Sáng 6.11, tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM (xã Bình Lợi), Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tổ chức Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập (7.11.1981 - 7.11.2026).
Đại lễ là dịp nhìn lại chặng đường xây dựng, phát triển của Giáo hội, đồng thời khẳng định tinh thần đoàn kết, hòa hợp và phụng sự đạo pháp, dân tộc.
Dự Đại lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; nguyên Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, TP.HCM và các địa phương.
Đại lễ gắn với Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, lần đầu tổ chức tại TP.HCM.
Diễn văn khai mạc tại Đại lễ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN, nhấn mạnh đây là dịp để tăng, ni, phật tử ôn lại chặng đường lịch sử của Giáo hội, tưởng niệm công đức các bậc tiền bối hữu công, tri ân sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp nối truyền thống đoàn kết, hòa hợp, phụng sự Đạo pháp và dân tộc.
“Trải qua hơn 2.000 năm hiện diện trên đất Việt, Phật giáo đã hòa quyện sâu sắc vào đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc, góp phần hình thành những giá trị đạo đức, nhân văn và truyền thống yêu nước.
Tinh thần nhập thế, hộ quốc an dân được thể hiện qua nhiều giai đoạn lịch sử, từ các triều đại Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần đến các phong trào chấn hưng Phật giáo và sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước”, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh.
Sau ngày đất nước thống nhất, nguyện vọng đoàn kết các tổ chức, hệ phái Phật giáo trong một Giáo hội chung đã trở thành tâm nguyện thiết tha của nhiều thế hệ tăng, ni, phật tử.
Từ ngày 4-7.11.1981, Hội nghị đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam được tổ chức tại chùa Quán Sứ, Hà Nội, với sự tham gia của 9 tổ chức, hệ phái Phật giáo trong cả nước.
Ngày 7.11.1981, GHPGVN chính thức ra đời, mở ra giai đoạn mới trong lịch sử Phật giáo nước nhà, thống nhất về tổ chức, hòa hợp trong đa dạng truyền thống tu học, cùng chung lý tưởng phụng sự Đạo pháp và dân tộc.
Nhìn lại 45 năm hoạt động, Giáo hội đã từng bước kiện toàn hệ thống tổ chức từ Trung ương đến địa phương, củng cố đoàn kết giữa các hệ phái và mở rộng hoạt động Phật sự trên nhiều lĩnh vực.
Công tác Tăng sự, giáo dục, đào tạo tăng, ni được chú trọng; hệ thống các Học viện Phật giáo Việt Nam và trường Phật học góp phần đào tạo đội ngũ kế thừa.
Hoạt động hoằng pháp, hướng dẫn phật tử, nghiên cứu Phật học, bảo tồn văn hóa, trùng tu tự viện và truyền bá kinh điển cũng được triển khai, góp phần gìn giữ các giá trị văn hóa, đạo đức Phật giáo.
Đặc biệt, tinh thần từ bi cứu khổ của đạo Phật được thể hiện sinh động qua các hoạt động từ thiện và an sinh xã hội. Trong những thời điểm đất nước gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, tăng, ni, phật tử luôn tích cực đồng hành cùng nhân dân, chia sẻ khó khăn, góp phần xoa dịu những mất mát và khổ đau trong cuộc sống.
Trên lĩnh vực đối ngoại, Giáo hội mở rộng giao lưu, hợp tác với các tổ chức Phật giáo quốc tế, góp phần nâng cao vị thế Phật giáo Việt Nam, thúc đẩy tình hữu nghị, hòa bình và hiểu biết giữa các dân tộc.
Trong suốt chặng đường 45 năm, Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn kiên định phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, kế thừa truyền thống hộ quốc an dân, tích cực tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
“Tôi kêu gọi toàn thể tăng, ni, phật tử Việt Nam ở trong nước và nước ngoài tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp; tinh tấn tu học, giữ gìn giới luật, tăng trưởng đạo hạnh; chung sức xây dựng Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, văn minh và hạnh phúc”, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh.
Phát biểu tại Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập GHPGVN, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Phật giáo luôn gắn bó với đất nước.
Những giá trị từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha của đạo Phật hòa quyện với truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung và đoàn kết, trở thành một phần trong đời sống tinh thần, bản sắc văn hóa Việt Nam.
Theo Phó Thủ tướng, qua các thời kỳ, nhiều thế hệ tăng, ni, phật tử đã phát huy tinh thần nhập thế, gắn việc tu hành với trách nhiệm đối với cộng đồng và đất nước.
Trong những giai đoạn Tổ quốc đứng trước nguy nan, Phật giáo cùng nhân dân tham gia bảo vệ độc lập, chủ quyền; khi đất nước hòa bình, tiếp tục đóng góp vào công cuộc xây dựng, gìn giữ văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tinh thần ấy được kết tinh trong giá trị “hộ quốc an dân”, xuyên suốt lịch sử Phật giáo Việt Nam.
Đánh giá chặng đường 45 năm kể từ ngày thành lập 7.11.1981, Phó Thủ tướng cho rằng Giáo hội Phật giáo Việt Nam ngày càng phát triển, khẳng định vai trò, vị trí và uy tín trong đời sống xã hội; thực hiện phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, củng cố đoàn kết, hòa hợp giữa các hệ phái, xây dựng tổ chức Giáo hội vững mạnh.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Thủ tướng trân trọng ghi nhận những đóng góp của Giáo hội, chư tôn đức, tăng, ni, cư sĩ, phật tử trong và ngoài nước.
Phó Thủ tướng khẳng định Đảng, Nhà nước nhất quán tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; bảo đảm các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo hoạt động theo hiến chương và quy định pháp luật, phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp trong xây dựng đất nước.
“Đồng bào Phật giáo là bộ phận không thể tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của chư tôn đức và tăng, ni, phật tử cần được các cấp có thẩm quyền tôn trọng, lắng nghe, giải quyết thỏa đáng; những sáng kiến và đóng góp tích cực của chư tôn đức, tăng, ni, phật tử cho xã hội và Nhân dân cần được trân trọng ghi nhận, biểu dương và tạo điều kiện phát huy vì lợi ích chung của đất nước và nhân dân”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Đề cập Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, Phó Thủ tướng đánh giá cao sự chủ động của Giáo hội trong chuẩn bị Đại hội, xem xét sửa đổi Hiến chương nhằm hoàn thiện tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động. Ông tin tưởng Đại hội sẽ phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, trí tuệ, dân chủ, bảo đảm sự kế thừa và phát triển của Giáo hội.
“Tôi mong muốn Giáo hội tiếp tục củng cố đoàn kết, hòa hợp, xây dựng tổ chức vững mạnh; đề cao Giới - Định - Tuệ với tinh thần nhập thế; phát huy tốt các giá trị văn hóa, đạo đức, nhân văn của Phật giáo; nâng cao hiệu quả công tác từ thiện, an sinh xã hội, đối ngoại nhân dân và gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc bày tỏ tin tưởng, với truyền thống yêu nước, gắn bó đồng hành cùng dân tộc và nền tảng được vun đắp trong 45 năm qua, Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển vững mạnh, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Dịp này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trao Huân chương Đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch nước tặng 9 cá nhân có nhiều đóng góp; Ủy ban Trung ương MTTQVN trao Bằng khen đến 3 tập thể và 35 cá nhân tăng, ni thuộc GHPGVN.
