Những ngày gần đây, nhiều người tham gia giao thông bàn tán sôi nổi xoay quanh khả năng điều chỉnh chế tài đối với lỗi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông.

Thực tế, định hướng này xuất phát từ việc Cục Cảnh sát giao thông đang căn cứ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính (đang trình Quốc hội xem xét thông qua) để nghiên cứu, tham mưu Bộ Công an trình Chính phủ ban hành nghị định thay thế Nghị định 168/2024.

Phương án 1: Hành vi cố tình vượt khi đèn đỏ đã bật sáng, gây cản trở giao thông vẫn sẽ bị xử lý nghiêm kể cả vi phạm lần đầu. Ảnh minh họa: AI
Phương án 1: Hành vi cố tình vượt khi đèn đỏ đã bật sáng, gây cản trở giao thông vẫn sẽ bị xử lý nghiêm kể cả vi phạm lần đầu. Ảnh minh họa: AI

Tuy nhiên, đại diện Cục Cảnh sát giao thông nhấn mạnh, không phải mọi hành vi vượt đèn đỏ lần đầu đều được áp dụng hình thức cảnh cáo hay chỉ trừ điểm giấy phép lái xe như nhiều trang mạng xã hội chia sẻ. Cách tiếp cận của cơ quan soạn thảo là phân hóa đúng bản chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và số lần vi phạm, tránh xử lý máy móc nhưng cũng không buông lỏng kỷ cương.

Theo đó, với các trường hợp đèn đỏ đã bật sáng mà tài xế vẫn cố tình cho xe vượt qua hoặc đi vào nút giao, gây cản trở, xung đột với các dòng phương tiện khác, cơ quan chức năng dự kiến vẫn áp dụng mức xử phạt nghiêm khắc theo quy định hiện hành, bất kể là vi phạm lần đầu hay tái diễn.

Ngược lại, hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc kết hợp cảnh cáo với trừ điểm giấy phép lái xe cho lần vi phạm đầu tiên chỉ đang được nghiên cứu áp dụng đối với những tình huống thực tế ít nghiêm trọng, không phải nguyên nhân trực tiếp gây tai nạn. Điển hình là trường hợp xe đang di chuyển thì đèn chuyển vàng và tài xế đã chủ động dừng lại, hay hành vi rẽ phải khi đèn đỏ không đúng quy định nhưng chưa gây cản trở, nguy hiểm cho người khác.

Để bảo đảm khách quan, minh bạch và tránh tranh cãi, mọi quyết định xử lý đối với lỗi đèn tín hiệu sẽ phải căn cứ vào dữ liệu, chứng cứ điện tử xác định rõ hành vi và thời điểm vi phạm.

Một điểm người dân cần hiểu đúng là "phạt cảnh cáo" không đồng nghĩa với việc bỏ qua lỗi. Cơ quan chức năng vẫn ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính; dù người lái xe không bị phạt tiền, trừ điểm hay tước giấy phép lái xe, nhưng hành vi này vẫn được tính là một lần vi phạm.

Nhờ hệ thống dữ liệu định danh điện tử, giấy phép lái xe và đăng ký xe đã liên thông, nếu tài xế tiếp tục vi phạm từ lần thứ hai trở đi, lực lượng chức năng sẽ dễ dàng truy xuất lịch sử để áp dụng chế tài nặng hơn.

Đại diện Cục Cảnh sát giao thông nêu rõ, mục tiêu xuyên suốt của chính sách là nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và phòng ngừa tai nạn chứ không chỉ nhằm thu tiền phạt. Hiện tại, mọi nội dung nêu trên mới dừng ở mức độ nghiên cứu, đề xuất chính sách và sẽ phải trải qua quy trình sửa đổi theo đúng thẩm quyền, trình tự pháp luật. Do đó, các mức xử phạt hiện hành theo Nghị định 168/2024 vẫn đang được áp dụng bình thường đối với mọi hành vi vi phạm.