Hà Nội đang lấy ý kiến cộng đồng về hồ sơ quy hoạch phương án hướng tuyến, vị trí nhà ga tỉ lệ 1/500 của 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14. Thời gian lấy ý kiến tại các địa bàn liên quan từ ngày 16.11 đến 7.12.2026.

Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), hồ sơ công khai gồm hướng tuyến, vị trí nhà ga, ranh giới giải phóng mặt bằng, lối lên xuống nhà ga và vị trí tháp thông gió. Đây là cơ sở để người dân đối chiếu vị trí nhà, đất với phạm vi dự kiến triển khai dự án.

Quy hoạch 5 tuyến metro Hà Nội xác định hướng tuyến, vị trí nhà ga, ranh giới giải phóng mặt bằng, lối lên xuống và các công trình phụ trợ, làm cơ sở triển khai mạng lưới đường sắt đô thị. Ảnh: Tuấn Đông
Quy hoạch 5 tuyến metro Hà Nội xác định hướng tuyến, vị trí nhà ga, ranh giới giải phóng mặt bằng, lối lên xuống và các công trình phụ trợ, làm cơ sở triển khai mạng lưới đường sắt đô thị. Ảnh: Tuấn Đông

Không phải cứ gần tuyến metro là bị thu hồi đất

5 tuyến đường sắt đô thị được Hà Nội triển khai gồm tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14, tổng chiều dài theo hợp đồng khoảng 253,5km. Ngày 15.10.2026, Hà Nội ký hợp đồng triển khai 5 tuyến theo hình thức chìa khóa trao tay, MRB là chủ đầu tư.

Trong các hồ sơ đang được công khai, ranh giới giải phóng mặt bằng là nội dung người dân có nhà, đất trong khu vực cần đối chiếu. Việc một thửa đất nằm gần tuyến metro không đồng nghĩa với việc thửa đất đó thuộc diện thu hồi.

Ngược lại, ngoài phần tuyến đường sắt, phạm vi thực hiện dự án còn có thể liên quan đến khu vực xây dựng nhà ga, lối lên xuống, công trình phụ trợ và các hạng mục kỹ thuật. Vì vậy, việc xác định ảnh hưởng đối với từng nhà, đất phải căn cứ vào bản đồ và ranh giới cụ thể trong hồ sơ quy hoạch.

Hồ sơ đang lấy ý kiến là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện phương án. Ranh giới thể hiện trong hồ sơ chưa đồng nghĩa với quyết định thu hồi đất đối với từng thửa đất.

28 nhà ga ưu tiên trên 5 tuyến metro

Theo phương án đang được MRB lấy ý kiến, có 28 nhà ga ưu tiên, gồm 18 nhà ga ưu tiên đợt 1 và 10 nhà ga bổ sung đợt 2.

Hướng tuyến metro được quy hoạch kết nối khu vực trung tâm với các đô thị, khu vực phát triển mới và đầu mối giao thông lớn của Hà Nội. Ảnh: Tuấn Đông
Hướng tuyến metro được quy hoạch kết nối khu vực trung tâm với các đô thị, khu vực phát triển mới và đầu mối giao thông lớn của Hà Nội. Ảnh: Tuấn Đông

Tuyến số 1 dài khoảng 59km, kết nối Sân vận động Hùng Vương - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - Ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị Thư Lâm - Sân bay Nội Bài. Phương án đề xuất 5 ga ưu tiên tại khu vực sân vận động VinFast, xã Thường Tín, Phù Đổng, Đông Anh và Thư Lâm.

Tuyến số 2 dài khoảng 60km, kết nối Sân bay Nội Bài - Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thượng Phúc/Sân vận động Hùng Vương. Các vị trí ga ưu tiên gồm khu vực Nội Bài, Phúc Thịnh, Tam Hưng, Thượng Phúc, Vĩnh Thanh và ranh giới xã Bình Minh - phường Phú Lương.

Tuyến số 8 dài khoảng 64km, kết nối Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Thuận An. Đây là tuyến có số lượng ga ưu tiên nhiều nhất, với 12 nhà ga. Tuyến có phạm vi kết nối liên vùng, qua địa bàn Hà Nội và các khu vực thuộc Bắc Ninh, Hưng Yên theo phương án được công bố.

Tuyến số 10 dài khoảng 38,7km, kết nối Võ Chí Công - Vành đai 2,5 - Times City/Vĩnh Tuy - Cổ Loa/Đông Anh. Hai vị trí ga ưu tiên được đề xuất tại phường Từ Liêm và khu vực phường Khương Đình - Phương Liệt.

