Di tích mang tên Hoàng Thổ Lương (Huangtuliang), nằm tại làng cùng tên ở thành phố Du Lâm. Công trình được phát hiện trong đợt khảo sát khảo cổ dọc tuyến Đường thẳng Tần, đoạn đi qua sa mạc Mu Us. Viện Di tích Văn hóa và Khảo cổ học Du Lâm bắt đầu tiến hành khảo sát từ tháng 8.
Dựa trên những vật liệu kiến trúc tìm thấy trên bề mặt, các nhà khảo cổ bước đầu nhận định đây là một cung điện thời Tần. Khu vực trung tâm di tích rộng gần 10.000m², trong khi các dấu tích khảo cổ phân bố trên tổng diện tích khoảng 150.000m².
Nhiều vật liệu kiến trúc, chủ yếu là gạch và ngói, được tìm thấy tại đây, bên cạnh một số mảnh gốm vỡ. Các loại gạch gồm gạch rỗng và gạch vuông, trong đó một số được trang trí bằng họa tiết hình học, hoa văn uốn lượn và các đinh tán nổi xếp theo hình vuông hoặc hình thoi.
Theo các nhà khảo cổ, những vật liệu này cung cấp manh mối quan trọng để xác định niên đại và vị thế của công trình. Phần lớn gạch, ngói có đặc trưng của thời Tần. Đáng chú ý, loại ngói lợp mái kích thước lớn, trang trí hoa văn rồng Kui, đến nay mới được tìm thấy tại những công trình kiến trúc có vị thế cao nhất trong thời kỳ này. Rồng Kui là hình tượng sinh vật thần thoại có hình dáng giống rồng, thường được sử dụng làm họa tiết trang trí.
Những dấu tích nền móng và cơ sở hạ tầng cũng góp phần củng cố nhận định trên. Thông tin tại địa phương cùng các đợt khảo sát sơ bộ cho thấy có những nền đất nện nằm dưới lớp cát ở khu vực trung tâm di tích.
Các hoạt động đào đất trước đây trong khu vực được cho là đã phát hiện hệ thống thoát nước và giếng. Hệ thống này gồm các ống gốm hình tròn cùng những phụ kiện nối ống vuông góc, cho thấy khu kiến trúc từng có mạng lưới cấp, thoát nước được tổ chức tương đối hoàn chỉnh.
Theo Viện Di tích Văn hóa và Khảo cổ học Du Lâm, vật liệu kiến trúc và cơ sở hạ tầng tại Hoàng Thổ Lương có nhiều điểm tương đồng với những di tích cung điện đã được xác định dọc Đường thẳng Tần. Những đặc điểm này càng củng cố giả thuyết đây là một cung điện gắn với tuyến đường cổ.
Đường thẳng Tần được xây dựng dưới thời nhà Tần theo lệnh của Tần Thủy Hoàng, sau khi ông thống nhất Trung Quốc năm 221 TCN. Tuyến đường tạo điều kiện đi lại giữa vùng Trung Nguyên và khu vực Hà Sáo, trở thành tuyến giao thông quan trọng kết nối trung tâm Trung Quốc với vùng biên giới phía Bắc.
Công trình có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển kinh tế, văn hóa và chính trị của khu vực, đồng thời là nguồn tư liệu quan trọng để nghiên cứu lịch sử giao thông và triều đại nhà Tần. Tháng 5.2006, di tích Đường thẳng Tần được đưa vào danh sách Di tích Lịch sử và Văn hóa Trọng điểm Quốc gia của Trung Quốc, trong đợt xếp hạng thứ sáu.
Đợt khảo sát mới đây cũng cung cấp thêm manh mối về hướng tuyến đường đi qua sa mạc. Cách khu vực [địa danh cần xác minh] khoảng 7,5km về phía Tây Nam, các nhà khảo cổ phát hiện dấu tích kéo dài của một tuyến đường cổ tại đoạn Đường thẳng Tần từng được dự đoán có thể đi qua.
Các dấu tích tạo thành một đường thẳng không liên tục theo hướng Bắc - Đông Bắc, kéo dài gần 800m. Trầm tích tại đây chủ yếu gồm đất vàng và đất sét đỏ. Trên bề mặt, các nhà khảo cổ tìm thấy một số mảnh gốm có niên đại từ thời Tần và nhà Hán (206 TCN - 220).
Ngoài ra, một di chỉ khảo cổ nhỏ có niên đại từ thời Tần và Hán, rộng khoảng 10.000m², cũng được xác định tại khu vực cát gần phía Bắc của dải trầm tích.
Từ những phát hiện này, các nhà khảo cổ bước đầu nhận định những dải trầm tích có thể là dấu tích còn lại của chính tuyến Đường thẳng Tần. Tuy nhiên, theo viện nghiên cứu, cần tiến hành thêm các hoạt động khảo cổ để xác định rõ hơn vị trí và cấu trúc của đoạn đường cổ.
