Giữa những hàng điều xanh ngắt tại làng Bi (xã Ia Dom, Gia Lai), một khoảng đất rộng đã được dọn trống. Cây cối bị chặt bỏ, mặt đất xới tung theo từng nhát cuốc cẩn trọng của các chiến sĩ Đội K52 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai). Chủ nhân của vườn điều ấy là ông Siu Pich (74 tuổi), người con của làng Bi.

Nơi biên giới, CCB Siu Pich chặt cây điều, hiến đất để các lực lượng chức năng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đã hy sinh
Nơi biên giới, CCB Siu Pich chặt cây điều, hiến đất để các lực lượng chức năng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đã hy sinh

Nối lại ký ức từ mảnh tăng, võng cũ

Gắn bó hơn 70 mùa rẫy với vùng biên giới, ông Siu Pich thuộc từng khoảng rừng, từng góc rẫy. Nhập ngũ tháng 11.1975 và từng cầm súng chiến đấu ở biên giới Tây Nam, người cựu chiến binh già thấu hiểu hơn ai hết sự khốc liệt của chiến tranh cũng như nỗi đau của những gia đình có người thân ngã xuống mà chưa tìm thấy xác.

Trong những lần làm rẫy, lớp đất dưới gốc điều mưa nắng bào mòn dần làm lộ ra vài mảnh tăng, võng mục. Nhớ lại câu chuyện về những người lính từng nằm lại nơi này từ khoảng năm 1973, ông Pich linh cảm bên dưới mảnh đất của gia đình có hài cốt liệt sĩ. Không chần chừ, ông chủ động báo tin cho lực lượng chức năng, rồi trực tiếp dẫn đường, chỉ từng vị trí cho bộ đội khảo sát.

 Cây cối của tôi, tôi chặt và tôi thấy rất vui, sẵn sàng cho việc nghĩa. Đồng đội của mình nằm xuống trong những điều kiện như thế này thấy tội quá. Tôi cũng mong làm sao đồng đội được tìm thấy càng nhiều càng tốt, để về với gia đình, về với đất mẹ.

(CCB SIU PICH)

Với người làm nông, mỗi cây điều là mồ hôi, nước mắt và là nguồn thu nhập chính của cả gia đình. Thế nhưng, khi biết bên dưới có thể là nơi yên nghỉ của đồng đội, cựu chiến binh Siu Pich không một chút đắn đo. “Cây cối của tôi, tôi chặt và tôi thấy rất vui, sẵn sàng cho việc nghĩa. Đồng đội của mình nằm xuống trong những điều kiện như thế này thấy tội quá. Tôi cũng mong làm sao đồng đội được tìm thấy càng nhiều càng tốt, để về với gia đình, về với đất mẹ”, ông Siu Pich mong muốn.

Gần một tháng qua, khu vườn điều cách nhà khoảng 7km trở thành địa điểm ông lui tới thường xuyên. Giữa cái nắng, cái gió gắt gao của vùng biên giới, hình ảnh người cựu chiến binh già lặng lẽ ngồi dõi theo từng nhát cuốc của lớp lính trẻ, ân cần hỏi han, động viên bộ đội đã làm ấm lòng những người đang làm nhiệm vụ. “Tôi thấy các anh em chiến sĩ đi tìm đồng đội như thế này rất khổ và khó khăn. Nắng, gió rất khổ, không sướng gì, tình đồng chí đồng đội như thế tôi thấy rất vui”, ông Siu Pich bày tỏ.

Tại vườn điều nhà ông Siu Pich, nhiều hài cốt liệt sĩ được tìm thấy với di vật như xương, răng, tăng, võng của bộ đội

Tại vườn điều nhà ông Siu Pich, nhiều hài cốt liệt sĩ được tìm thấy với di vật như xương, răng, tăng, võng của bộ đội

Mở rộng diện tìm kiếm, đưa các anh trở về

Từ thông tin quý giá do ông Siu Pich cung cấp, cán bộ, chiến sĩ Phân đội 1 (Đội K52, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai) đã tiến hành khảo sát, xác minh pháp lý và triển khai lực lượng khai quật từ ngày 5.10.

