéo dài vào buổi tối lại tác động trực tiếp đến thời gian nghỉ ngơi. Người dân phản ánh dù đóng kín cửa kính, tiếng bass vẫn dội vào căn hộ, khiến đồ vật rung và trẻ nhỏ giật mình, khó ngủ.

Sau khi tiếp nhận phản ánh, UBND xã Nhà Bè đã làm việc và yêu cầu ban tổ chức điều chỉnh âm thanh, không được mở loa công suất lớn gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của cư dân. Tối 16.9, âm lượng tại khu vực hội chợ đã giảm rõ rệt.

Việc địa phương yêu cầu giảm âm lượng cũng cho thấy một điểm cần phân biệt rõ: được phép tổ chức hoạt động trước 22h và được phép phát âm thanh ở bất kỳ mức nào trước 22h là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

22h không phải “giờ an toàn” của tiếng ồn

Trước ngày 15.12.2025, quy định tại Nghị định số 144/2021/NĐ-CP khiến nhiều người quen với mốc 22h. Theo đó, cá nhân gây tiếng động lớn, làm ồn ào, huyên náo như hát karaoke, mở loa kéo trong khoảng thời gian từ 22 giờ đêm hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng; tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi.

Cách quy định này dễ dẫn tới suy nghĩ rằng trước 22h thì việc mở nhạc lớn không có vấn đề gì. Tuy nhiên, từ ngày 15.12.2025, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP đã bỏ quy định xử phạt tiếng ồn theo khung giờ cố định từ 22 giờ đến 6 giờ sáng.

Điều đó có nghĩa, nếu âm thanh vượt quá quy chuẩn kỹ thuật cho phép, hành vi vi phạm có thể được xử lý dù xảy ra vào ban ngày hay buổi tối.

Đối với khu dân cư, trong đó có nhà ở riêng lẻ, nhà chung cư, tập thể, khách sạn và cơ sở dịch vụ lưu trú, ngưỡng tiếng ồn được quy định tại QCVN 27:2025/BNNMT là 55dB từ 6h đến trước 18h, 50dB từ 18h đến 22h và 45dB từ 22h đến trước 4h sáng hôm sau.

Như vậy, chính khoảng thời gian từ 18h đến 22h - cũng là lúc nhiều chợ đêm bắt đầu đông khách - đã có giới hạn tiếng ồn cụ thể. Vì thế, việc một chương trình kết thúc trước 22h không đồng nghĩa với việc âm thanh phát ra trong khoảng thời gian đó mặc nhiên được xem là phù hợp.

Không dễ xử lý chỉ bằng cảm nhận

Tiếng nhạc “rất to”, “rung cả nhà” hay “không thể ngủ được” là những phản ánh có cơ sở để cơ quan chức năng kiểm tra, nhưng để xử lý vi phạm vẫn cần xác định mức độ tiếng ồn theo quy chuẩn và phương pháp đo phù hợp.

Theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP, hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 40 dBA trở lên có thể bị phạt tiền tối đa 160 triệu đồng. Trường hợp vi phạm về độ rung, mức phạt cao nhất có thể lên tới 170 triệu đồng.

Vấn đề nằm ở chỗ tiếng ồn thường xuất hiện theo từng thời điểm, có thể tăng rất lớn khi chương trình biểu diễn bắt đầu rồi giảm xuống sau đó. Nếu lực lượng kiểm tra không có mặt đúng lúc, việc xác định mức độ vi phạm sẽ khó khăn. Việc đo đạc cũng cần thiết bị chuyên môn, điều kiện và phương pháp phù hợp.

Đây là lý do việc chính quyền địa phương kiểm tra, làm việc và yêu cầu điều chỉnh ngay khi nhận phản ánh có ý nghĩa thực tế. Không phải cứ có tranh chấp về âm thanh là lập tức phải xử phạt; trước hết cần xác định hoạt động có vượt giới hạn cho phép hay không, đồng thời tìm giải pháp để chương trình vẫn diễn ra mà không biến khu dân cư thành nơi phải “chịu” tiếng ồn.

Về phía người dân, việc phản ánh cũng cần đi cùng bằng chứng cụ thể. Thời gian, địa điểm, nguồn phát âm thanh, mức độ ảnh hưởng và những ghi nhận thực tế sẽ giúp cơ quan chức năng có cơ sở kiểm tra. Trong trường hợp cần thiết, việc đo tiếng ồn phải tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật, trong đó thiết bị đo cần đáp ứng quy định và kết quả phải được đánh giá theo quy chuẩn hiện hành.

Kinh tế đêm không đồng nghĩa với quyền gây ồn

Các hoạt động hội chợ, biểu diễn, mua sắm và giải trí về đêm đang đáp ứng nhu cầu vui chơi, đồng thời góp phần thúc đẩy kinh tế dịch vụ. Người dân sống gần những địa điểm này cũng không nhất thiết phản đối hoạt động kinh doanh.

Điều khó tránh khỏi là lợi ích của người tham gia hội chợ và quyền nghỉ ngơi của cư dân có thể va vào nhau nếu khâu tổ chức không tính đến đặc điểm không gian xung quanh. Một sân khấu nằm giữa hoặc sát các khối nhà cao tầng sẽ khác hoàn toàn một sân khấu ở khu vực rộng, ít dân cư. Cùng một mức âm lượng nhưng mức độ ảnh hưởng có thể rất khác nhau.

Vì vậy, kiểm soát tiếng ồn không nên được xem là việc chỉ làm sau khi có khiếu nại. Hướng loa, công suất, thời gian biểu diễn, vị trí sân khấu và khoảng cách với khu dân cư đều có thể được tính toán ngay từ khi tổ chức...

Trường hợp tại Sunrise Riverside cho thấy khi âm lượng được điều chỉnh, hoạt động vui chơi vẫn có thể tiếp tục trong khi cư dân được trả lại không gian nghỉ ngơi cần thiết. Xét cho cùng, một chương trình phục vụ cộng đồng sẽ khó tạo được thiện cảm nếu để chính những người sống cạnh nơi tổ chức phải chịu đựng bằng những đêm mất ngủ.