Biểu diễn nghệ thuật Hát bội chào mừng
Biểu diễn nghệ thuật Hát bội chào mừng

Ngày 16.11, tại Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa, TP.HCM), Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức chương trình khởi động Kế hoạch tổ chức các hoạt động giới thiệu, tìm hiểu các loại hình nghệ thuật trong hệ thống trường phổ thông trên địa bàn Thành phố năm học 2026 - 2027.

Triển khai tại khoảng 500 điểm trường trong học kỳ I năm học này

Phát biểu khởi động chương trình, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, văn hóa có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước và Thành phố.

Trong đó, giáo dục nghệ thuật góp phần nâng cao khả năng cảm thụ thẩm mỹ, bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách, tình yêu quê hương, đất nước và hình thành những giá trị tốt đẹp cho thế hệ trẻ.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu khởi động chương trình
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu khởi động chương trình

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới tiếp tục khẳng định yêu cầu xây dựng, phát triển con người Việt Nam toàn diện, đặt văn hóa và con người ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển.

Đây cũng là định hướng quan trọng để Thành phố đầu tư, tạo điều kiện cho thế hệ trẻ tiếp cận, thụ hưởng và tham gia sáng tạo các giá trị văn hóa, nghệ thuật ngay từ môi trường học đường.

TP.HCM là địa phương có nhiều loại hình nghệ thuật phong phú, từ Hát Bội, Cải lương, Đờn ca tài tử, nghệ thuật dân gian đến sân khấu Kịch, âm nhạc, điện ảnh và các loại hình nghệ thuật đương đại.

Việc giới thiệu nghệ thuật đến học sinh được xác định là giải pháp góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng lực lượng công chúng và nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật trong tương lai.

UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch số 594/KH-UBND ngày 28.10.2026 về tổ chức các hoạt động giới thiệu, tìm hiểu các loại hình nghệ thuật trong hệ thống trường phổ thông năm học 2026 - 2027.

Đây là bước triển khai thí điểm, nhằm đánh giá tính khả thi, hiệu quả và khả năng nhân rộng trong thực tiễn giáo dục, làm cơ sở nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện Đề án “Phát triển Nghệ thuật học đường TP.HCM giai đoạn 2026 - 2035”.

Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu 100% học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông được tiếp cận hoặc tham gia ít nhất một loại hình nghệ thuật trong mỗi năm học.

Với quy mô khoảng 1.490 điểm trường, trong học kỳ I năm học 2026 - 2027, chương trình dự kiến triển khai tại khoảng 500 điểm trường, sau đó từng bước mở rộng phạm vi và nâng cao chất lượng hoạt động.

Đối tượng tham gia gồm học sinh tiểu học, THCS, THPT, học viên các trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục chuyên biệt trên địa bàn Thành phố.

Theo kế hoạch, hoạt động nghệ thuật học đường được tổ chức theo bốn cấp độ: Thưởng thức nghệ thuật (Cảm); Tìm hiểu nghệ thuật (Hiểu); Trải nghiệm và thực hành nghệ thuật (Trải nghiệm); Đánh giá và phát triển tài năng nghệ thuật (Sáng tạo).

Trong giai đoạn thí điểm, Thành phố ưu tiên hai cấp độ đầu tiên, tạo nền tảng để học sinh hình thành tình yêu nghệ thuật, nâng cao khả năng cảm thụ và nhu cầu tìm hiểu, khám phá các loại hình nghệ thuật.

Lãnh đạo TP.HCM tặng hoa và chụp ảnh lưu niệm cùng các nghệ sĩ
Lãnh đạo TP.HCM tặng hoa và chụp ảnh lưu niệm cùng các nghệ sĩ

Nội dung, tác phẩm, thời lượng và hình thức tổ chức được thiết kế phù hợp với tâm lý, khả năng tập trung, trình độ nhận thức và năng lực cảm thụ của học sinh từng cấp học. Các hoạt động phải phù hợp với chương trình, kế hoạch giáo dục của nhà trường, không ảnh hưởng đến thời gian học tập chính khóa và những nội dung giáo dục bắt buộc.

Trong năm học 2026 - 2027, chương trình tập trung vào các loại hình nghệ thuật biểu diễn và điện ảnh, gồm nghệ thuật truyền thống (Hát Bội, Cải lương); nghệ thuật dân gian (Đờn ca tài tử, ca múa nhạc dân tộc và các loại hình khác); nghệ thuật Kịch và điện ảnh (phim hoạt hình, phim truyện, phim tài liệu, phim khoa học).

Đối với điện ảnh, ưu tiên những bộ phim có chủ đề lịch sử, truyền thống văn hóa, đạo đức lứa tuổi và thời lượng phù hợp với một tiết học hoặc buổi ngoại khóa.

