Sáng 6.11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).
Làm rõ cơ chế mua sắm thuốc, vật tư y tế tại cơ sở khám, chữa bệnh
Góp ý về Điều 35 và Điều 36 của dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Vũ Trung, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh, Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM cho rằng, cần bảo đảm người bệnh không bị ảnh hưởng bởi những vướng mắc giữa cơ chế mua sắm và cơ chế thanh toán.
Theo đại biểu, khoản 3 Điều 35 cho phép một số cơ sở y tế mua thuốc, vật tư, thiết bị không áp dụng Luật Đấu thầu, nhưng giao Chính phủ quy định việc thanh toán bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, dự thảo chưa làm rõ các cơ sở y tế thuộc nhóm này nếu cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế thì có được tự quyết định mua sắm mà không áp dụng Luật Đấu thầu hay không.
Đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép các cơ sở y tế tự quyết định mua sắm thuốc, nguyên liệu làm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, vật tư y tế và thiết bị y tế bằng nguồn thu từ dịch vụ khám, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế. Việc mua sắm phải được hạch toán riêng, bảo đảm công khai, minh bạch, chất lượng chuyên môn, hiệu quả và lưu trữ hồ sơ phục vụ kiểm tra, giám sát.
Đối với trạm y tế xã, đại biểu cho rằng dự thảo cần làm rõ cách lựa chọn nhà cung cấp, trách nhiệm giao hàng và phương án xử lý khi nhà cung cấp không bảo đảm nguồn cung. Đồng thời, việc ưu tiên thuốc sản xuất trong nước cần có ngoại lệ trong trường hợp thiếu thuốc hoặc thuốc không phù hợp với yêu cầu điều trị lâm sàng.
Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Dương Mạc Kiên, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng đề nghị quy định rõ việc trạm y tế xã được lựa chọn nhà cung cấp theo danh sách hoặc thỏa thuận còn hiệu lực, được mua bổ sung khi nhà cung cấp không giao hàng.
Đại biểu cũng đề nghị hàng hóa cung cấp cho trạm y tế phải có cùng tiêu chuẩn kỹ thuật, giá từng hạng mục không vượt giá trúng thầu và hợp đồng phải được công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Siết trách nhiệm giải trình, ngăn thất thoát ngân sách từ đấu thầu
Một vấn đề khác được đại biểu Dương Mạc Kiên quan tâm là quy định bảo mật kết quả đàm phán giá thiết bị y tế theo yêu cầu của nhà cung cấp. Theo đại biểu, nội dung tại khoản 9 Điều 19 chưa thống nhất với quy định giao Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định việc công khai hay bảo mật kết quả đàm phán giá.
Đại biểu đề nghị bỏ quy định bảo mật theo yêu cầu của nhà cung cấp; Bộ Y tế chỉ quyết định bảo mật khi việc công khai có thể làm giảm hiệu quả đàm phán, đồng thời phải quy định thời hạn, căn cứ bảo mật và không áp dụng đối với hoạt động thanh tra, kiểm toán, cơ quan Bảo hiểm xã hội.
Đại biểu cũng đề nghị giới hạn tổng khối lượng hàng hóa được mua tiếp từ một hợp đồng gốc, kể cả trường hợp có nhiều chủ đầu tư cùng áp dụng, nhằm tránh tình trạng mua sắm không qua cạnh tranh vượt giới hạn.
Góp ý về kiểm soát giá gói thầu, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị cảnh báo việc nâng trần giá gói thầu có thể kéo theo giá trúng thầu tăng, nhất là trong trường hợp chỉ định thầu không có tính cạnh tranh.
Theo đại biểu, việc xác định sai giá gói thầu có thể gây thất thoát ngân sách nhà nước, khiến nhiều cán bộ bị xử lý trách nhiệm hình sự. Khi căn cứ xác định giá còn lỏng lẻo, giá gói thầu trở thành rủi ro đối với cả người cố ý làm sai và người thực hiện đúng nhưng lo ngại trách nhiệm.
Đại biểu đề nghị bổ sung hành vi cung cấp báo giá, xác lập, xác nhận tài liệu không trung thực để xác định giá gói thầu, giá đàm phán; yêu cầu hậu kiểm giá gói thầu cấp bách khi quyết toán và đối chiếu giá với ít nhất hai nguồn độc lập, trong đó có giá trúng thầu tương tự và trị giá hải quan đối với hàng nhập khẩu.
Đồng thời, cần công khai việc sửa đổi hợp đồng làm vượt giá gói thầu; quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư nếu không đối chiếu đủ nguồn giá bắt buộc. Trường hợp đã đối chiếu đầy đủ, không có hành vi vụ lợi thì người cung cấp thông tin không trung thực phải chịu trách nhiệm.
Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ xem xét sửa đổi Luật Giá để bảo đảm đồng bộ, trong đó chứng thư thẩm định giá phục vụ mua sắm bằng vốn nhà nước phải nêu nguồn đối chiếu cơ sở dữ liệu quốc gia về giá.
Nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát thực chất, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cho rằng hồ sơ có thể đầy đủ thủ tục nhưng giá vẫn sai. Vì vậy, Luật Đấu thầu không chỉ kiểm soát quy trình mà phải kiểm soát chính con số và người tạo ra con số đó, qua đó bảo vệ ngân sách nhà nước và bảo đảm người làm đúng được bảo vệ bằng những căn cứ, dữ liệu đã đối chiếu.
