Làng du lịch cộng đồng Kon Kơ Tu lưu giữ nét văn hóa truyền thống của đồng bào Ba Na bên dòng sông Đăk Bla
Làng du lịch cộng đồng Kon Kơ Tu lưu giữ nét văn hóa truyền thống của đồng bào Ba Na bên dòng sông Đăk Bla

Trải nghiệm bản sắc, cùng người dân làm du lịch

Nép mình bên dòng sông Đăk Bla hiền hòa, làng du lịch cộng đồng Kon Kơ Tu, xã Đăk Rơ Wa mang vẻ đẹp cổ kính, nguyên sơ, đậm đà bản sắc văn hóa của người Ba Na. Với lịch sử hình thành hơn 300 năm, ngôi làng là điểm đến dành cho những du khách yêu thích khám phá văn hóa bản địa.

Qua nhiều thế hệ, cộng đồng nơi đây vẫn lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, từ kiến trúc nhà ở, nghề thủ công đến phong tục, tập quán và sinh hoạt thường ngày.

Du khách có dịp tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Ba Na
Du khách có dịp tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Ba Na

Điểm nhấn giữa làng là nhà rông uy nghi, được dựng bằng những vật liệu truyền thống như gỗ, tre, nứa, cỏ tranh và sợi mây. Những ngôi nhà sàn mang kiến trúc đặc trưng của người Ba Na vẫn hiện diện trong đời sống dân cư, với hơn 50% số nhà trong làng là nhà sàn truyền thống.

Đến Kon Kơ Tu, du khách không chỉ tham quan không gian làng cổ mà còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm đời sống văn hóa của người dân. Từ dệt thổ cẩm, đan lát, tạc tượng đến chế tác nhạc cụ, thưởng thức cồng chiêng và khám phá cảnh quan ven sông Đăk Bla, mỗi hoạt động đều góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho điểm đến.

Bà Y Sanh chia sẻ, phát triển du lịch đã mở ra cơ hội giới thiệu nghề dệt thổ cẩm truyền thống đến đông đảo du khách. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, người dân có thêm thu nhập, đồng thời ý thức hơn về giá trị nghề truyền thống và trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Đến với làng Kon Kơ Tu, du khách sẽ được khám phá nếp sống sinh hoạt hằng ngày của người dân nơi đây
Đến với làng Kon Kơ Tu, du khách sẽ được khám phá nếp sống sinh hoạt hằng ngày của người dân nơi đây

Cùng với việc khai thác các giá trị văn hóa, Kon Kơ Tu từng bước hoàn thiện dịch vụ lưu trú, với thiết kế kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và tiện nghi hiện đại.

Đây không chỉ là nơi nghỉ chân mà còn là không gian để du khách sống chậm, tìm hiểu phong tục, thưởng thức ẩm thực và cảm nhận sự thân thiện, mến khách của người Ba Na.

Nếu Kon Kơ Tu níu chân du khách bằng không gian văn hóa làng cổ, thì rừng dừa nước Tịnh Khê, xã Tịnh Khê lại mở ra hành trình khám phá thiên nhiên gắn với những câu chuyện lịch sử cách mạng.

Rừng dừa nước Tịnh Khê tạo nên cảnh quan sinh thái đặc trưng bên dòng sông Kinh Giang
Rừng dừa nước Tịnh Khê tạo nên cảnh quan sinh thái đặc trưng bên dòng sông Kinh Giang

Rừng dừa nước Tịnh Khê được công nhận là điểm du lịch cấp tỉnh, với khoảng 12ha dừa nước dọc dòng sông Kinh Giang tạo nên không gian sinh thái đặc sắc, được ví như “lá phổi xanh” ở khu vực hạ lưu sông Trà Khúc.

Những hàng dừa nối tiếp nhau, mặt nước yên bình và cảnh quan còn giữ nét nguyên sơ là lợi thế để phát triển các hoạt động tham quan, trải nghiệm sông nước và khám phá hệ sinh thái tự nhiên.

Du khách tham quan rừng dừa nước Tịnh Khê
Du khách tham quan rừng dừa nước Tịnh Khê

Ông Phạm Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết, rừng dừa nước không chỉ có giá trị sinh thái mà còn gắn liền với lịch sử đấu tranh cách mạng của địa phương. Vì vậy, việc khai thác du lịch phải đi đôi với bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử và cảnh quan đặc trưng, tránh tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

Nằm trong không gian có nhiều điểm tham quan như bãi biển Mỹ Khê, thắng cảnh Thạch Ky Điếu Tẩu, đền thờ Anh hùng dân tộc Trương Định, chùa Minh Đức cùng hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, rừng dừa nước Tịnh Khê có điều kiện kết nối thành những hành trình khám phá đa dạng, kết hợp du lịch sinh thái, văn hóa và lịch sử.

Để khai thác tiềm năng này, Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng Mỹ Khê kết nối người dân cùng tham gia làm du lịch, từng bước hình thành các sản phẩm đặc trưng dựa trên lợi thế cảnh quan và bản sắc địa phương.

