Bộ chỉ số sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh các điểm du lịch
Cải thiện xếp hạng năng lực cạnh tranh du lịch
Theo Báo cáo Năng lực cạnh tranh du lịch và lữ hành của Diễn đàn kinh tế Thế giới (WEF), chỉ số năng lực cạnh tranh du lịch của việt Nam năm 2017 xếp hạng 67/136 nước, tăng 8 bậc so với năm 2015. Đánh giá của WEF cho thấy, động lực chính thúc đẩy năng lực cạnh tranh du lịch Việt Nam là nguồn tài nguyên thiên nhiên (34/136), tài nguyên văn hóa (30/136) và khả năng cạnh tranh về giá (35/136). Các điểm nghẽn Việt Nam cần khắc phục là tập trung vào tính bền vững của môi trường (đang xếp thứ 129); các quy định lỏng lẻo (115); mức phát thải cao (128); nạn phá rừng (103) và hạn chế xử lý nước đang làm suy giảm môi trường (107).
Một trong những chỉ số đánh giá về sự hấp dẫn và bền vững của điểm đến du lịch là mức độ hài lòng của khách du lịch. Theo kết quả điều tra của Tổng cục Thống kê về chi tiêu của khách du lịch năm 2013, những ấn tượng tốt của khách du lịch quốc tế về điểm đến Việt Nam là phong cảnh đẹp (68,5%), thái độ thân thiện của người dân (43,1%), chất lượng dịch vụ trong du lịch (38,9%), giá cả hàng hoá rẻ (23,9%). Trong khi đó, độ an toàn khi tham gia giao thông đứng đầu trong những ấn tượng không tốt của khách về du lịch Việt Nam (39,1%), bị gian lận trong khi mua hàng hoá và dịch vụ (31,1%), bị hàng rong chèo kéo, ép mua hàng (30,9%), thói quen xả rác bừa bãi của người dân (27,6%), sản phẩm và dịch vụ du lịch còn nghèo nàn (16,1%).
Việc xây dựng Bộ chỉ số sẽ góp phần cải thiện xếp hạng về năng lực cạnh tranh du lịch của Việt Nam lên 6-10 bậc; giảm chỉ số ấn tượng không tốt của Khách du lịch quốc tế về du lịch Việt Nam từ 5-10% và tăng chỉ số của khách du lịch quốc tế quay lại du lịch Việt Nam từ 2-4%. Khu vực kinh tế tư nhân đã cam kết đồng hành cùng Chính phủ để thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. “Nhờ có Bộ chỉ số, chúng ta sẽ biết được điểm mạnh - yếu của du lịch Việt Nam tại các điểm đến để thay đổi. TAB sẽ phối hợp với một số bên liên quan khác, các chuyên gia trong nước và quốc tế để xây dựng Bộ chỉ số, đồng thời học tập các bài học kinh nghiệm của thế giới và ASEAN, phù hợp với Bộ chỉ số của WEF”, ông Hoàng Nhân Chính, Trưởng ban thư ký TAB cho biết.
TAB sẽ đề xuất với Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) báo cáo Chính phủ và ban hành chỉ số, tổ chức chấm điểm và công bố hằng năm, bắt đầu từ năm 2019. Thời gian đầu sẽ thí điểm thực hiện tại 5-8 điểm đến. Khi thực hiện Bộ chỉ số này, Ban quản lý các điểm đến biết được họ đang đứng ở vị trí nào trong nước và tiếp tục cải thiện như thế nào để điểm đến được xếp hạng cao hơn nữa vào các năm sau.
Cần tạo lập một môi trường du lịch sạch
TAB cũng cho rằng cần tạo lập một môi trường du lịch sạch, trong đó Chính phủ cần đưa ra các quy định chặt chẽ, có chương trình giám sát thường xuyên, liên tục về môi trường du lịch, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đa dạng môi trường sinh thái. Rà soát lại Chiến lược và Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 cùng với việc nâng cao chất lượng quy hoạch du lịch. Mọi vi phạm về môi trường như nạn phá rừng, phát thải chất rắn, ô nhiễm nguồn nước, săn bắn động vật hoang dã... chính quyền địa phương và chủ doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm. Tăng cường quản lý ở các điểm du lịch như vệ sinh môi trường, bảng quy định, thùng rác, nhà vệ sinh công cộng...; quản lý tác động tiêu cực của khách đến các điểm tham quan; phát triển du lịch sinh thái bền vững tại các khu vực bảo tồn để tăng giá trị và hỗ trợ cho việc bảo tồn; khuyến khích doanh nghiệp phát triển sản phẩm du lịch xanh. Xây dựng Bộ chỉ số đánh giá và hằng năm công bố bảng xếp hạng “Điểm du lịch xanh- sạch- đẹp”. Đồng thời, tạo lập môi trường du lịch thân thiện bằng chương trình “Nụ cười thân thiện của người làm du lịch”, thực hiện Bộ quy tắc ứng xử văn minh du lịch; có chế tài xử phạt nạn bán hàng rong chèo kéo, ép khách mua hàng; quy định công khai giá cả dịch vụ tại các điểm du lịch, xử phạt hành vi gian lận bán hàng và dịch vụ. Định kỳ 2-3 năm cần tổ chức điều tra về mức độ hài lòng của khách tại các điểm đến du lịch quan trọng như Hạ Long, Sa Pa, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang, Phú Quốc... Một yếu tố quan trọng nữa là hình thành môi trường du lịch an toàn, thực sự coi khách du lịch là chủ thể của hoạt động du lịch. Việc này cần sự vào cuộc của các địa phương, các Bộ, ngành liên quan và của cả cộng đồng.
Dự kiến đến giữa năm 2019 sẽ xây dựng xong Bộ chỉ số và nửa cuối năm 2019 sẽ trình Chính phủ xem xét, ban hành.
THUÝ HÀ