Theo kế hoạch của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), ở giai đoạn đầu đi vào hoạt động, sân bay Long Thành chủ yếu phục vụ các chuyến bay nội địa với tần suất dự kiến 72 chuyến/tuần của Vietnam Airlines và tối đa 294 chuyến/tuần từ Vietjet. Trong khi đó, bức tranh chuyển dịch của khối hãng bay nước ngoài lại diễn ra thận trọng hơn nhiều.

Kết quả khảo sát từ Cục Hàng không Việt Nam cho thấy, dù đánh giá cao quy mô hạ tầng và năng lực phục vụ của cảng hàng không mới, 34 hãng bay quốc tế vẫn mong muốn có một lộ trình chuyển đổi đủ dài thay vì di dời ngay lập tức.
Cụ thể, 24 hãng dự kiến bắt đầu chuyển sang từ lịch bay mùa đông 2027 (cuối tháng 10.2027), còn 10 hãng khác tính toán dời lịch sang mùa hè 2028 hoặc muộn hơn.
Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ tính phức tạp trong vận hành hàng không quốc tế. Việc thay đổi điểm đi và đến kéo theo cả một chuỗi điều chỉnh về mạng đường bay, phân bổ tàu bay, tổ bay, nhân sự mặt đất lẫn hệ thống mở bán vé, thường mất từ 6 đến 12 tháng chuẩn bị.
Bên cạnh đó, nhiều đường bay còn chịu sự giám sát chặt chẽ từ nhà chức trách nước ngoài; đơn cử như muốn mở tuyến chở hàng thẳng sang Mỹ, Cơ quan An ninh vận tải Mỹ (TSA) phải trực tiếp đến sân bay kiểm tra và phê duyệt an toàn.
Không chỉ các hãng chở khách, nhóm doanh nghiệp chuyển phát và logistics toàn cầu như UPS, FedEx, DHL hay Cargolux cũng cần khoảng 12 tháng để đánh giá kỹ thuật và chờ sự đồng bộ của nhà ga hàng hóa, thủ tục hải quan, khu xử lý xe tải.
Đồng thời, yêu cầu về hệ sinh thái phụ trợ như dịch vụ y tế, khách sạn quá cảnh đạt chuẩn từ 4 sao trở lên và trục giao thông kết nối thông suốt về TP.HCM cũng là điều kiện then chốt để các hãng yên tâm dịch chuyển.
Một áp lực khác nằm ở thời lượng vận hành thử nghiệm. Hiện chủ đầu tư xây dựng 55 kịch bản thử nghiệm chia làm 3 đợt từ tháng 9 đến tháng 12.2026, đồng nghĩa khoảng thời gian chạy thử tích hợp trước ngày khai thác thương mại chỉ kéo dài chừng 3 tháng.
Nhìn ra quốc tế, quỹ thời gian này khá gấp gáp khi nhiều cảng hàng không lớn thường dành từ nửa năm đến một năm để rà soát lỗi và diễn tập quy mô lớn, như nhà ga T1 sân bay Incheon (Hàn Quốc) mất khoảng 9 tháng, nhà ga T4 sân bay Changi (Singapore) cần 12 tháng, hay sân bay Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) phải chạy hơn 100 kịch bản và khai thác thử từng bước suốt 5 tháng mới chuyển đổi toàn bộ.
Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia hàng không cho rằng đưa sân bay Long Thành vào khai thác đúng tiến độ là mục tiêu quan trọng, nhưng hiệu quả vận hành và trải nghiệm hành khách mới là thước đo bền vững. Lộ trình chuyển giao từng bước, bám sát độ sẵn sàng của hạ tầng kết nối, dịch vụ hỗ trợ và lịch bay của các hãng sẽ giúp cảng hàng không mới vận hành trơn tru, tránh xáo trộn cho cả thị trường lẫn doanh nghiệp.