Thượng tá Hoàng Viết Ngọc, Chính trị viên Đội K52 cho biết: Công tác tìm kiếm thu được kết quả quan trọng. Tính đến nay, đơn vị đã quy tập được 16 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như xương, răng, tăng, võng. Đặc biệt, lực lượng chức năng đã tìm thấy một hài cốt kèm tấm bia ghi rõ thông tin “Liệt sĩ Nguyễn Thanh Trì, hy sinh ngày 18.5.1970”. Đây là manh mối lịch sử có ý nghĩa then chốt giúp các cơ quan chuyên môn tiếp tục xác minh danh tính và kết nối tìm thân nhân cho liệt sĩ.

Theo thượng tá Hoàng Viết Ngọc, từ nguồn tin của ông Siu Pich, lực lượng đã khảo sát. Ông Siu Pich nói là thời gian khoảng năm 1973 đã biết về khu vực này. Sau khi xác minh thấy yếu tố pháp lý đầy đủ và có tính khả thi nên Đội K52 đã tiến hành tìm kiếm từ ngày 5.10 cho đến nay.

  CCB Siu Pich cung cấp thông tin cho bộ đội K52 tìm hài cốt liệt sĩ
  CCB Siu Pich cung cấp thông tin cho bộ đội K52 tìm hài cốt liệt sĩ

Chính quyền xã Ia Dom hiện đang phối hợp chặt chẽ với Đội K52 vận động bà con nhân dân tiếp tục cung cấp thông tin, hỗ trợ mặt bằng và tạo điều kiện tốt nhất cho công tác tìm kiếm. Đối với các hài cốt vừa quy tập, địa phương đã bố trí không gian thờ cúng trang nghiêm tại Ban Chỉ huy Quân sự xã để nhân dân và cán bộ đến dâng hương, tưởng niệm.

Ông Trần Ngọc Phận, Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom chia sẻ: Những bậc tiền bối, già làng, trưởng bản và người cao tuổi tại địa phương đã cung cấp lượng thông tin rất quý giá. Xã sẽ tiếp tục phối hợp với Đội K52 và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh làm tất cả những gì tốt nhất để đưa các anh về với nhân dân, về với đất mẹ, thể hiện sự biết ơn vô hạn đối với những người đã hy sinh máu xương cho độc lập, tự do.

Hành trình quy tập hài cốt liệt sĩ trên vùng biên giới Gia Lai vẫn đang tiếp diễn. Những nhát cuốc của chiến sĩ Đội K52 và tấm lòng của những người dân như ông Siu Pich đang thắp sáng thêm tình đồng đội, nghĩa tình quân dân bền chặt nơi biên cương Tổ quốc. Nhưng, tất cả cùng chung một mong muốn đó là đưa những người đã hy sinh trở về với đất mẹ, để nỗi mong chờ của bao gia đình được vơi đi, để tình đồng đội và nghĩa tình quân dân tiếp tục sáng lên giữa cuộc sống hôm nay.

Công tác tìm kiếm thu được kết quả quan trọng. Tính đến nay, đơn vị đã quy tập được 16 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như xương, răng, tăng, võng. Đặc biệt, lực lượng chức năng đã tìm thấy một hài cốt kèm theo tấm bia ghi rõ thông tin “Liệt sĩ Nguyễn Thanh Trì, hy sinh ngày 18.5.1970”. Đây là manh mối lịch sử có ý nghĩa then chốt giúp các cơ quan chuyên môn tiếp tục xác minh danh tính và kết nối tìm thân nhân cho liệt sĩ.

(Thượng tá HOÀNG VIẾT NGỌC, Chính trị viên Đội K52)