Hiện trường vụ sập tường rào tại Khu công nghiệp Giang Điền, huyện Trảng Bom (Đồng Nai)
Tai nạn lao động (TNLĐ) nói chung và trong lĩnh vực xây dựng nói riêng thường gây ra nhiều tổn thất nghiêm trọng về con người và tài sản, kéo theo nhiều hậu quả nặng nề khó có thể khắc phục trong một sớm một chiều. Vụ TNLĐ sập tường rào tại khu công nghiệp Giang Điền, huyện Trảng Bom (Đồng Nai) khiến 10 người chết và 14 người bị thương, theo đại tá Nguyễn Văn Kim, Phó giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai, bước đầu cơ quan chức năng xác định đơn vị thi công có nhiều dấu hiệu vi phạm trong lĩnh vực xây dựng. Đặc biệt hầu hết người lao động cho đơn vị này không có hợp đồng lao động.
Thực tế hiện nay khoảng 80% số công nhân làm việc trong ngành xây dựng là lao động tự do, lao động phổ thông. Họ thường không được đào tạo bài bản về kiến thức an toàn vệ sinh lao động cũng như ý thức trong việc tự bảo vệ chưa tốt. Qua phân tích các vụ TNLĐ cho thấy, TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng đứng vị trí thứ hai với 17,12% số vụ tai nạn và 17,8% tổng số người chết. Anh Lê Văn Ngọ, Giám đốc Công ty TNHH xây dựng IDC tại TP.HCM cho biết, mặc dù công ty xây dựng của mình có quy mô nhỏ nhưng vấn đề an toàn lao động được đặt lên hàng đầu. Bởi trong quá trình thi công, nếu để xảy ra các vụ TNLĐ sẽ để lại hậu quả rất lớn và nhất là việc khắc phục. Để bảo đảm an toàn lao động, công ty luôn yêu cầu công nhân, người lao động khi làm việc phải chấp hành nghiêm các quy định về an toàn lao động mới được phép làm việc.
Tuy nhiên, anh Ngọ cũng cho biết thêm, đa phần công nhân, người lao động làm việc trong ngành xây dựng là lao động tự do, lao động phổ thông. Họ từ các vùng quê lên thành phố làm việc, nên thiếu ý thức cũng như không có kiến thức an toàn lao động. Khi sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động như dây đai an toàn, mũ bảo hiểm, găng tay… họ đều không tự giác chấp hành mà phải nhắc nhở thường xuyên. Bởi theo họ, sử dụng các thiết bị bảo hộ thường vướng víu, không quen, giảm năng suất lao động… nên thường bỏ qua và không sủ dụng. Để bảo đảm an toàn, công ty luôn nhắc nhở để họ tuân thủ thực hiện các quy tắc an toàn trong lao động.
Theo Bộ LĐ,TB&XH, báo cáo của 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy, năm 2019 cả nước đã để xảy ra 8.150 vụ TNLĐ làm 8.327 người bị nạn gồm cả lao động có quan hệ với lao động và khu vực lao động làm việc không theo hợp đồng. Trong đó số vụ TNLĐ gây chết người là 927 vụ làm chết 979 người, riêng số người lao động làm việc không theo hợp đồng bị tử vong là 369 người. Số vụ TNLĐ làm bị thương nặng là 1.892 vụ, số vụ TNLĐ có nạn nhân là lao động nữ chiếm 2.771 vụ, số vụ TNLĐ có từ hai người bị nạn trở lên là 146 vụ. Mặc dù số vụ TNLĐ làm chết người và bị thương giảm so với năm 2018, nhưng số người bị thương do TNLĐ thuộc diện không có hợp đồng tăng 17,6% (45 người) so với năm 2018. Cũng theo Bộ LĐ,TB&XH, nguyên nhân các vụ TNLĐ do người sử dụng lao động chiếm 47,74% tổng số vụ và 49,99% tổng số người chết; do NLĐ vi phạm quy trình quy chuẩn ATLĐ chiếm 14,41% tổng số vụ và 14,41% tổng số người chết. Còn lại 37,85% tổng số vụ TNLĐ và 35,6% tổng số người chết, xảy ra do các nguyên nhân khác như: TNGT, nguyên nhân TNLĐ do người khác, khách quan khó tránh.
Trước thực trạng trên, Bộ LĐ,TB&XH đã đề nghị các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, các tổ chức và người sử dụng lao động, người lao động phải tăng cường quản lý cũng như thường xuyên kiểm tra công tác an toàn vệ sinh lao động chặt chẽ. Đặc biệt, phối hợp với Bộ tăng cường kiểm tra thường xuyên các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có nhiều nguy cơ TNLĐ như đối với các ngành xây dựng, dệt may, khai thác mỏ, khoáng sản… đặc biệt là các công trình xây dựng trọng điểm tại khu vực đông dân cư.
NGUYỄN HIẾU