Rộn ràng lễ hội Kỳ phúc Nghè Cẩm Hoàng, giữ hồn quê xứ Thanh

VHO - Giữa không gian làng quê xứ Thanh, Lễ hội Kỳ phúc Nghè Cẩm Hoàng (xã Tây Đô) được tổ chức trang trọng với các nghi lễ truyền thống, gửi gắm ước mong về mùa màng tươi tốt, cuộc sống an lành và gắn kết cộng đồng.

Sáng 24.3 (tức mùng 6 tháng 2 năm Bính Ngọ), tại Khu di tích lịch sử - văn hóa - kiến trúc nghệ thuật Nghè Cẩm Hoàng (xã Tây Đô, Thanh Hóa), Lễ hội Kỳ phúc năm 2026 đã diễn ra trong không khí trang nghiêm, đậm đà bản sắc truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.

Phát biểu tại sự kiện, ông Trịnh Xuân Thắng, Chủ tịch UBND xã Tây Đô cho biết, Nghè Cẩm Hoàng, còn gọi là Thành Hoàng Long Tinh, được hình thành từ đầu thế kỷ XVII, là nơi thờ phụng hai vị thần: Thái tử Long Tinh và Quản gia Đô đốc Bác Trịnh Gia, những bậc tiền nhân có công khai khẩn đất đai, lập làng dựng ấp, bảo vệ và phát triển vùng quê trù phú bên dòng sông Mã.

Trải qua nhiều biến động lịch sử và quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, từ địa bàn xã Vĩnh Quang, huyện Vĩnh Lộc trước đây, nay Nghè Cẩm Hoàng thuộc xã Tây Đô.

Dẫu thay đổi về địa giới, nhưng giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh của di tích vẫn được gìn giữ nguyên vẹn, trở thành điểm tựa tinh thần bền vững của người dân địa phương.

Để tưởng nhớ công đức các vị thần, người dân nơi đây đã lập đền thờ, duy trì hương khói qua nhiều thế hệ. Năm 1998, Nghè Cẩm Hoàng được công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Hằng năm, vào ngày mùng 6 tháng 2 âm lịch, Lễ hội Kỳ phúc được tổ chức long trọng nhằm tri ân tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là dịp để cộng đồng gắn kết, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.

Năm nay, Lễ hội diễn ra với đầy đủ các nghi thức truyền thống như rước kiệu, dâng hương, tế lễ, cùng nhiều hoạt động sôi nổi như biểu diễn văn nghệ, giao lưu bóng chuyền hơi.

Những hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi mà còn góp phần làm sống dậy không gian văn hóa làng quê đặc trưng, nơi tình làng nghĩa xóm được thắt chặt qua từng mùa lễ hội.

Nghè Cẩm Hoàng tọa lạc trên khu đất rộng, bằng phẳng, từng nằm ở đầu làng nhưng theo thời gian đã trở thành trung tâm quần cư.

Công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống với tiền đường năm gian hai chái, hệ thống 30 cột vững chãi, trong đó nhiều cột được làm từ gỗ mít - loại gỗ quý thường chỉ dùng trong thờ tự.

Điểm đặc biệt là những cột gỗ mít lớn, thẳng, cao trên 3m, điều hiếm thấy bởi đặc tính tự nhiên của loại cây này. Qua hàng trăm năm, màu gỗ vàng đã chuyển sang nâu bạc, tạo nên vẻ cổ kính, trầm mặc.

Hệ thống vì kèo được chạm khắc tinh xảo với hình tượng tứ linh, tứ quý, thể hiện trình độ điêu luyện và tâm huyết của nghệ nhân xưa.

Bên trong hậu cung vẫn lưu giữ nhiều hiện vật giá trị như bức chạm “lưỡng long chầu nguyệt” bằng đá, sập đá nguyên khối cùng hai bản thần tích và 10 đạo sắc phong qua các triều đại. Đây là những tư liệu quý, góp phần khẳng định giá trị lịch sử lâu đời của di tích.

Theo thần tích, Long Tinh Chàng là vị thần linh thiêng từng giúp vua Trần trị thủy, được phong là Thượng đẳng tối linh phúc thần đại vương.

Trong khi đó, Trịnh Phủ Quân (Trịnh Ra) là vị quan thanh liêm, có công lớn với dân, được tôn làm Thành hoàng làng vùng ven sông Mã.

Dù trải qua thăng trầm, Nghè Cẩm Hoàng vẫn là nơi sinh hoạt tâm linh quan trọng, nơi người dân gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình yên, mùa màng tươi tốt, con cháu học hành đỗ đạt.

Theo ông Trịnh Xuân Thắng, Chủ tịch UBND xã Tây Đô, thời gian qua, di tích đã được quan tâm trùng tu, bảo tồn nhờ sự chung tay của các cấp, ngành và người dân. Những nỗ lực này không chỉ gìn giữ một công trình kiến trúc cổ mà còn bảo vệ một phần hồn cốt văn hóa của quê hương.