iPhone cũ, điện thoại xách tay sẽ ra sao khi quy định mới có hiệu lực?

Thông tin về việc Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 63/2026/TT-BKHCN về danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu đang nhận được sự quan tâm của người dùng điện thoại tại Việt Nam.

Nhiều người băn khoăn liệu từ năm 2027, những chiếc iPhone cũ đang sử dụng có bị hạn chế, thị trường điện thoại đã qua sử dụng có tiếp tục hoạt động và người mua cần lưu ý điều gì để tránh rủi ro.

Những loại điện thoại nào bị cấm nhập khẩu từ năm 2027?

Theo Thông tư 63/2026/TT-BKHCN ban hành ngày 27.10.2026, danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu được xác định theo mã số hàng hóa (mã HS).

Đáng chú ý, nhóm mã HS 8517 bao gồm điện thoại thông minh, điện thoại di động và các thiết bị truyền, nhận dữ liệu qua mạng hữu tuyến hoặc không dây.

Như vậy, các dòng smartphone đã qua sử dụng, trong đó có iPhone, Samsung Galaxy, Xiaomi, OPPO và nhiều thương hiệu khác, thuộc phạm vi điều chỉnh khi nhập khẩu vào Việt Nam.

Ngoài điện thoại, danh mục còn có máy tính, máy ảnh kỹ thuật số, màn hình, máy chiếu, loa, tai nghe, thiết bị truyền phát tín hiệu và nhiều loại linh kiện điện tử.

Một điểm đáng chú ý là sản phẩm tân trang cũng không mặc nhiên được phép nhập khẩu. Theo quy định, những thiết bị đã qua sử dụng, được sửa chữa hoặc thay thế linh kiện để khôi phục chất lượng tương đương sản phẩm mới vẫn thuộc diện cấm nếu nằm trong danh mục mã HS tương ứng.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1.1.2027 và thay thế Thông tư 11/2018/TT-BTTTT.

Tuy nhiên, đây không phải lần đầu Việt Nam áp dụng chính sách hạn chế nhập khẩu thiết bị công nghệ cũ.

Tại họp báo ngày 4.11, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết chính sách kiểm soát nhập khẩu các sản phẩm này đã được thực hiện từ năm 2007. Việc ban hành thông tư mới chủ yếu nhằm đồng bộ hệ thống pháp luật và cập nhật danh mục hàng hóa theo quy định hiện hành.

Người đang sử dụng iPhone cũ có phải đổi điện thoại?

Đây có lẽ là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất khi thông tin cấm nhập khẩu điện thoại cũ xuất hiện.

Trên thực tế, cần phân biệt rõ hai hoạt động: nhập khẩu điện thoại đã qua sử dụng từ nước ngoài và sử dụng điện thoại đang lưu hành trong nước.

Thông tư 63 điều chỉnh danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, không đưa ra quy định yêu cầu người đang sử dụng điện thoại cũ phải ngừng sử dụng hoặc đổi sang thiết bị mới từ ngày 1.1.2027.

Chẳng hạn, một người đang sử dụng iPhone 13 hoặc iPhone 14 mua từ những năm trước vẫn có thể tiếp tục sử dụng thiết bị như bình thường, miễn đáp ứng các quy định pháp luật liên quan.

Tương tự, việc một cá nhân bán lại chiếc điện thoại đang sử dụng cho người khác trong nước không đồng nghĩa với hoạt động nhập khẩu hàng hóa.

Do đó, không nên hiểu quy định mới là từ năm 2027, người dân sẽ không còn được mua bán hoặc sử dụng điện thoại cũ.

Điều quan trọng là nguồn gốc hàng hóa và tính hợp pháp của hoạt động kinh doanh, nhập khẩu trước đó.

Mua bán iPhone cũ trong nước có bị ảnh hưởng?

Thị trường điện thoại đã qua sử dụng tại Việt Nam hiện có nhiều hình thức giao dịch, từ cửa hàng chuyên kinh doanh máy cũ, chương trình thu cũ đổi mới đến hoạt động mua bán trực tiếp giữa các cá nhân.

Các giao dịch đối với điện thoại đã lưu hành hợp pháp trong nước không tự động bị cấm bởi Thông tư 63.

Một người muốn nâng cấp từ iPhone 15 lên iPhone đời mới hơn vẫn có thể bán lại thiết bị cũ. Cửa hàng kinh doanh điện thoại cũng có thể thu mua máy đã qua sử dụng từ khách hàng trong nước, với điều kiện tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan.

Tuy nhiên, câu chuyện sẽ khác đối với nguồn hàng điện thoại cũ được đưa từ nước ngoài vào Việt Nam nhằm mục đích kinh doanh.

Việc nhập khẩu những sản phẩm thuộc danh mục cấm phải tuân thủ quy định quản lý ngoại thương và hải quan. Không thể chỉ dựa vào việc điện thoại còn hoạt động tốt, hình thức đẹp hoặc được người bán quảng cáo là hàng tân trang để xác định đủ điều kiện nhập khẩu.

