Đưa văn hóa đến gần hơn với cộng đồng
Từ ngày 17 đến 24.11, Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026 diễn ra với nhiều hoạt động phong phú, kết nối di sản, nghệ thuật, sản phẩm địa phương và đời sống cộng đồng.
Không chỉ tạo không gian hưởng thụ văn hóa, sự kiện còn đặt ra yêu cầu đưa tinh thần ngày hội trở thành hoạt động thường xuyên tại cơ sở.

Với chủ đề “Mạch nguồn văn hóa - Sức mạnh đoàn kết”, Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026 được tổ chức tại nhiều không gian công cộng ở đô thị Vinh, trọng tâm là Quảng trường Hồ Chí Minh và Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh. Thông tin này phù hợp với kế hoạch được Nghệ An công bố trước sự kiện.
Đây là hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18.11 và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.
Điểm đáng chú ý của chương trình là cách tiếp cận rộng hơn đối với các hoạt động văn hóa.
Thay vì chỉ tập trung vào biểu diễn, trưng bày, sự kiện kết hợp nhiều nội dung gắn với sinh hoạt cộng đồng, chăm lo đời sống tinh thần người lao động, quảng bá sản vật và giới thiệu những giá trị văn hóa đặc trưng của các vùng miền.

Trong khuôn khổ tuần lễ, lễ cưới tập thể dành cho 12 cặp đôi trẻ là một hoạt động hướng đến xây dựng gia đình, đề cao những giá trị truyền thống. Lễ cưới tập thể được tổ chức ngày 15.11 cho 12 cặp đôi công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn, là hoạt động hưởng ứng Tuần Văn hóa.
Không gian “Góc văn hóa công nhân” tạo điều kiện để người lao động giao lưu, chia sẻ, tham gia các hoạt động phù hợp với đời sống của mình.
Qua đó, công nhân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trở thành một bộ phận trực tiếp góp phần tạo nên không khí ngày hội.
Ở lĩnh vực quảng bá sản phẩm, các không gian “Hương rừng”, “Hương biển”, “Hương đồng” giới thiệu những sản vật gắn với đặc trưng từng vùng đất.
Hội chợ xanh khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã Nghệ An diễn ra từ ngày 17 đến 24.11 trên đường Hồ Tùng Mậu, tạo cơ hội để các cơ sở sản xuất, hợp tác xã kết nối với người tiêu dùng. Thông tin này được kế hoạch của tỉnh xác nhận.
Các gian hàng trực tuyến và “Không gian chuyển đổi số” tại Quảng trường Hồ Chí Minh cũng mở rộng phương thức giới thiệu, quảng bá sản phẩm địa phương.
Việc đặt sản phẩm bên cạnh các hoạt động văn hóa không chỉ làm phong phú trải nghiệm của người tham gia mà còn góp phần giới thiệu câu chuyện về vùng đất, con người và quá trình lao động sản xuất.
Đây cũng là cách để những giá trị văn hóa truyền thống gắn bó hơn với sinh kế, tạo thêm động lực gìn giữ và phát huy bản sắc địa phương.
Tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh, Phòng trưng bày Bảo vật quốc gia Hộp xá lị Phật (Tháp Nhạn) khai trương tối 17.11.

Cùng với đó, các chương trình biểu diễn dân ca Ví, Giặm được tổ chức vào buổi sáng và chiều trong các ngày từ 17 đến 22.11, kết hợp với không gian văn hóa, ẩm thực. Công chúng có thêm cơ hội tìm hiểu hiện vật, thưởng thức nghệ thuật truyền thống trong cùng một điểm đến.
Những hoạt động này cho thấy nỗ lực đa dạng hóa cách tiếp cận di sản, đưa bảo tàng ra khỏi khuôn khổ của một không gian trưng bày đơn thuần để trở thành điểm gặp gỡ, trải nghiệm văn hóa. Di sản vì thế không chỉ được giới thiệu qua hiện vật, tư liệu mà còn được cảm nhận thông qua nghệ thuật trình diễn và sự tương tác với công chúng.
Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Trưởng ban Tổ chức Tuần Văn hóa, bà Võ Thị Minh Sinh nhấn mạnh, việc tổ chức sự kiện trong dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất càng khẳng định vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tinh thần ấy được thể hiện qua thông điệp lấy văn hóa làm nền tảng bồi đắp tình đoàn kết, đồng thời phát huy sức mạnh cộng đồng để xây dựng đời sống văn hóa ngày càng tiến bộ.
Với Nghệ An, nơi có nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống, việc tạo dựng không gian giao lưu, chia sẻ còn góp phần tăng cường sự thấu hiểu, tôn trọng và gắn bó giữa các vùng miền.
Đưa hưởng ứng ngày hội vào đời sống
Nghệ An đã có kinh nghiệm tổ chức những chương trình văn hóa quy mô lớn, kết hợp nhiều loại hình hoạt động.
Festival Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh năm 2023, các hoạt động kỷ niệm 10 năm Ví, Giặm được UNESCO ghi danh năm 2024 hay Festival Du lịch Cửa Lò năm 2026 đều cho thấy khả năng kết nối nghệ thuật, quảng bá di sản, sản phẩm và du lịch.
Tuy nhiên, với Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết, hiệu quả không chỉ được đánh giá qua số lượng hoạt động hay lượng người tham gia tại các điểm tổ chức.

