Vì sao đề xuất người có lương hưu vẫn được nhận trợ cấp hưu trí xã hội?
Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, công dân từ đủ 75 tuổi trở lên (hoặc từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo) được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng. Trường hợp đang hưởng lương hưu thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội (hiện là 540.000 đồng/người/tháng theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP áp dụng từ ngày 1.7.2026) mới được xét hưởng phần chênh lệch hoặc theo quy định riêng.
Phát biểu tại phiên thảo luận sáng 9.11 của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng quy định loại trừ người có lương hưu nêu trên chưa thực sự hợp lý, nhất là với những người có mức lương hưu thấp.
Phân tích về bản chất chính sách, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi chỉ rõ trợ cấp hưu trí xã hội là khoản an sinh do Nhà nước bảo đảm nhằm hỗ trợ người cao tuổi có mức sống tối thiểu khi về già. Trong khi đó, lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng là quyền lợi hình thành từ quá trình người lao động tham gia đóng góp tích lũy nhiều năm.
Thực tế, nhiều người từng đóng BHXH nhưng chỉ nhận mức lương hưu rất thấp, vẫn phải tự chật vật trang trải chi phí sinh hoạt, thuốc men khi tuổi cao sức yếu. Ngược lại, người cùng độ tuổi không tham gia BHXH lại được nhận trợ cấp hưu trí xã hội, tạo ra sự thiếu công bằng trong tiếp cận an sinh.
Từ đó kiến nghị sửa đổi Điều 21 Luật BHXH theo hướng: người cao tuổi khi đáp ứng đủ điều kiện về độ tuổi thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không phân biệt có hay không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
Kiến nghị hạ độ tuổi hưởng trợ cấp từ 75 xuống 70 tuổi
Bên cạnh việc mở rộng đối tượng, các đại biểu Quốc hội cũng đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ xem xét giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi, dù tuổi thọ bình quân tăng nhưng từ ngưỡng 70 tuổi, đa số người dân đã suy giảm mạnh sức khỏe và khả năng tạo thu nhập. Do đó, đại biểu đề nghị hạ tuổi hưởng trợ cấp chung từ 75 xuống đủ 70 tuổi; riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được giảm từ 70 xuống đủ 65 tuổi.
Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) dẫn tâm tư của cử tri qua câu nói "thất thập cổ lai hy", mong muốn sớm hạ ngưỡng tuổi xuống 70 để người cao tuổi có cơ hội thụ hưởng chính sách khi còn sống.
Để chính sách khả thi và tránh gây áp lực đột ngột lên ngân sách nhà nước, các đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ quy mô đối tượng, khả năng cân đối nguồn lực để xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp.
