Hoạt động giáo dục trong nhà trường
Ảnh minh họa hoạt động giáo dục trong nhà trường. Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ/TT

Một tiết học không thể trở thành dịch vụ có thu tiền chỉ bằng cách đổi tên. Từ ngày 15.11.2026, Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực, xác lập rõ nguyên tắc: hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền người học; không được chuyển, tách những nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc nội dung tăng cường sang hoạt động theo nhu cầu để thu phí.

Điểm cần phân biệt là giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu. Hoạt động tăng cường bổ sung thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức trong thời gian tổ chức dạy học hai buổi/ngày hoặc theo lộ trình thực hiện. Hoạt động theo nhu cầu đáp ứng sở thích, năng khiếu, định hướng riêng, được tổ chức ngoài thời gian chính khóa và tăng cường, trên cơ sở tự nguyện.

Nhìn thời khóa biểu, không chỉ nhìn phiếu đăng ký

Đối với phụ huynh, việc kiểm tra một khoản thu có thể bắt đầu từ những câu hỏi rất cụ thể: con học nội dung gì, học vào lúc nào, nội dung ấy thuộc kế hoạch giáo dục nào, nếu không đăng ký thì con tham gia hoạt động gì? Câu trả lời cần xuất hiện trong thông tin nhà trường công khai, thay vì chỉ nằm ở lời giải thích miệng.

Một tờ đơn có chữ ký chưa đủ nói hết tính tự nguyện. Nếu gia đình phải lựa chọn trong tâm thế sợ con bị đứng ngoài sinh hoạt chung, việc ký tên có thể chỉ là cách tránh sự khó xử. Bởi vậy, cách sắp xếp giờ học quan trọng không kém cách lấy ý kiến.

Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, hoạt động theo nhu cầu được tổ chức theo nhóm đăng ký, không theo lớp biên chế và không xen kẽ tiết chính khóa, tăng cường. Việc tham gia hay không tham gia cũng không được dùng để đánh giá kết quả học tập, xét thi đua hoặc phân loại học sinh.

Không thu sai, cũng không cắt mất cơ hội học

Thông tư không yêu cầu dừng tất cả chương trình liên kết. Những hoạt động chuyên sâu, phát triển năng khiếu có thể tiếp tục khi đáp ứng điều kiện và thu kinh phí đúng quy định. Với chương trình đã triển khai trước ngày hiệu lực, nhà trường phải rà soát sự phù hợp; hợp đồng cũ không phải lý do để duy trì một nội dung trái quy định.

Điều này đặt ra yêu cầu đối với cả quản lý lẫn tổ chức dạy học. Chấn chỉnh khoản thu phải đi cùng việc giữ những hoạt động cần thiết cho học sinh. Nếu một chương trình không còn được thu tiền theo cách cũ, việc đầu tiên cần làm là xác định lại nội dung, nguồn lực và trách nhiệm bảo đảm, thay vì để trẻ nhận ngay một thông báo cắt bỏ.

Phụ huynh có quyền biết tiền mình đóng dành cho việc gì. Học sinh có quyền được học những nội dung nhà trường phải bảo đảm. Hai quyền ấy cần được thể hiện trên thời khóa biểu và trong từng thông báo thu, từ ngày quy định bắt đầu có hiệu lực.