Trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số Đồng Nai - DIGIFEST Đồng Nai 2026, sáng 1.11, hội thảo chuyên đề “Phát triển hệ sinh thái các đô thị thông minh, logistics, cảng hàng không, cảng biển” diễn ra với trọng tâm trao đổi các giải pháp kết nối hạ tầng, sản xuất, thương mại và dịch vụ, góp phần tạo động lực phát triển mới cho địa phương.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang tác động mạnh mẽ đến kinh tế thế giới, năng lực kết nối giữa đô thị, cảng hàng không, cảng biển, khu công nghiệp và hệ thống logistics ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với sức cạnh tranh của mỗi địa phương.
Đô thị thông minh không chỉ được nhận diện qua hạ tầng hiện đại hay các nền tảng công nghệ số, mà còn ở khả năng kết nối đồng bộ các hệ thống giao thông, sản xuất, thương mại, dịch vụ và logistics. Việc vận hành các hệ thống này trên nền tảng dữ liệu và công nghệ sẽ góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực, nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ.
Với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông và công nghiệp, Đồng Nai có điều kiện nghiên cứu, định hình hệ sinh thái đô thị thông minh gắn với cảng hàng không, cảng biển, khu công nghiệp và trung tâm logistics. Tuy nhiên, thách thức đặt ra không chỉ là phát triển từng công trình riêng lẻ, mà còn ở khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và tổ chức vận hành đồng bộ giữa các hệ thống.
Từ yêu cầu đó, hội thảo tập trung trao đổi các giải pháp ứng dụng công nghệ, phát triển hạ tầng số và mô hình quản trị hiện đại, hướng đến kết nối hiệu quả các đầu mối giao thông, sản xuất và logistics, qua đó chuyển hóa lợi thế về vị trí, hạ tầng và công nghiệp thành năng suất, chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh thực chất.
Tại hội thảo, ông Lê Quốc Anh, Hội đồng thành viên Vietnam Post, trình bày tham luận “Quản trị chuỗi cung ứng hiện đại và đa mô hình phục vụ kết nối City-Airport-Seaport-Industrial Zone” (Đô thị - Cảng hàng không - Cảng biển - Khu công nghiệp).
Tham luận đề cập yêu cầu tổ chức chuỗi cung ứng hiện đại, tăng cường kết nối giữa đô thị, các đầu mối giao thông và trung tâm sản xuất. Đại diện Vietnam Post đề xuất phối hợp với Đồng Nai nghiên cứu, phát triển giải pháp logistics dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Theo đó, địa phương hỗ trợ kết nối doanh nghiệp, khu công nghiệp và vùng sản xuất; doanh nghiệp xác định dòng hàng, yêu cầu dịch vụ và phạm vi dữ liệu có thể chia sẻ. Đây là cơ sở để nghiên cứu mô hình dịch vụ phù hợp, nâng cao hiệu quả vận hành chuỗi cung ứng.
Các tham luận tiếp theo mở rộng vấn đề ở nhiều góc độ như phát triển hệ sinh thái đô thị sân bay gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng công nghiệp xanh, bền vững hướng đến mục tiêu Net Zero; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và công nghệ bản sao số trong quản trị đô thị thông minh.
Bên cạnh đó, hạ tầng số cho chuỗi cung ứng siêu kết nối cũng được đề cập, nhấn mạnh vai trò của kết nối dữ liệu và liên thông hệ thống giữa các đầu mối logistics, khu công nghiệp, hạ tầng giao thông và vùng sản xuất. Đối với Đồng Nai, việc kết nối sân bay Long Thành, Khu công nghệ số Long Thành và các vùng nông nghiệp trọng điểm đặt ra yêu cầu nghiên cứu giải pháp hạ tầng số có khả năng phục vụ nhiều lĩnh vực, mô hình vận hành.
Trên cơ sở các tham luận chuyên đề, hội thảo tổ chức phiên thảo luận với chủ đề “Kết nối hạ tầng, khu công nghiệp, logistics và đô thị: từ lợi thế đến năng suất”. Trọng tâm trao đổi là giải pháp kết nối công nghệ, hạ tầng và mô hình quản trị thành một hệ sinh thái thống nhất; đồng thời phát huy lợi thế về vị trí địa lý, giao thông, cảng hàng không, cảng biển và khu công nghiệp để tạo ra giá trị kinh tế thực chất.
Các ý kiến cũng cho thấy việc phát triển hệ sinh thái này không chỉ phụ thuộc vào lựa chọn công nghệ, mà cần được đặt trong tổng thể quy hoạch, hạ tầng, dữ liệu, cơ chế phối hợp và mô hình đầu tư. Trong đó, xác định đúng nhu cầu, lựa chọn thứ tự ưu tiên và xây dựng chương trình hành động có khả năng đo lường hiệu quả là những yếu tố quan trọng để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.
Những nội dung trao đổi tại hội thảo là cơ sở tham khảo để Đồng Nai tiếp tục nghiên cứu, định hình mô hình phát triển đô thị thông minh gắn với logistics, cảng hàng không, cảng biển và công nghiệp, hướng đến khai thác hiệu quả lợi thế hạ tầng, thúc đẩy liên kết giữa chính quyền, chuyên gia, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.
Phát biểu kết luận hội thảo, ông Nguyễn Minh Quang, Phó Giám đốc phụ trách Sở Khoa học và Công nghệ TP Đồng Nai nhấn mạnh nguyên tắc “3 thật”: Bài toán thật – Giải pháp thật – Hiệu quả thật. Theo đó, quy hoạch cần đi trước một bước, bảo đảm tích hợp đồng bộ hạ tầng giao thông, logistics và dữ liệu; đồng thời lấy doanh nghiệp làm trung tâm, ưu tiên những lĩnh vực, luồng hàng hóa và cụm liên kết có nhu cầu thực tế.
Hiệu quả triển khai sẽ được đánh giá qua các chỉ tiêu cụ thể như thời gian giao nhận, mức tiết giảm chi phí logistics và số doanh nghiệp thụ hưởng. Thành phố cũng định hướng nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để tạo điều kiện triển khai các mô hình, chính sách mới.
