Bờ biển Cửa Đại ngày càng xói lở nặng nề, ăn sâu vào đất liền
Theo văn bản 7003 / UBND-KTN do Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Đinh Văn Thu ký, trong những năm qua do ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới bờ biển khu vực Cửa Đại đã bị sạt lở rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của nhân dân, đã và đang có nguy cơ phá hủy kết cấu hạ tầng công cộng phục vụ du lịch và các khu du lịch ven biển của các doanh nghiệp.
Thời gian qua, được sự quan tâm hỗ trợ của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Nam đã chỉ đạo TP Hội An xử lý cấp bách bằng giải pháp kè mềm để hạn chế sự sạt lở của bờ biển, đồng thời báo cáo Bộ NN&PTNT, các Bộ, ngành Trung ương cùng các tổ chức quốc tế hỗ trợ nghiên cứu, tìm các giải pháp để bảo vệ bền vững bờ biển Cửa Đại. Trước mắt, để bảo vệ bờ biển Cửa Đại, UBND tỉnh Quảng Nam đã có văn bản đề nghị Văn phòng Chính phủ, các Bộ liên quan xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ ưu tiên hỗ trợ đầu tư từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương để thực hiện dự án Chống xói lở khẩn cấp bờ biển Cửa Đại với số tiền 700 tỉ đồng.
Trong văn bản, UBND tỉnh Quảng Nam cũng cho biết thời gian qua, tỉnh đã tiếp xúc và làm việc với các nhà đầu tư của Hà Lan để nghiên cứu giải pháp chống xói lở kết hợp phát triển du lịch tại khu vực biển Cửa Đại theo hướng xã hội hóa. Ý tưởng mà các nhà đầu tư Hà Lan đề xuất là cùng hợp tác với Tập đoàn T&T nghiên cứu đầu tư xây dựng một số đảo nhân tạo ven biển trong phạm vi vùng biển từ thị xã Điện Bàn đến TP Hội An nhằm hạn chế gió và sóng tác động vào bờ để giảm tác nhân gây sạt lở bờ biển Cửa Đại, qua đó phục hồi lại bờ biển, đồng thời sẽ xin được cấp quyền quản lý, khai thác phát triển du lịch tại các đảo nhân tạo nói trên trong một thời hạn nhất định.
Theo đánh giá của UBND tỉnh Quảng Nam, xét thấy ý tưởng này là rất tốt, kết hợp phòng chống thiên tai với phát triển kinh tế, phù hợp với chủ trương xã hội hóa, tiết kiệm ngân sách nhà nước, đồng thời cũng nhằm cụ thể hóa Hiệp định đối tác chiến lược về nước và khí hậu đã ký kết giữa hai Chính phủ.
Trong văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Quảng Nam cũng nêu rõ : “Tuy nhiên, việc đầu tư các đảo nhân tạo và khai thác phát triển du lịch tại đây cần nhiều thời gian để nghiên cứu kỹ trước khi quyết định vì đây là khu vực liên quan đến an ninh quốc phòng, tiếp giáp với khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm và thường xuyên chịu tác động của gió bão mạnh kèm theo sóng lớn hằng năm, chế độ dòng chảy và trầm tích ven bờ tương đối phức tạp”.
Do vậy, việc xem xét giải pháp để thực hiện theo phương án xã hội hóa theo đề nghị của các doanh nghiệp Hà Lan và Tập đoàn T&T cần phải có thời gian để nghiên cứu thấu đáo các tác động liên quan đến khu vực và tính khả thi của dự án. UBND tỉnh Quảng Nam sẽ phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để tiếp tục làm việc với nhà đầu tư và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong thời gian sớm nhất.
Được biết, từ tháng 7.2016, với sự tài trợ của Quỹ phát triển Pháp AFD và UBND tỉnh Quảng Nam, Dự án “Nghiên cứu về quá trình xói lở bờ biển Hội An và biện pháp bảo vệ” (gọi tắt Dự án) đã được triển khai nhằm tìm hiểu nguyên nhân cơ chế gây ra quá trình xói lở bờ biển ở Hội An; tìm ra các giải pháp bảo vệ bờ biển một cách bền vững, không gây ảnh hưởng tới cảnh quan tự nhiên; xây dựng cơ sở khoa học vững chắc cho Chương trình Quản lý Tổng hợp Bờ biển Hội An sau này.
Tháng 5.2017, tại Hội thảo công bố về các kết quả của dự án này được tổ chức ở TP Hội An, nhóm nghiên cứu đã đưa ra 5 nguyên nhân chính gây ra quá trình xói lở ở phía Bắc của bờ biển Hội An. Trong đó có những nguyên nhân như: Do sự suy giảm nguồn trầm tích từ sông đưa ra nên không đủ bù đắp với lượng trầm tích mang đi do sóng và dòng chảy khiến xói lở sẽ gia tăng. Do xây dựng hệ thống khách sạn, resort ngay sát bờ biển làm mất đi sự trao đổi vốn có giữa các đụn cát trên bờ và các dải cát ngầm dưới biển vốn là yếu tố làm giảm tác động của sóng đối với bờ. Xác suất sóng có độ cao lớn xuất hiện với tần suất lớn hơn trong những năm gần đây, vào mùa đông (mùa sóng lớn) sóng đến vuông góc với bờ gây ra xói lở nghiêm trọng hơn. Việc xây dựng các công trình tự bảo vệ của các resort càng làm gia tăng xói lở ở các vùng liền kề đó,…
Dựa trên các nguyên nhân tìm được, nhóm nghiên cứu đã đề xuất các biện pháp bảo vệ. Trong đó đề xuất nuôi bãi với chiều dài khoảng 6.500m kết hợp với hệ thống đê ngầm cao 1,5m, cách bờ biển khoảng 200m (có thể thay đổi tùy theo độ sâu của đáy biển) để giữ bãi, giữ gìn cảnh quan du lịch và hiệu quả giảm sóng rõ rệt,… Bên cạnh đó cũng đề nghị UBND tỉnh Quảng Nam nghiêm cấm tất cả các hình thức khai thác cát dọc theo sông Thu Bồn, quanh biển Cửa Đại và khu vực ven biển Hội An. Cấm xây dựng các kè bảo vệ các khách sạn một cách cục bộ vì các công trình này sẽ gây mất ổn định tổng thể bờ biển Hội An…
Trước đó, Văn Hóa đã có rất nhiều tin, bài phản ánh về tình trạng sạt lở ở nghiêm trọng kéo dài trong khoảng 10 năm gần đây tại bờ biển Cửa Đại , có nơi xói lở đã lấn sâu vào đất liền gần 200m.
Gần đây nhất, đợt mưa gió lớn kèm sóng to kéo dài những ngày cuối năm 2018 khiến bờ biển Cửa Đại lại rơi vào tình cảnh tái sạt lở nặng nề dù chỉ mới vừa hoàn tất cơ bản việc sửa chữa đoạn kè mềm; khắc phục sụt lún, hư hỏng, sửa chữa ở tuyến kè cứng hơn 714m nhằm khắc phục khẩn cấp tình trạng xâm thực bờ biển.
KHÁNH CHI