Học sinh trải nghiệm Hát Bội, Cải lương

Tại chương trình khởi động ở Trường THPT Lê Quý Đôn, hai loại hình sân khấu truyền thống tiêu biểu là Hát Bội và Cải lương được giới thiệu đến học sinh.

NSND Hữu Danh giới thiệu về nghệ thuật Hát bội
NSND Hữu Danh giới thiệu về nghệ thuật Hát bội
TS Mai Mỹ Duyên giới thiệu về nghệ thuật Cải lương Nam Bộ
TS Mai Mỹ Duyên giới thiệu về nghệ thuật Cải lương Nam Bộ

Mở đầu chương trình là tiết mục múa trình thức vũ đạo “Nhật Nguyệt Bát Thiên Vương”, mang màu sắc nghi lễ và tính ước lệ đặc trưng của nghệ thuật Hát Bội.

Tiết mục được phỏng theo nghi thức tế đàn Nam Giao của triều Nguyễn, đồng thời dàn dựng dựa trên nghi thức Lễ Đại Bội trong các lễ hội Kỳ Yên tại đình làng Nam Bộ. Nội dung thể hiện lời cầu chúc quốc thái dân an, phong điều vũ thuận, nhân dân an lạc.

Học sinh tiếp tục được thưởng thức trích đoạn Hát bội “Anh hùng Trần Bình Trọng” do các nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật Hát bội biểu diễn và trích đoạn Cải lương “Câu thơ yên ngựa” do các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang trình diễn.

TP.HCM chính thức khởi động chương trình nghệ thuật học đường
Học sinh được hướng dẫn thử làm nghệ sĩ hát bội
Học sinh được hướng dẫn thử làm nghệ sĩ hát bội

Bên cạnh hoạt động biểu diễn, chương trình còn dành thời gian để học sinh tìm hiểu về lịch sử hình thành, phát triển, nghệ thuật hóa trang, tính ước lệ và tượng trưng của Hát Bội qua phần giới thiệu, giao lưu với NSND Hữu Danh; tìm hiểu về nghệ thuật Cải lương Nam Bộ cùng TS. Mai Mỹ Duyên.

Các em cũng được trực tiếp vẽ, tô màu mặt nạ Hát Bội theo hướng dẫn của nghệ sĩ, tìm hiểu các kiểu thức hóa trang, màu sắc và tính cách nhân vật. Với nghệ thuật Cải lương, học sinh có dịp tìm hiểu trang phục sân khấu, giao lưu và chụp ảnh cùng nghệ sĩ trong trang phục cổ trang.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường bày tỏ mong muốn học sinh không dừng lại ở vai trò người xem mà chủ động khám phá, trải nghiệm và sáng tạo nghệ thuật.

Ông nhấn mạnh: “Tôi đặc biệt mong muốn các em học sinh không chỉ là người xem mà còn là những người chủ động khám phá, trải nghiệm và sáng tạo nghệ thuật; từ đó hình thành tình yêu đối với các giá trị văn hóa của dân tộc, đồng thời cởi mở tiếp nhận những tinh hoa nghệ thuật của nhân loại”.

TP.HCM chính thức khởi động chương trình nghệ thuật học đường
Học sinh thích thú tham gia các hoạt động trải nghiệm
Học sinh thích thú tham gia các hoạt động trải nghiệm

Để chương trình triển khai hiệu quả, ông Nguyễn Mạnh Cường đề nghị Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, các sở, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; lựa chọn tác phẩm có giá trị nghệ thuật, tư tưởng và giáo dục, phù hợp với từng cấp học.

Đối với các nhà hát, đơn vị nghệ thuật, đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân, lãnh đạo Thành phố mong muốn tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, tham gia xây dựng chương trình, đưa những tác phẩm có giá trị đến với học sinh, đồng thời truyền cảm hứng và khơi dậy niềm đam mê sáng tạo nghệ thuật trong thế hệ trẻ.

TP.HCM chính thức khởi động chương trình nghệ thuật học đường

“Ngành Giáo dục và Đào tạo cùng các nhà trường cần chủ động phối hợp, tạo điều kiện để hoạt động nghệ thuật học đường trở thành nội dung thiết thực trong môi trường giáo dục; quan tâm tiếp nhận phản hồi, đánh giá hiệu quả để từng bước hoàn thiện mô hình.

Tôi cũng mong muốn đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân thuộc các lĩnh vực nghệ thuật tiếp tục đồng hành, đóng góp tâm huyết và tài năng cho hoạt động này.

Sự hiện diện và tham gia trực tiếp của các cô, chú, anh, chị nghệ sĩ chính là cầu nối quan trọng đưa nghệ thuật đến gần hơn với học sinh, góp phần nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật và phát triển các thế hệ công chúng tương lai”, ông Cường nhấn mạnh.