Điều quan trọng hơn là những giá trị được khơi dậy có tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng hay không; các nhóm dân cư có thêm cơ hội giao lưu, gắn kết và chủ động tham gia xây dựng môi trường văn hóa ở địa phương hay không.
Bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An cho rằng: Mỗi hoạt động trong tuần lễ cần thể hiện rõ mục tiêu tôn vinh bản sắc văn hóa và tăng cường sự gắn kết giữa các cộng đồng.
Một chương trình giới thiệu văn hóa không nên chỉ dừng ở việc trình diễn mà cần tạo cơ hội để các cộng đồng gặp gỡ, chia sẻ. Tương tự, không gian giới thiệu sản phẩm cần giúp người làm nghề kể câu chuyện về quê hương, bản sắc và quá trình tạo ra sản phẩm.

Theo Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An, nếu mỗi đơn vị chỉ tập trung hoàn thành phần việc riêng, sự liên kết giữa các hoạt động sẽ khó tạo thành một chỉnh thể có sức lan tỏa. Điều cần được duy trì sau ngày hội là những hình thức tổ chức khiến người dân có nhu cầu tiếp tục gặp gỡ, giao lưu và tham gia các hoạt động văn hóa chung.
Yêu cầu này cũng được đặt ra trong Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30.9.2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Theo đó, mỗi xã, phường lựa chọn ít nhất một hoạt động hoặc mô hình phù hợp để duy trì, phát huy sau ngày hội.
Tại Nghệ An, UBND các xã, phường được định hướng tổ chức các hoạt động giao lưu nghệ thuật, thể thao quần chúng phù hợp với điều kiện thực tế.
Đây là cơ sở để tinh thần của tuần lễ không chỉ tập trung tại các không gian trung tâm mà còn được lan tỏa đến từng khu dân cư, nơi người dân trực tiếp tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa.
Cùng với việc duy trì hoạt động ở cơ sở, việc lựa chọn những sản phẩm, mô hình văn hóa đặc sắc có khả năng phát triển thành thương hiệu thường niên cũng là vấn đề cần quan tâm.
Những nội dung thu hút công chúng, phát huy được vai trò của cộng đồng và có tính khả thi trong tổ chức cần được đánh giá để tiếp tục đầu tư, hoàn thiện trong những năm tiếp theo.

Sự phối hợp giữa ngành văn hóa, Mặt trận và các đoàn thể cần được tiếp tục trong quá trình hỗ trợ cơ sở triển khai. Đồng thời, việc tổng kết phải ghi nhận ý kiến của cộng đồng và các đơn vị trực tiếp tham gia để có cơ sở điều chỉnh nội dung, phương thức tổ chức trong những năm sau", Giám đốc Sở VHTTDL Nghệ An cho biết thêm.
Từ một tuần lễ với nhiều hoạt động đa dạng đến những mô hình sinh hoạt văn hóa tại cộng đồng là chặng đường cần sự phối hợp và kiên trì.
Khi người dân thực sự trở thành chủ thể, khi di sản được gìn giữ bằng sự thực hành và trao truyền trong đời sống, tinh thần đại đoàn kết sẽ không chỉ hiện diện trong những ngày hội mà tiếp tục được bồi đắp qua từng hoạt động thường ngày.
Đó cũng là giá trị lâu dài mà Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An hướng tới, lấy văn hóa làm sợi dây kết nối, lấy cộng đồng làm trung tâm và lấy sự tham gia chủ động của người dân làm nền tảng để xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phong phú, bền vững.