Đây cũng là vấn đề được quan tâm khi những cuộc cạnh tranh thành tích ở cấp độ quốc gia luôn có tính chất quyết liệt. Chỉ một quyết định thiếu chính xác hoặc thiếu khách quan của trọng tài cũng có thể ảnh hưởng đến thành quả tập luyện, thi đấu của VĐV trong suốt nhiều năm.
Chú trọng chất lượng và tính khách quan của trọng tài
Ông Nguyễn Hồng Minh - Phó Cục trưởng Cục TDTT Việt Nam cho biết, trọng tài là một trong những yếu tố quyết định chất lượng chuyên môn của Đại hội. Do đó, Ban tổ chức đã triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động điều hành, hạn chế tối đa sai sót và những tác động không đúng quy định đến kết quả thi đấu.
Theo kế hoạch, Đại hội huy động 2.921 trọng tài, 215 cán bộ chuyên môn và 853 nhân viên kỹ thuật. Đội ngũ này được lựa chọn dựa trên trình độ, bằng cấp, kinh nghiệm và yêu cầu đặc thù của từng môn thể thao. Trước Đại hội, các trọng tài được tập huấn, cập nhật luật thi đấu, thống nhất phương pháp điều hành, chấm điểm và xử lý tình huống.
Đáng chú ý, Cục TDTT Việt Nam phối hợp với các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia mời 26 trọng tài quốc tế trực tiếp tham gia điều hành. Đây là giải pháp nhằm tăng cường tính chuyên nghiệp, khách quan, đồng thời góp phần hạn chế những tranh cãi có thể phát sinh trong quá trình tranh tài.
Ở những môn võ, nơi kết quả có thể phụ thuộc đáng kể vào đánh giá của trọng tài, công tác phân công cũng được chú trọng.
Ông Nguyễn Hồng Minh cho biết, trọng tài điều hành các trận đấu được lựa chọn thông qua hình thức bốc thăm ngẫu nhiên thay vì phân công cố định từ trước. Cách làm này hướng đến hạn chế tác động chủ quan và nguy cơ xung đột lợi ích.
Bên cạnh yếu tố con người, việc ứng dụng công nghệ, thiết bị điện tử và hệ thống ghi hình cũng được tăng cường tùy theo điều kiện từng môn. Những công cụ hỗ trợ này có thể giúp nâng cao độ chính xác, tạo cơ sở kiểm chứng các tình huống và giảm thiểu sai sót trong quá trình điều hành.
Minh bạch phải được bảo đảm từ đầu đến cuối
Một vấn đề quan trọng khác là cơ chế giám sát và giải quyết khiếu nại. Theo định hướng của ngành thể thao, quy trình tiếp nhận, xử lý kiến nghị chuyên môn phải được thực hiện nghiêm túc; những hành vi thiếu khách quan, can thiệp hoặc tác động trái quy định đến kết quả thi đấu cần được phát hiện và xử lý kịp thời.
Công tác kiểm tra, giám sát vì thế không chỉ diễn ra trong thời gian thi đấu mà phải được triển khai xuyên suốt từ khâu chuẩn bị, phân công trọng tài đến công nhận kết quả.
Ông Nguyễn Hồng Minh khẳng định công bằng, minh bạch và liêm chính là những nguyên tắc không thể thỏa hiệp trong tổ chức Đại hội. Mọi thành tích phải phản ánh đúng năng lực VĐV và được xác lập trên cơ sở luật thi đấu.
Thực tế, với số lượng môn và nội dung tranh tài lớn, việc bảo đảm tuyệt đối không có sai sót là thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân lực, chuyên môn, công nghệ và cơ chế giám sát sẽ góp phần xây dựng môi trường thi đấu lành mạnh.
Đại hội Thể thao toàn quốc không chỉ là nơi xác định thành tích giữa các địa phương, ngành mà còn là dịp đánh giá năng lực tổ chức của thể thao Việt Nam.
Một kỳ Đại hội thành công không thể chỉ được đo bằng số lượng huy chương, mà còn phải được khẳng định bằng sự công tâm, minh bạch và niềm tin của các VĐV vào kết quả thi đấu.
