Chủ động nâng tầm sản phẩm
Gần 30 năm gắn bó với cây cà phê, ông Đinh Văn Sĩ, Giám đốc Công ty TNHH Fuji Farm, xã Đăk Mar đã từng bước xây dựng vùng nguyên liệu, tích lũy kinh nghiệm canh tác và đầu tư chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện doanh nghiệp có 15ha cà phê thuộc vùng nguyên liệu trực tiếp, đồng thời liên kết với các hộ dân xung quanh để phát triển vùng nguyên liệu hơn 100ha. Cây cà phê được trồng từ năm 1998, tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển sản phẩm theo hướng ổn định, gắn với lợi thế vùng trồng.
Theo ông Sĩ, trước đây sản phẩm được phát triển dưới danh nghĩa hợp tác xã. Nay, việc thành lập công ty riêng nhằm nâng tầm thương hiệu, chủ động hơn trong tổ chức sản xuất và phát triển thị trường.
Doanh nghiệp hiện tập trung vào ba dòng cà phê chủ lực gồm Honey, Natural và Truyền thống, đồng thời phát triển các dòng chế biến sâu để đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.
Không chỉ tiêu thụ tại Hà Nội, khu vực miền Trung và TP.HCM, sản phẩm cà phê của doanh nghiệp đã có một số lô hàng xuất khẩu. Tham gia đánh giá, phân hạng OCOP lần này, doanh nghiệp kỳ vọng thứ hạng sao sẽ góp phần khẳng định chất lượng, gia tăng độ nhận diện thương hiệu và tạo thêm cơ hội tiếp cận các thị trường mới.
Trong khi đó, với chị Nguyễn Thị Lệ, chủ thể sản phẩm thịt heo gác bếp tại xã Bờ Y, hành trình tham gia OCOP còn mang theo mong muốn đưa nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực của đồng bào dân tộc thiểu số đến gần hơn với người tiêu dùng.
Sản phẩm được chế biến từ thịt heo nuôi thả rông tự nhiên, kết hợp các loại gia vị bản địa như mắc khén, tiêu rừng, hạt dổi rừng và sả Lào. Sự kết hợp của những nguyên liệu tự nhiên tạo nên hương vị đặc trưng, mang đậm nét ẩm thực vùng cao.
Chị Lệ cho biết, việc tham gia chương trình OCOP là cơ hội để hoàn thiện sản phẩm, chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Qua đó, món ăn truyền thống của đồng bào địa phương không chỉ được gìn giữ mà còn có cơ hội trở thành sản phẩm hàng hóa, tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều tỉnh, thành.
Không chạy theo số lượng, chú trọng chất lượng và thị trường
Ngày 13.11, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp đánh giá, phân hạng các sản phẩm có tiềm năng đạt OCOP 3-4 sao đợt 1 năm 2026.
Hội đồng xem xét 57 sản phẩm của các địa phương đã qua thẩm định, kiểm tra thực tế sản xuất của Tổ tư vấn. Qua đánh giá, thống nhất đề xuất nâng hạng 10 sản phẩm từ 3 sao lên 4 sao. Đây là các sản phẩm của phường Nghĩa Lộ, chủ yếu thuộc nhóm yến sơ chế và yến chế biến kết hợp với đông trùng hạ thảo, chưng sâm dây, đẳng sâm...
Đối với 47 sản phẩm còn lại, Hội đồng thống nhất đủ điều kiện đạt chuẩn OCOP 3 sao. Trong đó, nhóm thực phẩm và đồ uống chiếm đa số.
Theo đánh giá, nhiều sản phẩm đã khai thác tốt lợi thế nguyên liệu địa phương, duy trì quy trình sản xuất ổn định, có hương vị đặc trưng và đáp ứng nhu cầu thị trường. Một số sản phẩm được đánh giá có tiềm năng cạnh tranh, mở rộng thị trường khi tham gia hệ thống OCOP của tỉnh.
Kết quả đánh giá, phân hạng là cơ sở để Hội đồng đề nghị UBND tỉnh xem xét, công nhận và cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao cho các chủ thể đủ điều kiện.
Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Chủ tịch Hội đồng OCOP tỉnh cho biết, sau sáp nhập, Quảng Ngãi có 96 đơn vị hành chính cấp xã, với lợi thế tài nguyên đa dạng từ biển, đồng bằng đến miền núi. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm đặc trưng, khai thác tiềm năng và lợi thế của từng vùng.
Đến nay, toàn tỉnh có 521 sản phẩm OCOP còn thời hạn, trong đó 51 sản phẩm đạt 4 sao, 468 sản phẩm đạt 3 sao và 2 sản phẩm đạt 5 sao cấp Trung ương. Hai sản phẩm đạt thứ hạng cao nhất là Tỏi Lý Sơn của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Phú Sinh và Mạch nha Quảng Ngãi đường Mantoza của Nhà máy Nha Quảng Ngãi.
Theo ông Trung, chương trình OCOP đã tạo chuyển biến tích cực trong tổ chức sản xuất, góp phần phát triển kinh tế nông thôn. Chất lượng sản phẩm, bao bì, nhãn mác và nhận diện thương hiệu từng bước được cải thiện; thị trường tiêu thụ cũng mở rộng đến nhiều tỉnh, thành phố.
Tuy nhiên, một số chủ thể, nhất là trong lĩnh vực thực phẩm chế biến, vẫn sử dụng mô hình gia công bên ngoài địa phương, dẫn đến khó kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất, chất lượng nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra. Việc truy xuất nguồn gốc vì thế cũng gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, câu chuyện sản phẩm chưa được đầu tư tương xứng, chưa làm nổi bật giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc địa phương. Một số sản phẩm có mẫu mã, tính năng tương đồng với hàng hóa phổ thông, chưa tạo được lợi thế khác biệt để cạnh tranh trên thị trường.
Phó Chủ tịch Hội đồng OCOP tỉnh nhấn mạnh, định hướng phát triển OCOP trong thời gian tới là không chạy theo số lượng mà tập trung nâng cao chất lượng. Tỉnh sẽ rà soát các sản phẩm hiện có và sản phẩm tiềm năng, ưu tiên những sản phẩm được thị trường đón nhận, có khả năng cạnh tranh; tập trung nguồn lực hỗ trợ nâng hạng từ 3 sao lên 4 sao, từ 4 sao lên 5 sao, hướng đến thị trường xuất khẩu.
Để thực hiện mục tiêu này, ông Trung đề nghị các sở, ngành và địa phương tăng cường phối hợp hỗ trợ chủ thể OCOP từ xây dựng vùng nguyên liệu, hoàn thiện quy trình sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ đến xúc tiến thương mại và phát triển thương hiệu.
Các địa phương cần quan tâm phát triển vùng nguyên liệu ổn định, tháo gỡ khó khăn về hạ tầng phục vụ sản xuất, đồng thời giám sát việc thực hiện quy định về bảo vệ môi trường.
Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh, cần chủ động đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, chuyên nghiệp hóa bao bì, xây dựng câu chuyện sản phẩm và chiến lược phát triển thương hiệu.
Việc nâng tầm sản phẩm OCOP không chỉ dừng lại ở thứ hạng sao mà quan trọng hơn là năng lực duy trì chất lượng, tổ chức sản xuất chuyên nghiệp và khả năng chinh phục thị trường.
Khi chủ thể chủ động đổi mới, sản phẩm được đầu tư bài bản và lợi thế bản địa được khai thác đúng hướng, OCOP sẽ trở thành động lực thúc đẩy kinh tế nông thôn Quảng Ngãi phát triển bền vững.