Bên cạnh nuôi trồng thủy sản, người dân phát triển các mô hình du lịch cộng đồng, lưu trú xanh, hướng đến đa dạng hóa sinh kế và tăng thu nhập. Những trải nghiệm gắn với thiên nhiên, đời sống sông nước và văn hóa địa phương được kỳ vọng tạo thêm sức hút cho điểm đến.

Người dân khai thác mật từ cây dừa nước, tạo nguồn nguyên liệu phát triển các sản phẩm đặc trưng, nâng cao giá trị tài nguyên bản địa
Người dân khai thác mật từ cây dừa nước, tạo nguồn nguyên liệu phát triển các sản phẩm đặc trưng, nâng cao giá trị tài nguyên bản địa

Việc khai thác giá trị rừng dừa nước còn mở ra hướng phát triển các sản phẩm đặc sản địa phương. Xã Tịnh Khê có 12 sản phẩm được đề xuất công nhận đạt OCOP 3 sao, trong đó có các sản phẩm Mật dừa nước tươi, Nước màu dừa nước và Mật dừa cô đặc của Hộ kinh doanh Cơ sở sản xuất và Thương mại Nipahome.

Từ nguồn nguyên liệu dừa nước bản địa, các chủ thể đã phát triển thành những sản phẩm chế biến có giá trị, góp phần đa dạng hóa đặc sản địa phương. Đây cũng là cách kết nối tài nguyên sinh thái với hoạt động sản xuất, tiêu dùng và trải nghiệm du lịch.

Kết nối di sản, mở rộng không gian du lịch nông thôn

Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới đang tạo chuyển biến trong nhận thức và tư duy phát triển kinh tế ở nhiều địa phương.

Theo Kế hoạch phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới năm 2026, Quảng Ngãi đặt mục tiêu xây dựng từ 1 - 2 mô hình du lịch nông thôn thí điểm theo hướng xanh, có trách nhiệm và bền vững.

Tỉnh sẽ khảo sát, đánh giá tiềm năng, lựa chọn những mô hình phù hợp với lợi thế từng địa phương để hỗ trợ phát triển.

Phát triển du lịch nông nghiệp gắn với trải nghiệm thiên nhiên và đời sống bản địa
Phát triển du lịch nông nghiệp gắn với trải nghiệm thiên nhiên và đời sống bản địa

Trong đó, người dân và cộng đồng được xác định là chủ thể; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia đầu tư, vận hành và xây dựng sản phẩm du lịch. Việc phát triển các mô hình phải gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo sinh kế và nâng cao đời sống người dân.

Kết nối các điểm du lịch nông thôn theo trục sản phẩm “Biển đảo - Đại ngàn - Biên giới”. Đây là hướng đi nhằm mở rộng không gian trải nghiệm, kết nối lợi thế đặc trưng của từng vùng, hình thành những hành trình đa dạng thay vì khai thác các điểm đến riêng lẻ.

Với nguồn tài nguyên phong phú, kết hợp hài hòa giữa biển đảo, núi rừng, cao nguyên và các giá trị văn hóa truyền thống, Quảng Ngãi có nhiều điều kiện để phát triển sản phẩm du lịch nông thôn đặc sắc. Từ đảo Lý Sơn, biển Mỹ Khê, Sa Huỳnh đến Măng Đen, thác Pa Sỹ, núi Ngọc Linh và những làng văn hóa cộng đồng, mỗi vùng đất đều có lợi thế riêng để tạo nên những trải nghiệm mang dấu ấn địa phương.

Ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá hình ảnh, giới thiệu điểm đến và sản phẩm du lịch nông thôn Quảng Ngãi đến du khách
Ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá hình ảnh, giới thiệu điểm đến và sản phẩm du lịch nông thôn Quảng Ngãi đến du khách

Theo ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, phát triển du lịch nông thôn là giải pháp quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, văn hóa và cảnh quan địa phương; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững.

Tầm nhìn đến năm 2030, Quảng Ngãi đặt mục tiêu 100% điểm du lịch nông thôn tại các xã xây dựng nông thôn mới được công nhận là điểm du lịch, điểm du lịch cộng đồng hoặc sản phẩm OCOP. Mỗi xã phấn đấu có ít nhất một điểm du lịch mang bản sắc riêng được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên.

Chuyển đổi số cũng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng. Công nghệ GIS sẽ được ứng dụng trong quản lý quy hoạch, xây dựng bản đồ số các điểm du lịch; đồng thời triển khai mã QR, thực tế ảo (VR), cơ sở dữ liệu số và các nền tảng giao dịch điện tử để quảng bá điểm đến, kết nối với du khách trong và ngoài nước.

Đến năm 2030, toàn bộ các điểm du lịch nông thôn đạt chuẩn sẽ được số hóa thông tin và kết nối trên nền tảng số.

Định hướng đến năm 2035, mỗi xã đạt chuẩn nông thôn mới của Quảng Ngãi sẽ duy trì hiệu quả ít nhất một điểm du lịch đặc trưng đạt OCOP từ 3 sao trở lên. Các mô hình trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa bản địa tiếp tục được phát triển nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách lên trên 3 ngày, qua đó gia tăng giá trị kinh tế.