Rèn luyện sức khoẻ
Tại một lớp học múa trên đường Nguyễn Sỹ Sách, phường Thành Vinh (Nghệ An), nhóm học viên trong những bộ váy mềm mại đang chuyển động theo từng giai điệu.
Giáo viên An Vũ, 33 tuổi, kiên nhẫn hướng dẫn học viên thực hiện các động tác từ cơ bản đến nâng cao trong bài múa “Nan giải”. Từng bước di chuyển, vòng xoay hay cách đưa tay đều được chỉnh sửa tỉ mỉ để tạo nên sự hài hòa giữa kỹ thuật và biểu cảm.
Với nhiều học viên, sức hấp dẫn của múa cổ trang đến từ cảm giác được hóa thân vào những nhân vật trong không gian nghệ thuật mang nhiều màu sắc.
Chị Nguyễn Thùy Trang, 37 tuổi, phường Vinh Phú (Nghệ An) là một trong những người tìm thấy niềm vui từ bộ môn này. Sau khi tình cờ xem các video biểu diễn trên mạng xã hội, chị bị cuốn hút bởi những chuyển động mềm mại, giàu tính biểu cảm và quyết định đăng ký theo học.
“Khi âm nhạc bắt đầu, tôi có cảm giác như được thoát khỏi cuộc sống thường nhật, tôi được múa điệu múa nhẹ nhàng mà tự do”, chị Trang chia sẻ.
Ban đầu, việc ghi nhớ động tác và phối hợp các bộ phận cơ thể khiến chị không ít lần lúng túng. Tuy nhiên, sau một thời gian kiên trì, các động tác dần trở nên thuần thục, cơ thể linh hoạt hơn. Đặc biệt, khoảng thời gian tập trung vào âm nhạc và từng chuyển động giúp chị tạm gác những áp lực thường ngày.
Giữa lịch trình công việc bận rộn, mỗi người lại lựa chọn cho mình một khung giờ phù hợp để theo đuổi sở thích. Chị Nguyễn Kim Anh, 37 tuổi, làm công việc văn phòng, tranh thủ giờ nghỉ trưa đến lớp. Thay vì dành toàn bộ khoảng thời gian giữa ngày để nghỉ ngơi, chị lựa chọn vận động, thư giãn và làm mới tinh thần trước khi trở lại công việc buổi chiều.
Trong khi đó, chị Nguyễn Phương Thảo, làm nghề buôn bán, lại chọn các buổi học buổi tối. Sau một ngày tất bật với công việc, lớp múa trở thành khoảng thời gian riêng để chị tận hưởng âm nhạc, rèn luyện cơ thể và tạm gác những lo toan thường nhật.
Không chỉ có người trưởng thành, các lớp học còn thu hút học sinh, sinh viên ở nhiều độ tuổi. Chị Lê Thúy Hiền (39 tuổi) cùng con gái Nguyễn Thùy Dương (13 tuổi) cũng tham gia tập luyện. Với hai mẹ con, đây vừa là hoạt động nâng cao sức khỏe, vừa là dịp khám phá một loại hình nghệ thuật mới.
“Múa cổ trang không chỉ giúp cơ thể tôi trở nên dẻo dai mà còn mang lại tinh thần thư thái, an yên”, chị Hiền cho biết.
Sự đa dạng về độ tuổi, nghề nghiệp tạo nên không khí giao lưu cởi mở tại các lớp học. Người trẻ có cơ hội khám phá năng khiếu, thể hiện cá tính, những người đã đi làm tìm thấy một hình thức vận động phù hợp, giúp cân bằng cuộc sống. Điểm chung là niềm yêu thích nghệ thuật và mong muốn dành thời gian chăm sóc bản thân.
Theo giáo viên An Vũ, múa cổ trang hấp dẫn bởi sự kết hợp giữa âm nhạc, chuyển động hình thể, trang phục và đạo cụ. Người tập không chỉ thực hiện đúng động tác mà còn phải thể hiện cảm xúc thông qua ánh mắt, nét mặt và thần thái. Đây cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt của bộ môn này so với những hình thức vận động thông thường.
Thư giãn tinh thần
Múa cổ trang thường tạo ấn tượng bởi vẻ nhẹ nhàng, mềm mại, tuy nhiên, để hoàn thành một bài múa đòi hỏi người học phải trải qua quá trình rèn luyện nghiêm túc. Từ cách đặt bàn tay, chuyển trọng tâm, giữ thăng bằng đến phối hợp tay chân theo nhạc đều cần sự chính xác và nhịp nhàng.
Giáo viên Dương Hương cho biết: Người mới có thể bắt đầu với những bài múa đơn giản, sau đó từng bước nâng cao kỹ thuật. Bộ môn này không đòi hỏi người học phải có nền tảng vũ đạo từ trước, nhưng cần sự kiên trì để làm chủ cơ thể và cảm nhận được tiết tấu âm nhạc.
Theo chị Hương, các động tác vươn, xoay, nghiêng người kết hợp với chuyển động của tay và chân giúp cơ thể được vận động toàn diện hơn. Khi duy trì tập luyện phù hợp, người học có thể cải thiện sự linh hoạt, khả năng phối hợp vận động, giữ thăng bằng và tư thế.
