
Ngày 19.11, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM khai mạc trưng bày chuyên đề thường xuyên, giới thiệu 18 tác phẩm được tuyển chọn từ bộ sưu tập 43 tác phẩm do hai nhà trí thức Việt Nam sống và làm việc tại Pháp là bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện hiến tặng năm 2025.
Các tác phẩm góp phần bổ sung tư liệu về mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX, đồng thời phục vụ nhu cầu nghiên cứu và thưởng lãm của công chúng.
Trưng bày được bố trí tại tầng 3, Nhà 1, trong tổng thể nội dung về mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Các tác phẩm là sáng tác của nhiều thế hệ họa sĩ, gắn với nền tảng mỹ thuật Đông Dương và môi trường nghệ thuật Gia Định – Sài Gòn, tiêu biểu như tác phẩm Hải quỳ của họa sĩ Lê Phổ; Phụ nữ Bắc vấn tóc trần, Rạng đông xanh của họa sĩ Vũ Cao Đàm.
Cùng với đó là tác phẩm Tuồng đời của họa sĩ Bùi Xuân Phái; Chùa Thầy của họa sĩ Trần Phúc Duyên; Thiên thai của họa sĩ Phạm Tăng; Một tòa thiên nhiên của họa sĩ Nguyễn Trung; Bát máu của họa sĩ Đỗ Quang Em; Chải tóc của họa sĩ Trịnh Cung và Tắm trăng của họa sĩ Văn Đen...

Đây là lần thứ hai Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM giới thiệu các tác phẩm từ bộ sưu tập sau trưng bày chuyên đề “Trở về” ra mắt vào tháng 11.2025, ngay sau khi tiếp nhận bộ sưu tập.
Từ 43 tác phẩm hội họa và tư liệu mỹ thuật được hiến tặng, Bảo tàng đã nghiên cứu, tuyển chọn 18 tác phẩm tiêu biểu để đưa vào không gian trưng bày thường xuyên. Những tác phẩm còn lại được lưu giữ, bảo quản và tiếp tục nghiên cứu để phục vụ công chúng trong các giai đoạn tiếp theo.

Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP.HCM, đại diện gia đình bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện cho biết, mong muốn đưa các tác phẩm về Việt Nam đã được hai ông bà ấp ủ từ nhiều năm trước. Qua quá trình tìm hiểu, hai ông bà nhận thấy lịch sử mỹ thuật Việt Nam còn những khoảng trống cần được bổ sung bằng các tác phẩm, tư liệu có giá trị.
“Lịch sử mỹ thuật nước nhà phải có những bức tranh minh chứng cho quá trình phát triển. Những tác phẩm của các họa sĩ Việt Nam từng học mỹ thuật Đông Dương, cũng như những người sống và làm việc tại Pháp, sẽ góp phần bổ sung những phần còn thiếu trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam”, PGS Lâm Nhân dẫn lại mong muốn của hai ông bà.

PGS Lâm Nhân cũng cho biết, trước khi quyết định hiến tặng, bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện đã nhiều lần về Việt Nam, đến tìm hiểu hoạt động tại các bảo tàng ở nhiều địa phương.
Hai ông bà dành thời gian tìm hiểu cách các đơn vị tiếp nhận, bảo quản và giới thiệu tác phẩm, bởi theo gia đình, việc hiến tặng một bộ sưu tập cần có nơi thực sự trân trọng và có đủ điều kiện phát huy giá trị di sản.

“Trước bộ sưu tập lần này, gia đình đã hiến tặng nhiều tác phẩm cho các bảo tàng trong nước. Trong đó, năm 2017, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM tiếp nhận các tác phẩm của họa sĩ Lê Thị Lựu; tiếp đó là bộ sưu tập quy mô lớn của họa sĩ Lê Bá Đảng.
Qua quá trình theo dõi hoạt động của Bảo tàng và việc thực hiện các cam kết trong bảo quản, trưng bày tác phẩm, hai ông bà quyết định tiếp tục hiến tặng bộ sưu tập mỹ thuật Đông Dương và mỹ thuật Gia Định”, PGS Lâm Nhân cho biết.

Nhắc đến những tác phẩm gắn bó lâu năm với gia đình, PGS. Lâm Nhân kể lại câu chuyện về bức Thiên thai của họa sĩ Phạm Tăng. Đây là tác phẩm mà bà Thụy Khuê đã dành nhiều thời gian tìm kiếm và có được sau khi họa sĩ quyết định bán vào năm 1975. Bức tranh từng hiện diện trong không gian sinh hoạt gia đình suốt nhiều năm.
Theo lời kể, khi tác phẩm cuối cùng được tháo xuống để chuyển về Việt Nam, bà Thụy Khuê không khỏi xúc động vì bức tranh đã gắn bó với mình gần nửa thế kỷ. Tuy nhiên, bà cũng bày tỏ niềm tin khi tác phẩm được trao cho Bảo tàng, công chúng trong nước sẽ có cơ hội thưởng lãm rộng rãi hơn.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Minh Công, Quyền Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM cho biết, tháng 9.2025, đoàn công tác của TP.HCM đã sang Pháp tiếp nhận các tác phẩm mỹ thuật Đông Dương và mỹ thuật Gia Định do bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện hiến tặng.
Theo ông Trần Minh Công, Bảo tàng được lãnh đạo thành phố và Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM giao nhiệm vụ tiếp nhận, vận chuyển, bảo quản, trưng bày và phát huy giá trị bộ sưu tập.
Việc tiếp tục giới thiệu 18 tác phẩm lần này là một bước trong kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị các tác phẩm được hiến tặng, hướng đến phục vụ công chúng lâu dài.
Thông tin từ Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM cho biết thêm, theo Quyết định ngày 10.9.2026 của UBND TP.HCM, ông Lê Tất Luyện và bà Thụy Khuê được trao tặng Huy hiệu TP.HCM, nhằm ghi nhận những đóng góp của ông bà trong việc hiến tặng các tác phẩm mỹ thuật cho Thành phố. Do có việc riêng, ông Lê Tất Luyện và bà Thụy Khuê không thể tham dự lễ khai mạc.
Hai ông bà đã ủy quyền cho ông Lâm Nhân và bà Phạm Lan Hương đại diện nhận Huy hiệu TP.HCM. Tại buổi lễ, bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM và ông Trần Minh Công, Quyền Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, đã thay mặt lãnh đạo Thành phố trao Huy hiệu và tặng hoa cho đại diện hai ông bà.
Câu chuyện về bộ sưu tập cho thấy ý nghĩa của việc đưa các tác phẩm mỹ thuật Việt Nam từ nước ngoài trở về, bổ sung nguồn tư liệu cho các bảo tàng và phục vụ công chúng. Qua đó, những sáng tác của các họa sĩ Việt Nam ở nhiều giai đoạn lịch sử có thêm điều kiện được bảo tồn, nghiên cứu và giới thiệu trong đời sống mỹ thuật hôm nay.
Trưng bày mở cửa phục vụ khách tham quan từ thứ Ba đến Chủ nhật hằng tuần, tại tầng 3, Nhà 1, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, số 97A Phó Đức Chính, phường Bến Thành, TP.HCM. Thời gian mở cửa từ 8h đến 17h; riêng thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, Bảo tàng phục vụ đến 20h.