Tuyến số 14 dài khoảng 31,8km, kết nối Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Ocean Park/Gia Lâm, với 3 ga ưu tiên tại phường Phú Thượng, xã Bát Tràng và xã Gia Lâm.

Các tuyến metro được quy hoạch đi qua nhiều khu vực đang đô thị hóa, khu đô thị mới và các khu vực ven đô. Phạm vi ảnh hưởng đối với nhà, đất sẽ phụ thuộc vào hướng tuyến, vị trí các nhà ga và ranh giới giải phóng mặt bằng của từng đoạn.

Nhà, đất trong vùng ảnh hưởng cần kiểm tra những gì?

Người dân có nhà, đất dọc 5 tuyến metro có thể kiểm tra hồ sơ quy hoạch được công khai tại UBND các xã, phường liên quan và trên các kênh thông tin chính thức của cơ quan chức năng.

Quy hoạch 5 tuyến metro có thể tác động đến không gian sử dụng đất tại các khu vực có tuyến, nhà ga và công trình phụ trợ đi qua. Ảnh: Tuấn Đông
Quy hoạch 5 tuyến metro có thể tác động đến không gian sử dụng đất tại các khu vực có tuyến, nhà ga và công trình phụ trợ đi qua. Ảnh: Tuấn Đông

Trước hết, cần xác định vị trí nhà, đất trên bản đồ, đối chiếu với hướng tuyến và ranh giới giải phóng mặt bằng. Những vị trí nằm gần nhà ga cần kiểm tra thêm phạm vi xây dựng nhà ga, lối lên xuống và các công trình phụ trợ.

Người dân cũng cần phân biệt khu vực phát triển đô thị theo định hướng TOD với phạm vi giải phóng mặt bằng. TOD là định hướng tổ chức không gian đô thị gắn với giao thông công cộng, không đồng nghĩa toàn bộ khu vực TOD sẽ bị thu hồi đất để thực hiện dự án metro.

Trong thời gian lấy ý kiến, nếu phát hiện thông tin về hiện trạng sử dụng đất, công trình hoặc hạ tầng kỹ thuật chưa phù hợp, người dân có thể gửi ý kiến để cơ quan chức năng và đơn vị tư vấn rà soát, hoàn thiện hồ sơ.

Sau thời gian lấy ý kiến, MRB phối hợp với chính quyền địa phương tổng hợp, nghiên cứu và tiếp thu ý kiến để hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các bước thẩm định, phê duyệt theo quy định.

Những thông tin người dân cần phân biệt

Đối với nhà, đất nằm dọc các tuyến metro, ba lớp thông tin cần được xác định riêng gồm hướng tuyến, khu vực phát triển TOD và ranh giới giải phóng mặt bằng.

Hướng tuyến cho biết đường đi dự kiến của tuyến đường sắt. Khu vực TOD liên quan đến định hướng tổ chức, phát triển không gian đô thị quanh các đầu mối giao thông công cộng. Ranh giới giải phóng mặt bằng xác định phạm vi đất dự kiến phục vụ việc thực hiện các hạng mục của dự án theo hồ sơ được phê duyệt.

Vì vậy, việc nhà nằm gần tuyến hoặc gần ga không tự động đồng nghĩa với việc bị thu hồi đất. Người dân cần căn cứ vào hồ sơ quy hoạch và các quyết định triển khai dự án ở từng khu vực.

Trong giai đoạn Hà Nội đang lấy ý kiến hồ sơ tỉ lệ 1/500, người dân có thể chủ động kiểm tra vị trí nhà, đất và gửi ý kiến nếu có nội dung cần rà soát. Đây cũng là căn cứ quan trọng để theo dõi những bước tiếp theo liên quan đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng và triển khai các tuyến metro.

5 tuyến metro đang lấy ý kiến

Tuyến số 1: Khoảng 59km.

Tuyến số 2: Khoảng 60km.

Tuyến số 8: Khoảng 64km.

Tuyến số 10: Khoảng 38,7km.

Tuyến số 14: Khoảng 31,8km.

Thời gian lấy ý kiến: Từ 16.11 đến 7.12.2026.

Số nhà ga ưu tiên: 28 ga, gồm 18 ga ưu tiên đợt 1 và 10 ga bổ sung đợt 2.