Di dời bia tưởng niệm 11 cô gái sông Hương: Cất vào kho và chưa biết khi nào dựng lại

 Bia tưởng niệm 11 cô gái sông Hương tại ngã tư Bà Triệu - Lê Quý Đôn đã bị di dời về bảo quản “tạm” tại Bảo tàng Lịch sử tỉnh

 Những ngày qua, nhiều người dân TP Huế tỏ ra bất ngờ khi tấm bia tưởng niệm Tiểu đội 11 cô gái sông Hương ở đường Bà Triệu, cạnh sân vận động Tự Do bỗng dưng biến mất. Tuy nhiên, tấm bia này đã được Bảo tàng Lịch sử tỉnh Thừa Thiên Huế di dời và hiện đang được bảo quản tại đây.

Di dời trong đêm

Bia tưởng niệm Tiểu đội 11 cô gái sông Hương được dựng lên nhân kỷ niệm 30 năm chiến dịch Mậu Thân (1968-1998) theo kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế. Ông Cao Huy Hùng, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử tỉnh cho biết, vào dịp kỷ niệm đó, ngoài việc dựng bia tưởng niệm Tiểu đội 11 cô gái sông Hương ở cạnh sân Tự Do còn có hai hoạt động khác là dựng bia ở cửa Chánh Tây và gắn tấm biển ở di tích Kỳ Đài. Đây là những địa điểm có dấu ấn của sự kiện lịch sử. Trước khi thực hiện những công việc này, ngành Văn hóa đã tham khảo ý kiến của một số nhân chứng lịch sử để hiểu rõ hơn về các trận đánh, các sự kiện.

Bia tưởng niệm có ghi rõ thông tin về chiến công của Tiểu đội anh hùng 11 cô gái sông Hương. Và từ đó đến nay đã trở thành địa điểm giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, thường được tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm trong các dịp kỷ niệm. Tuy nhiên, ngay sau ngày Thương binh, Liệt sĩ 27.7 vừa qua tấm bia này đã bị di dời khiến dư luận thắc mắc. Một số người dân sống gần khu vực sân vận động Tự Do cho biết, cả ngày 28.7 vẫn thấy tấm bia nhưng sáng hôm sau đã không còn nữa. Cạnh đó là nhiều đất đá còn rơi vãi.

Ông Cao Huy Hùng xác nhận, việc di dời bia tưởng niệm đã được thực hiện trong đêm 28.7. Hiện bia được bảo quản tạm tại Bảo tàng Lịch sử tỉnh để chờ phương án đặt tại địa điểm mới.

Thông tin thêm về vấn đề này, ông Hùng cho biết, việc di dời bia tưởng niệm này đã được Tỉnh ủy thống nhất chủ trương từ lâu nhưng bây giờ mới thực hiện. Và theo yêu cầu, Bảo tàng phải thực hiện trước tháng 8.2018. Đơn vị chỉ thực hiện theo chỉ đạo, còn vị trí cũ sau này để làm gì thì không rõ.

Trao đổi với Văn Hóa, ông Hoàng Ngọc Khanh, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế nói rằng, vị trí hiện tại là chưa “xứng tầm”, không đảm bảo cảnh quan, nhếch nhác, mất vệ sinh và ảnh hưởng đến không gian của một địa điểm lịch sử. Việc di dời theo chủ trương của Tỉnh ủy nhằm đưa đến nơi phù hợp cảnh quan hơn.

Bà Hoàng Thị Nở, một thành viên của Tiểu đội 11 cô gái sông Hương hiện còn sống cho biết, hoàn toàn không biết và không nhận được thông tin gì về việc di dời bia tưởng niệm. Bà Nở chia sẻ, “nếu đưa tấm bia tưởng niệm đi đặt địa điểm khác mà tốt thì làm, còn không thì nên để lại. Tôi thấy vị trí cũ đó chẳng ảnh hưởng chi cả. Đây cũng là nơi xưa kia anh chị em chiến đấu trong chiến dịch Xuân 1968, trong đó có Tiểu đội 11 cô gái sông Hương của chúng tôi”.

 Điểm xanh ở khu quy hoạch Vỹ Dạ, có công trình Bia chiến công 11 cô gái sông Hương, nơi dự kiến sẽ đặt bia tưởng niệm

Đang tìm phương án đặt bia tưởng niệm

Theo lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử, song song với kế hoạch di dời thì đơn vị cũng đã tham khảo các vị trí đặt bia sao cho phù hợp. Tuy nhiên, khi làm việc với UBND phường Phú Hội và phường Xuân Phú, nơi từng diễn ra các trận đánh lịch sử mà Tiểu đội 11 cô gái sông Hương tham gia chiến đấu thì đại diện địa phương cho biết không có quỹ đất để đặt bia. Sau đó lãnh đạo Sở VHTT đưa ra ý kiến đặt bia ở khu quy hoạch điểm xanh tại phường Vỹ Dạ (đường Phạm Văn Đồng giao với Lưu Hữu Phước). Tại khuôn viên này, tháng 10.2016, Hội LHPN tỉnh đã khánh thành công trình Bia chiến công của Tiểu đội 11 cô gái sông Hương.

“Thực tế, công trình Bia chiến công là biểu tượng mang tính nghệ thuật để ghi nhớ vì vị trí này không diễn ra trận đánh. Còn bia di tích thì phải gắn với điểm diễn ra sự kiện lịch sử. Di chuyển bia tưởng niệm về vị trí mới, xem như một điểm đến mà xem được hai nội dung. Nhưng người giới thiệu cũng phải chỉ rõ về tấm bia tưởng niệm (bia hơn 20 năm nay) vốn từng được dựng ở cạnh sân vận động Tự Do”, ông Cao Huy Hùng, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử tỉnh nói.

Theo ông Hùng, khi triển khai công trình Bia chiến công để ghi nhớ 11 cô gái sông Hương, đơn vị thực hiện chưa tính toán việc sẽ đặt tấm bia tưởng niệm này ở vị trí nào. Cho nên, Bảo tàng đang phải xây dựng phương án về vị trí đặt bia tưởng niệm tại điểm mới. Việc này, sắp tới sẽ lấy ý kiến của các cơ quan chức năng liên quan rồi mới thực hiện.

Ông Hoàng Ngọc Khanh cũng cho biết, việc để bia tưởng niệm ở Bảo tàng chỉ là bảo quản tạm. Ngành Văn hóa sẽ thống nhất với UBND TP Huế để xem ở vị trí mới theo dự kiến có ảnh hưởng đến quy hoạch điểm xanh hay không. Đồng thời cũng sẽ lấy ý kiến của các đơn vị khác để thống nhất phương án, kiến trúc của điểm xanh tại Vỹ Dạ mới đưa về được. 

 SƠN THÙY