Thanh Hóa tổ chức Lễ hội Đền Bà Triệu quy mô cấp tỉnh

VHO - Nhân kỷ niệm 1.778 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh, UBND tỉnh Thanh Hóa đã thống nhất chủ trương tổ chức Lễ hội đền Bà Triệu năm 2026 với quy mô cấp tỉnh, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa, tâm linh lớn của xứ Thanh trong mùa lễ hội đầu năm.

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản chấp thuận đề xuất của Sở VHTTDL về việc tổ chức Lễ hội đền Bà Triệu năm 2026.

Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ 8 – 10.4.2026 (tức ngày 21 – 23 tháng 2 âm lịch), tại di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Khu di tích Bà Triệu, xã Triệu Lộc.

Theo kế hoạch, lễ khai mạc được tổ chức vào 8 giờ ngày 9.4.2026 (tức ngày 22.2 âm lịch).

Phần lễ gồm các nghi thức: dâng hương, trình chúc văn, diễn văn khai mạc và đánh trống khai hội.

Phần hội là chương trình nghệ thuật sân khấu hóa tái hiện cuộc khởi nghĩa và công lao của Bà Triệu trong cuộc đấu tranh chống quân xâm lược, do Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật Lam Sơn thực hiện.

Bên cạnh nghi lễ chính, lễ hội còn có các hoạt động tế lễ truyền thống tại nhiều điểm di tích gắn với cuộc đời Bà Triệu như: đền Bà Triệu, đình làng Phú Điền, lăng mộ trên núi Tùng, đền Đệ Tứ, miếu Bàn Thề.

Song song với đó là các hoạt động văn hóa dân gian, trò chơi truyền thống, trưng bày tranh ảnh, tư liệu về thân thế, sự nghiệp của nữ anh hùng và giá trị lịch sử của vùng đất Triệu Lộc.

UBND tỉnh giao Sở VHTTDL chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai tổ chức lễ hội đúng quy định, bảo đảm trang trọng, tiết kiệm, an toàn và văn minh.

Công tác bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường cũng được yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm phục vụ nhân dân và du khách thập phương.

Lễ hội đền Bà Triệu là dịp thể hiện lòng tri ân của thế hệ hôm nay đối với vị nữ anh hùng dân tộc, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào về vùng đất “địa linh nhân kiệt” Thanh Hóa.

Đây cũng là cơ hội quảng bá hình ảnh di sản văn hóa, lịch sử của địa phương, thu hút du khách và thúc đẩy phát triển du lịch tâm linh trong thời gian tới.

Theo sử sách, năm 248, Triệu Thị Trinh (tức Bà Triệu) cùng người anh trai là Triệu Quốc Đạt, một huyện lệnh có uy thế trong vùng, đã tập hợp nghĩa sĩ, chọn núi Nưa làm căn cứ luyện tập võ nghệ, dấy binh khởi nghĩa, đánh đuổi quân Đông Ngô xâm lược.

Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu sau đó thất bại, nữ tướng đã tuẫn tiết tại núi Tùng (nay thuộc xã Triệu Lộc) vào ngày 22.2 năm Mậu Thìn (248).

Cuộc khởi nghĩa chống quân Đông Ngô của Bà Triệu tuy không thành công nhưng đã trở thành mốc son sáng chói trong lịch sử, thể hiện tinh thần quật cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.

Để tưởng nhớ công lao của Bà Triệu, nhân dân xã Triệu Lộc đã lập đền thờ, xây lăng mộ bà trên đỉnh núi Tùng, dựng đền thờ trên núi Gai và xây dựng ngôi đình lớn ở làng Phú Điền.

Qua các triều đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn, đền miếu đều được tu sửa, ban sắc phong và quy định tế lễ với nghi thức quốc lễ.

Hằng năm, vào ngày giỗ Vua Bà (22.2 âm lịch), nhân dân trong vùng và du khách thập phương về dâng hương tại đền Bà Triệu và các điểm di tích liên quan, đồng thời tổ chức nhiều nghi lễ, hoạt động văn hóa, thể thao như rước kiệu Bà, trình tấu chúc văn tại đền.

Trong đó, nghi thức rước kiệu (còn gọi là lễ rước bóng) là nghi thức đặc sắc, quan trọng và linh thiêng bậc nhất, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.

Điểm đặc biệt làm nên sự độc đáo của lễ rước kiệu là hiện tượng được dân gian gọi là “kiệu bay”.

Trải qua hơn 17 thế kỷ, Lễ hội đền Bà Triệu là một trong những lễ hội lâu đời nhất, có sức lan tỏa sâu rộng và giàu giá trị văn hóa, lịch sử bậc nhất của xứ Thanh.

Năm 2014, Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đền Bà Triệu được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.