Tuy nhiên, điều làm nên sức hấp dẫn của múa cổ trang không chỉ nằm ở những lợi ích thể chất. Khi tập luyện, học viên phải tập trung vào từng giai điệu, chuyển động và biểu cảm. Sự tập trung ấy giúp họ tạm rời khỏi những bộn bề thường nhật, dành thời gian cho niềm yêu thích cá nhân.
Bên cạnh đó, môi trường lớp học cũng tạo điều kiện để những người cùng sở thích gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong quá trình tập luyện.
Với nhiều phụ nữ, đây còn là khoảng thời gian làm mới bản thân, tìm kiếm sự tự tin và niềm vui từ những thay đổi nhỏ sau mỗi buổi học.
Dù vậy, múa cổ trang không phải bộ môn dễ chinh phục như vẻ ngoài của nó. Những người mới bắt đầu thường gặp khó khăn khi xoay người, chuyển trọng tâm, giữ thăng bằng hoặc kết hợp nhuần nhuyễn giữa tay và chân. Một động tác nhìn qua tưởng chừng đơn giản nhưng để đạt được sự mềm mại, tự nhiên có thể phải luyện tập nhiều lần.
Không dừng lại ở kỹ thuật, người học còn cần rèn luyện khả năng cảm thụ âm nhạc và biểu đạt cảm xúc. Bởi mỗi bài múa thường gắn với một câu chuyện, tâm trạng hoặc hình tượng nhân vật riêng. Nếu chỉ thực hiện đúng động tác mà thiếu sự kết nối với giai điệu, tiết mục sẽ khó tạo được sức truyền cảm.
Giáo viên Dương Hương cho rằng, học viên cần khởi động kỹ, lựa chọn bài tập phù hợp với thể trạng và tăng dần cường độ. Không nên cố thực hiện những động tác vượt quá khả năng, nhất là với người có vấn đề về xương khớp hoặc sức khỏe.
Được biết đến với những yếu tố bắt nguồn từ các điệu múa cung đình và dân gian cổ Trung Quốc, múa cổ trang khi du nhập vào Việt Nam đã có nhiều biến tấu để phù hợp hơn với thị hiếu và khả năng tiếp cận của người học.
Sự lan tỏa của các video trên mạng xã hội trong những năm gần đây cũng góp phần đưa bộ môn này đến gần hơn với công chúng.
Tại Nghệ An, nhu cầu học múa cổ trang ngày càng được thể hiện rõ qua sự quan tâm, tìm kiếm lớp học của người dùng trên các hội nhóm mạng xã hội. Theo chị Nguyễn Trang, chủ một trung tâm dạy múa cổ trang đường Hồng Bàng, phường Thành Vinh cho biết, từ một vài lớp học ban đầu, hiện trung tâm đã mở thêm nhiều khung giờ để đáp ứng nhu cầu của học viên.
“Độ tuổi học viên chủ yếu từ 13 đến 45. Phần lớn tìm đến bộ môn này với mong muốn cải thiện sức khỏe, thư giãn và trải nghiệm một hình thức nghệ thuật mới”, chị Trang chia sẻ.
Đáng chú ý, bên cạnh việc tiếp cận những bài múa mang màu sắc cổ trang quen thuộc, một số giáo viên tại Nghệ An đang tìm hướng kết hợp với âm nhạc Việt Nam đương đại và chất liệu dân gian. Đây được xem là cách làm mới, giúp loại hình nghệ thuật này gần gũi hơn với người Việt.
Từ khi xây dựng lớp học, giáo viên An Vũ đã biên đạo nhiều bài múa trên nền các ca khúc như “Con cò” của nhạc sĩ Lưu Hà An, “Giấc mơ trưa” của nhạc sĩ Giáng Son và Nguyễn Vĩnh Tiến, “Son” của nhạc sĩ Đức Nghĩa hay làn điệu dân ca “Cò lả”...
Những giai điệu quen thuộc, mang âm hưởng dân gian Việt Nam khi kết hợp với trang phục, đạo cụ và ngôn ngữ hình thể của múa cổ trang đã tạo nên màu sắc biểu diễn mới. Hình ảnh con cò, người phụ nữ tần tảo cùng những nét văn hóa gần gũi được chuyển tải qua từng động tác, giúp tiết mục có sự kết nối với đời sống và cảm xúc của khán giả.
Một số tác phẩm do chị An Vũ biên đạo đã được biểu diễn tại các trường THCS, THPT nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20.11, nhận được sự quan tâm, yêu thích của học sinh và giáo viên.
Từ một hình thức nghệ thuật được biết đến qua những video trên mạng xã hội, múa cổ trang đang dần trở thành hoạt động sinh hoạt, rèn luyện được nhiều người lựa chọn.
Sức hút của bộ môn không chỉ nằm ở trang phục đẹp hay những động tác giàu tính biểu cảm, mà còn ở hành trình người học từng bước làm chủ cơ thể, nuôi dưỡng niềm yêu thích nghệ thuật và tìm thấy khoảng thời gian thư thái cho riêng mình.
Việc kết hợp chất liệu dân gian Việt Nam trong các bài múa cũng mở ra hướng tiếp cận mới, góp phần làm phong phú hoạt động biểu diễn và sinh hoạt văn hóa tại địa phương.