Sáng 15.11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế ở thủ đô Manila, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN đã dự lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan.
Cùng tham dự lễ khai mạc có các khách mời của nước Chủ tịch ASEAN, gồm Thủ tướng Canada, Tổng thống Brazil, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc và Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Tại Phiên họp toàn thể ngay sau lễ khai mạc, các nhà Lãnh đạo ASEAN đánh giá cao nỗ lực và vai trò dẫn dắt của nước Chủ tịch Philippines, đã giúp ASEAN vượt qua nhiều khó khăn do biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Phát biểu tại Phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhận định ASEAN đang đứng trước những cơ hội chiến lược để bứt phá, đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi các nước thành viên nâng cao đoàn kết, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược chung.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN.
Thứ nhất, kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. ASEAN cần tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, phát huy các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung để giải quyết bất đồng.
Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác quốc phòng, an ninh và pháp luật, triển khai hiệu quả Diễn đàn Cố vấn pháp lý ASEAN về công pháp quốc tế (AFLA) và sớm xây dựng Quy tắc điều phối và thông tin về ứng phó với khủng hoảng khẩn cấp của Hội đồng Điều phối ASEAN.
Thủ tướng cảm ơn các nước đã ủng hộ Tuyên bố ASEAN về nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật trong ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp do Việt Nam đề xuất.
Thứ hai, kiến tạo sự phát triển chung năng động, sáng tạo, tự cường. Thủ tướng đề nghị ưu tiên triển khai hiệu quả Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), thu hút đầu tư chất lượng cao và tăng cường tham gia các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết bảo đảm an ninh kinh tế, nhất là chuỗi cung ứng, năng lượng và lương thực, Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực vào việc triển khai kết nối Lưới điện ASEAN (APG) và Sáng kiến Năng lượng Manila (MEI).
Thủ tướng đề xuất sáng kiến "Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu" hướng tới ba mục tiêu: chia sẻ, khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển; nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững; kết nối nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ trong khu vực.
Thứ ba, phát huy bản sắc để xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn kết bền vững. Thủ tướng đề nghị ASEAN đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là kỹ năng số, tạo thuận lợi cho di chuyển lao động khu vực và bảo đảm an sinh xã hội.
Thủ tướng hoan nghênh nỗ lực hoàn tất đàm phán Hiệp định thành lập Trung tâm ASEAN về các Tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (ACPHEED), khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Indonesia, Thái Lan và các nước thành viên để sớm đưa Trung tâm vào hoạt động.
Thủ tướng cũng đề xuất ASEAN đi tiên phong trong triển khai Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì sự phát triển bền vững" của Liên Hợp Quốc, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.
Kết thúc Phiên họp, các nhà Lãnh đạo đã thông qua và ghi nhận 87 văn kiện định hướng hợp tác của ASEAN trên cả ba trụ cột Cộng đồng, trong đó có các nội dung đáng chú ý về quản lý thương mại chiến lược nhằm bảo đảm thương mại khu vực an toàn, thúc đẩy tăng trưởng của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) dựa trên trí tuệ nhân tạo, nâng cao năng lực tự cường và tăng cường an ninh nguồn cung dầu cho khu vực, đẩy mạnh vai trò của cơ quan thực thi pháp luật ASEAN trong sẵn sàng ứng phó và cứu trợ thảm hoạ khẩn cấp (sáng kiến do Việt Nam đề xuất)…
Tại Lễ khai mạc, các nhà Lãnh đạo đã chứng kiến lễ công bố biểu tượng mới của ASEAN sau khi Timor-Leste chính thức trở thành thành viên thứ 11, nghi thức nộp lưu chiểu Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA) cho Tổng Thư ký ASEAN và Lễ trao Giải thưởng ASEAN 2026 cho bà Hla Hla Aung (Myanmar) vì đã có những đóng góp nổi bật góp phần nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng và ứng phó với thảm họa.
Sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững” do Việt Nam đề xuất
Ngày 4.9, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững”, tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững.
Đây là sáng kiến được Bộ Ngoại giao phối hợp Bộ VHTTDL đề xuất với 103 quốc gia đồng bảo trợ, thiết lập khuôn khổ toàn cầu 10 năm khai thác văn hóa nhằm xây dựng xã hội toàn diện, kiên cường và bền vững hơn.
Theo UNESCO, việc Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết Thập kỷ quốc tế về Văn hóa (2027 - 2036) mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh đầy biến động và thách thức của quốc tế hiện nay. Khi các cuộc khủng hoảng toàn cầu chồng chéo, các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thể hiện sự đoàn kết với một niềm tin chung: văn hóa có thể giúp xây dựng nền tảng chung và thúc đẩy phát triển bền vững. Do đó, tuyên bố trên không chỉ là cột mốc quan trọng đối với văn hóa mà còn khẳng định chủ nghĩa đa phương và khả năng hành động tập thể để thực hiện các ưu tiên toàn cầu chung.
Với vai trò là tổ chức chủ trì thực hiện, UNESCO sẽ xây dựng kế hoạch hành động cho thập kỷ văn hóa thông qua việc huy động các chính phủ thành viên, tổ chức quốc tế và khu vực, xã hội dân sự, các chuyên gia văn hóa, cộng đồng và đối tác phát triển tài chính với việc đặt văn hóa làm trọng tâm của tương lai bền vững hơn, toàn diện hơn, hòa bình và kiên cường hơn.
UNESCO khẳng định, Thập kỷ quốc tế về Văn hóa được xây dựng dựa trên sự nhận thức ngày càng tăng về văn hóa là động lực mạnh mẽ và là yếu tố thúc đẩy phát triển bền vững.
Thập kỷ quốc tế về Văn hóa (2027 - 2036) mang đến cơ hội cụ thể để thúc đẩy tham vọng đa phương, tập hợp các quốc gia và đối tác lại với nhau, biến sự công nhận chính trị về văn hóa thành hợp tác, đầu tư và hành động bền vững. Khi các quốc gia đẩy nhanh hành động hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc và bắt đầu định hình khuôn khổ phát triển toàn cầu sau năm 2030, thập kỷ văn hóa sẽ cung cấp nền tảng kịp thời để khai thác đóng góp đa diện của văn hóa vào các khía cạnh kinh tế, xã hội, công nghệ, y tế và môi trường...
