
Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết thành phố Đồng Nai năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Đồng Nai tổ chức tọa đàm “Nâng cao vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên trong thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn TP. Đồng Nai”.
Tọa đàm thu hút các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ và đại diện các tổ chức chính trị - xã hội, tập trung trao đổi giải pháp đưa các định hướng phát triển văn hóa vào đời sống.
Đặt người dân ở vị trí trung tâm
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Tấn Phú, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Đồng Nai nhấn mạnh, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững. Trong đó, nhân dân vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là người thụ hưởng các giá trị văn hóa.

Theo ông Nguyễn Tấn Phú, phát triển văn hóa gắn với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, vận động và khơi dậy sức mạnh toàn dân.
Tuy nhiên, việc tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở một số nơi vẫn còn biểu hiện hình thức, chưa phát huy hết nét đẹp văn hóa đặc thù và sức sáng tạo của người dân. Vì vậy, cần đổi mới cách tổ chức, đặt nhân dân vào vị trí chủ thể, lấy sự gắn kết cộng đồng và đồng thuận xã hội làm thước đo chất lượng ngày hội.
Tại tọa đàm, BTC tiếp nhận 26 tham luận, trong đó lựa chọn 5 tham luận trình bày trực tiếp. Các ý kiến tập trung phân tích vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên trong triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW, đồng thời đề xuất giải pháp phát huy giá trị văn hóa, tăng cường gắn kết cộng đồng và nâng cao chất lượng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc từ cơ sở.

Đại diện Ban Tuyên giáo Thành ủy Đồng Nai đề xuất 5 nhóm giải pháp, trong đó chú trọng đổi mới tuyên truyền trên nền tảng số, phát huy sức mạnh hệ thống chính trị cơ sở, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nổi bật là đề xuất xây dựng “Kho sản phẩm Tuyên giáo số” để Mặt trận, các đoàn thể và 95 xã, phường cùng khai thác; hình thành các nhóm “Đại sứ văn hóa số” tại khu dân cư nhằm lan tỏa thông tin tích cực, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng.
Ở góc độ tổ chức Công đoàn, Liên đoàn Lao động TP. Đồng Nai đề xuất gắn xây dựng văn hóa lao động, văn hóa doanh nghiệp với chăm lo đời sống tinh thần cho công nhân. Trong đó, chú trọng phát triển không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao tại doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu nhà trọ; tổ chức hoạt động phù hợp với thời gian làm việc của người lao động, nhất là công nhân làm việc theo ca và lao động xa quê.
Gắn kết cộng đồng từ những giá trị văn hóa
Từ góc nhìn nghiên cứu văn hóa, PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Thái, Phó Trưởng ban Lý luận phê bình Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cho rằng, văn hóa bắt nguồn từ sinh hoạt của con người, bao gồm cả đời sống vật chất và tinh thần. Trong quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa, việc tiếp nhận những yếu tố mới cần đi đôi với giữ gìn bản sắc và tôn trọng sự đa dạng văn hóa.
Bà nhấn mạnh vai trò của gia đình trong giáo dục, nuôi dưỡng các giá trị nhân văn, đồng thời cho rằng nghệ thuật cần chủ động chinh phục công chúng, nhất là giới trẻ, bằng những tác phẩm lịch sử và mang đậm bản sắc địa phương.

Ở góc độ lịch sử, ThS. Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đồng Nai nhận định, bản sắc văn hóa là căn cước định hình con người Đồng Nai. Theo ông, quá trình phát triển đô thị không thể chỉ tập trung vào hạ tầng mà thiếu chiều sâu văn hóa. Mặt trận Tổ quốc cần tăng cường lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, tổ chức hoạt động phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là công nhân tại các khu công nghiệp, khu nhà trọ.
Ông cũng đề xuất ứng dụng Internet và trí tuệ nhân tạo trong bảo tồn di sản, phát triển sản phẩm du lịch văn hóa, tâm linh, qua đó phát huy nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế.
Trong khi đó, NSND, đạo diễn Giang Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật TP. Đồng Nai cho rằng, văn học nghệ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi đến được với công chúng. Ông đề xuất có cơ chế hỗ trợ đưa các chương trình nghệ thuật về cơ sở, khu công nghiệp, trường học; đồng thời khai thác bản sắc văn hóa của 37 dân tộc đang sinh sống tại Đồng Nai để tạo thêm không gian sáng tạo và giao lưu văn hóa.

Các ý kiến tại tọa đàm cùng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc theo hướng thiết thực, phù hợp đặc điểm từng địa bàn. Người dân cần được trực tiếp tham gia lựa chọn nội dung, sáng tạo hoạt động; các giá trị di sản, lịch sử và văn học nghệ thuật địa phương cần được khai thác để tạo dấu ấn riêng cho mỗi khu dân cư.
Qua đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên phát huy vai trò kết nối, huy động nguồn lực xã hội, đưa văn hóa đến gần hơn với đời sống. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể sáng tạo và thụ hưởng, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ trở thành không gian nuôi dưỡng tình đoàn kết, gìn giữ bản sắc và xây dựng đời sống văn hóa từ cơ sở.


