Huy chương không phải thước đo duy nhất
Một trong những vấn đề được đặt ra tại tọa đàm là ý nghĩa thực sự của Đại hội Thể thao toàn quốc. Liệu số lượng huy chương có phản ánh đầy đủ sự phát triển của thể thao, hay cần những tiêu chí đánh giá sâu hơn về chất lượng VĐV, thành tích và khả năng vươn tầm quốc tế?
Trong tham luận về định hướng xây dựng nền thể thao Việt Nam, ông Nguyễn Nam Nhân - Phó giám đốc Sở VHTT TP.HCM cho rằng việc duy trì các môn thể thao ngoài Olympic, ASIAD vẫn cần thiết bởi giá trị văn hóa, phong trào và tiềm năng phát triển cộng đồng.
Tuy nhiên, nếu hướng đến mục tiêu Olympic, ngành thể thao cần xác định rõ từng nội dung thi đấu trọng điểm để đầu tư có chiều sâu, thay vì chỉ tập trung vào tên môn thể thao.
Theo ông Nhân, hiệu quả đầu tư không nên chỉ được đo bằng số huy chương. Những chỉ số như kỷ lục, mức độ tiến bộ, khoảng cách với chuẩn quốc tế và số VĐV trẻ được phát triển lên đội tuyển quốc gia cần được xem xét như những thước đo quan trọng.
Đầu tư đồng bộ từ cơ sở vật chất đến con người
Bàn về điều kiện phát triển thể thao thành tích cao, ông Mai Bá Hùng - nguyên Phó giám đốc Sở VHTT TP.HCM nhấn mạnh ba yếu tố nền tảng gồm cơ sở vật chất, con người và tài chính.
Trong đó, hệ thống sân bãi, trung tâm huấn luyện có vai trò đặc biệt quan trọng, bởi không thể đào tạo VĐV chất lượng nếu thiếu điều kiện tập luyện và thi đấu phù hợp.
Ở góc độ đào tạo, chuyên gia Đoàn Minh Xương cho rằng cần có cơ chế đặc thù để giải quyết bài toán kết hợp giữa học văn hóa và thể thao thành tích cao. Việc buộc VĐV trẻ lựa chọn giữa con đường học tập và theo đuổi thể thao đang khiến nhiều phụ huynh e ngại khi định hướng tương lai cho con em.
Do đó, ngành thể thao cần phối hợp với ngành giáo dục xây dựng chương trình học phù hợp, có cam kết đầu ra để VĐV yên tâm theo đuổi đam mê mà không đánh đổi cơ hội nghề nghiệp.
Khoa học công nghệ mở hướng phát triển mới
Một nội dung đáng chú ý khác là vai trò của khoa học thể thao trong huấn luyện hiện đại. Ông Võ Quốc Thắng - Hiệu trưởng Trường Đại học Thể dục Thể thao TP.HCM cho rằng thành tích ngày nay không chỉ phụ thuộc vào kinh nghiệm của HLV mà còn gắn liền với khả năng ứng dụng công nghệ.
Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số, thiết bị cảm biến và công nghệ phân tích chuyển động sẽ giúp cá thể hóa giáo án, theo dõi thể trạng và nâng cao hiệu quả huấn luyện.
Từ những ý kiến tại tọa đàm, có thể thấy Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X - 2026 không nên chỉ được nhìn nhận qua bảng tổng sắp huy chương. Giá trị lớn hơn là khả năng phát hiện tài năng, tạo môi trường phát triển cho VĐV trẻ và xây dựng nền tảng đào tạo lâu dài.
Muốn có thêm những gương mặt đủ sức cạnh tranh tại SEA Games, ASIAD và Olympic, thể thao Việt Nam cần chuyển từ tư duy chạy đua thành tích trước mắt sang chiến lược đầu tư có trọng điểm, đồng bộ và bền vững. Đó mới là thước đo quan trọng cho thành công của một kỳ Đại hội.
