Doanh nghiệp tiếp tục huy động vốn, lãi suất có nơi lên 12,5%
Theo báo cáo tháng 10.2026 của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp dự kiến đáo hạn trong hai tháng cuối năm lên tới 44.786 tỉ đồng. Đây là lượng nghĩa vụ thanh toán tập trung trong khoảng thời gian ngắn, đặt ra yêu cầu lớn đối với khả năng cân đối dòng tiền của các tổ chức phát hành.
Trong khi đó, hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn chưa cho thấy sự gia tăng. Riêng tháng 10, các doanh nghiệp đã mua lại 16.965 tỉ đồng trái phiếu, giảm 13% so với cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh thị trường vẫn duy trì hoạt động huy động vốn. Tính đến ngày công bố thông tin 30.10, theo dữ liệu VBMA tổng hợp từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), tháng 10 ghi nhận 24 đợt phát hành trái phiếu với tổng giá trị 20.131 tỉ đồng. Trong đó, 21 đợt phát hành riêng lẻ đạt 18.282 tỉ đồng và 3 đợt phát hành ra công chúng đạt 1.849 tỉ đồng.
Lũy kế 10 tháng đầu năm, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 479.113 tỉ đồng, gồm 419.309 tỉ đồng phát hành riêng lẻ và 59.804 tỉ đồng phát hành ra công chúng. Nhóm ngân hàng chiếm 55% tổng giá trị phát hành, tiếp đến là bất động sản với 37%.
Diễn biến phát hành trong tháng 10 cho thấy các doanh nghiệp vẫn tìm kiếm nguồn vốn qua kênh trái phiếu, trong đó có những đợt phát hành với mức lãi suất đáng chú ý.
Ở nhóm ngân hàng, BIDV phát hành 5.000 tỉ đồng trái phiếu riêng lẻ, kỳ hạn 3 năm, lãi suất 8,2%/năm. Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) thực hiện 3 đợt phát hành liên tiếp trong các ngày 13, 14 và 15.10, mỗi đợt trị giá 2.000 tỉ đồng, kỳ hạn 2-3 năm, lãi suất 9%/năm.
Trong khi đó, một số doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu với lãi suất cao hơn. Công ty CP Thành Đức Holding huy động 1.200 tỉ đồng trái phiếu riêng lẻ, kỳ hạn 3 năm, lãi suất 12,5%/năm. Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long phát hành 300 tỉ đồng trái phiếu kỳ hạn 5 năm, với lãi suất 4 kỳ đầu ở mức 12,5%/năm; các kỳ tiếp theo được xác định bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm cộng thêm 4%/năm.
Như vậy, hai doanh nghiệp này huy động tổng cộng 1.500 tỉ đồng trong tháng 10, với mức lãi suất ban đầu 12,5%/năm. Đây là mức lãi suất cao hơn so với các đợt phát hành của BIDV và OCB được nêu trên.
Ở nhóm chứng khoán, Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt phát hành 640 tỉ đồng trái phiếu kỳ hạn 1 năm, lãi suất 9,7%/năm; Công ty CP Chứng khoán KAFI huy động 500 tỉ đồng với cùng kỳ hạn và mức lãi suất. Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) có các đợt phát hành tổng cộng 462 tỉ đồng, lãi suất 10,5%/năm.
Bên cạnh các đợt phát hành đã thực hiện, một số doanh nghiệp cũng thông qua kế hoạch huy động vốn mới. Hội đồng quản trị Công ty CP Vinhomes (mã chứng khoán: VHM) thông qua phương án phát hành trái phiếu riêng lẻ trong năm 2026 với tổng giá trị tối đa 2.000 tỉ đồng. Trái phiếu dự kiến không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, kỳ hạn từ 3 năm, với lãi suất kết hợp giữa cố định và thả nổi.
Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (mã chứng khoán: EVF) cũng thông qua kế hoạch phát hành trái phiếu riêng lẻ tối đa 1.000 tỉ đồng. Trái phiếu dự kiến không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, không có tài sản bảo đảm, mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu và kỳ hạn tối đa 1 năm.
Những kế hoạch này cho thấy kênh trái phiếu vẫn được các doanh nghiệp sử dụng để huy động vốn. Tuy nhiên, việc thông qua phương án phát hành chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã huy động thành công hoặc có sẵn nguồn tiền để thanh toán các khoản nợ cũ.
Không có mã chậm trả mới, nhưng áp lực thanh toán vẫn hiện hữu
Một tín hiệu tích cực là trong tháng 10, thị trường không ghi nhận mã trái phiếu chậm trả mới. Tuy nhiên, có 3 mã trái phiếu được gia hạn ngày đáo hạn. Điều này cho thấy bên cạnh những doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thanh toán, vẫn có trường hợp phải điều chỉnh thời điểm trả nợ.
Trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 10 đạt 175.285 tỉ đồng, bình quân 7.968 tỉ đồng/phiên, tăng 7% so với mức bình quân tháng 9.
Dù vậy, thanh khoản giao dịch trên thị trường thứ cấp không đồng nghĩa với khả năng thanh toán của tổ chức phát hành. Giao dịch trái phiếu có thể giúp nhà đầu tư chuyển nhượng tài sản, nhưng nghĩa vụ thanh toán gốc và lãi khi đến hạn vẫn thuộc về doanh nghiệp phát hành theo các điều khoản của trái phiếu.
Với gần 44.800 tỉ đồng trái phiếu dự kiến đáo hạn trong hai tháng cuối năm, khả năng thanh toán của thị trường cần được nhìn nhận từ tình hình tài chính của từng tổ chức phát hành, thay vì chỉ dựa trên tổng giá trị phát hành mới hoặc thanh khoản giao dịch.
Các số liệu hiện có chưa cho biết cụ thể doanh nghiệp nào nắm giữ phần lớn nghĩa vụ đáo hạn, khả năng tạo dòng tiền của từng đơn vị ra sao hay bao nhiêu khoản nợ đã có phương án thanh toán. Vì vậy, chưa thể kết luận toàn thị trường có đủ hay thiếu nguồn lực trả nợ.
Diễn biến thanh toán trong hai tháng cuối năm sẽ là phép thử đáng chú ý đối với sức khỏe tài chính của các tổ chức phát hành, cũng như khả năng vận hành ổn định của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
