Không khám sức khỏe cho lao động, trốn đóng BHXH đều bị phạt nặng

VHO - Người sử dụng lao động không tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động có thể bị phạt tới 75 triệu đồng; trường hợp trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), mức phạt tối đa đối với tổ chức lên tới 150 triệu đồng.

Từ ngày 10.9, Nghị định 283/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động.

Không khám sức khỏe định kỳ cho người lao động bị phạt đến 75 triệu đồng

Theo Nghị định 283/2026, người sử dụng lao động không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động sẽ bị phạt từ 1-3 triệu đồng đối với mỗi người lao động, tổng mức phạt tối đa 75 triệu đồng.

Đối với người lao động được điều chuyển sang công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, doanh nghiệp phải tổ chức khám sức khỏe trước khi bố trí làm việc. Nếu không thực hiện, mức phạt từ 5-10 triệu đồng đối với mỗi trường hợp.

Quy định này cũng áp dụng đối với người lao động bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp trước khi trở lại làm việc, trừ trường hợp đã được Hội đồng Giám định y khoa xác định mức suy giảm khả năng lao động.

Doanh nghiệp không tổ chức điều trị, điều dưỡng, phục hồi chức năng cho người mắc bệnh nghề nghiệp hoặc bị tai nạn lao động; không bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe theo kết luận của Hội đồng Giám định y khoa sẽ bị phạt từ 10-15 triệu đồng đối với mỗi trường hợp.

Cùng mức phạt này còn áp dụng đối với các hành vi không thông báo cho người lao động về tình hình tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; không cung cấp thông tin về các yếu tố nguy hiểm, độc hại tại nơi làm việc; không bố trí biển cảnh báo hoặc bảng chỉ dẫn tại khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguy cơ cao, việc không xây dựng kế hoạch và đánh giá rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động bị phạt từ 15-20 triệu đồng.

Nếu không thực hiện khử độc, khử trùng cho người làm việc tại nơi có nguy cơ nhiễm độc, nhiễm trùng hoặc không triển khai biện pháp ứng cứu khi xảy ra tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật vượt quá khả năng kiểm soát, mức phạt tăng lên 20-25 triệu đồng.

Ngoài xử phạt hành chính, người sử dụng lao động còn buộc phải tổ chức khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Trường hợp người lao động tự đi khám, doanh nghiệp phải thanh toán toàn bộ chi phí theo quy định.

Trốn đóng BHXH bị phạt tối đa 150 triệu đồng

Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 283/2026 là siết chặt xử lý hành vi trốn đóng BHXH.

Theo đó, người sử dụng lao động đăng ký mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn mức quy định sẽ bị xác định là trốn đóng BHXH bắt buộc.

Ngoài việc phải truy đóng toàn bộ số tiền còn thiếu và nộp khoản lãi tính theo mức 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm đóng, người vi phạm còn bị xử phạt từ 18-20% tổng số tiền trốn đóng.

Mức xử phạt tối đa là 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức.

Nghị định cũng quy định, các hành vi vi phạm về giao kết hợp đồng lao động, tiền lương, thử việc tiếp tục áp dụng mức xử phạt như hiện hành nhưng được quy định cụ thể hơn đối với các vi phạm liên quan đến thời giờ làm thêm, làm việc ban đêm và trả lương chậm.

Người lao động cũng có thể bị xử phạt

Không chỉ doanh nghiệp, người lao động cũng có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng nếu không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân đã được cấp hoặc không tham gia cấp cứu, khắc phục sự cố, tai nạn lao động theo yêu cầu của người sử dụng lao động hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe cho người lao động ít nhất một lần mỗi năm.

Riêng người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; người lao động cao tuổi, người khuyết tật và lao động chưa thành niên phải được khám sức khỏe ít nhất 6 tháng một lần.

Lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản; người làm việc trong môi trường có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Toàn bộ chi phí khám sức khỏe, khám phát hiện và điều trị bệnh nghề nghiệp do người sử dụng lao động chi trả.