Về lâu dài, các quy định kiểm soát nguồn hàng có thể khiến doanh nghiệp kinh doanh điện thoại cũ quan tâm nhiều hơn tới hoạt động thu mua, kiểm định và tái phân phối thiết bị đang lưu hành trong nước.

Dù vậy, chưa có cơ sở để kết luận giá iPhone cũ chắc chắn sẽ tăng sau ngày 1.1.2027. Diễn biến thị trường còn phụ thuộc nguồn cung, nhu cầu mua sắm, giá điện thoại mới và hoạt động kinh doanh thực tế.

Điện thoại xách tay có bị cấm hoàn toàn?

Khái niệm điện thoại xách tay thường được sử dụng trên thị trường để chỉ thiết bị có nguồn gốc từ nước ngoài, không nhất thiết được phân phối qua hệ thống chính hãng tại Việt Nam.

Tuy nhiên, cần phân biệt điện thoại mới, điện thoại đã qua sử dụng và thiết bị cá nhân mang theo khi xuất nhập cảnh.

Thông tư 63 quy định danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu, không đồng nghĩa mọi chiếc điện thoại có nguồn gốc nước ngoài đều bị cấm.

Đối với điện thoại mới nguyên trạng, việc nhập khẩu thực hiện theo những quy định tương ứng về quản lý hàng hóa, chất lượng và thủ tục hải quan.

Riêng trường hợp cá nhân mang theo điện thoại đang sử dụng khi nhập cảnh, việc xác định chế độ hàng hóa, hành lý và thủ tục áp dụng cần căn cứ các quy định hải quan cụ thể. Không thể dùng riêng Thông tư 63 để kết luận tất cả trường hợp đều bị cấm hoặc đều được miễn trừ.

Người có nhu cầu mua điện thoại xách tay nên đặc biệt thận trọng với những lời quảng cáo không rõ ràng về xuất xứ, tình trạng máy và quy trình nhập khẩu.

Vì sao Việt Nam tiếp tục kiểm soát điện thoại cũ nhập khẩu?

Tại họp báo thường kỳ ngày 4.11, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết quy định nhằm bảo vệ người tiêu dùng, môi trường và sự phát triển của thị trường trong nước.

Theo đại diện Bộ, thiết bị điện tử cũ có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin, lộ lọt dữ liệu cá nhân hoặc phát sinh rủi ro về pin, linh kiện xuống cấp.

Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc còn có khả năng bị can thiệp phần cứng, phần mềm, khiến người sử dụng khó kiểm soát vấn đề bảo mật.

Bên cạnh đó, kiểm soát nhập khẩu thiết bị đã qua sử dụng cũng góp phần hạn chế nguy cơ Việt Nam trở thành nơi tiếp nhận rác thải điện tử từ nước ngoài.

Đối với người tiêu dùng, những rủi ro này không chỉ xuất hiện ở điện thoại nhập khẩu mà còn có thể gặp ở thiết bị cũ đang lưu hành trong nước. Vì vậy, việc lựa chọn nơi bán uy tín và kiểm tra tình trạng máy vẫn rất cần thiết.

Người mua iPhone cũ cần kiểm tra những gì?

Nếu đang có kế hoạch mua iPhone đã qua sử dụng, đặc biệt là các mẫu máy có giá trị cao, người tiêu dùng nên dành thời gian kiểm tra kỹ trước khi thanh toán.

Đối với iPhone, người mua có thể kiểm tra thông tin thiết bị tại mục Cài đặt > Cài đặt chung > Giới thiệu. Với các mẫu tương thích, mục lịch sử linh kiện và dịch vụ cũng cung cấp thêm thông tin về những bộ phận từng được thay thế.

Đặc biệt, người mua nên yêu cầu người bán đăng xuất tài khoản Apple, tắt tính năng Tìm và xóa thiết bị đúng cách trước khi bàn giao, sau đó kiểm tra khả năng kích hoạt bằng tài khoản của mình.

Không nên mua những thiết bị bị khóa kích hoạt, không thể xác minh nguồn gốc hoặc được chào bán với mức giá thấp bất thường.

Người dùng có cần vội mua điện thoại cũ trước năm 2027?

Thông tư 63/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 1.1.2027, nhưng điều đó không có nghĩa thị trường điện thoại cũ sẽ chấm dứt hoạt động từ thời điểm này.

Do quy định cấm nhập khẩu thiết bị công nghệ đã qua sử dụng vốn được áp dụng từ nhiều năm trước, việc ban hành thông tư mới không nên được hiểu là một thay đổi đột ngột khiến tất cả điện thoại cũ lập tức trở nên khan hiếm.

Người tiêu dùng không nhất thiết phải mua điện thoại sớm chỉ vì lo ngại sau năm 2027 sẽ không còn iPhone cũ trên thị trường.

Thay vào đó, lựa chọn phù hợp vẫn là cân nhắc nhu cầu sử dụng, mức giá, khả năng cập nhật phần mềm, tình trạng pin và chế độ bảo hành.

Điều đáng quan tâm nhất không phải chiếc điện thoại đã qua sử dụng bao nhiêu năm, mà là nguồn gốc có rõ ràng, chất lượng còn bảo đảm và người bán có thực hiện đầy đủ trách nhiệm với khách hàng hay không.