Giỗ tổ nghề may, tôn vinh nghề thủ công ở Hội An

VHO - Giỗ tổ nghề may ở Hội An được tổ chức vào ngày 12 tháng Chạp Âm lịch hằng năm nhằm tưởng nhớ, ngưỡng vọng công đức Tổ nghề, các vị tiền bối đã có công khai sáng nghề.

Vẻ đẹp nghề may đo thủ công Hội An

Ngày 30.1 (nhằm 12 tháng Chạp Âm lịch), những người làm nghề may ở Hội An đã tổ chức ngày giỗ tổ nghề may nhằm tri ân các bậc tiền hiền đã khai mở, gìn giữ và truyền nối nghề truyền thống.

Theo các bậc cao niên ở Hội An, tương truyền vị Tổ nghề may là bà Nguyễn Thị Sen (một trong bốn vị hoàng hậu của vua Đinh Tiên Hoàng), sinh ngày 12 tháng Chạp và mất vào ngày 12 tháng Giêng Âm lịch. Bà vốn là người ươm tơ dệt lụa đẹp nhất vùng, đã chế biến ra sợi chỉ lượt từ lá dứa dùng để may vá.

Ngày 12 tháng Chạp hàng năm, những người làm nghề may ở các xã, phường trên địa bàn Hội An (tỉnh Quảng Nam cũ - nay là các phường Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây, Tân Hiệp, TP. Đà Nẵng) tổ chức giỗ Tổ để ngưỡng vọng công đức Tổ nghề, các vị tiền bối đã có công khai sáng nghề.

Bên cạnh mâm lễ với các nghi thức cúng truyền thống tại nhà, tại các tiệm may, các cơ sở kinh doanh vải vóc, áo quần may mặc,…từ năm 2006 đến nay, người làm nghề may ở Hội An còn tập trung lại cúng chung dưới sự tổ chức của nhà nước với đầy đủ các nghi thức truyền thống. Trong ngày hội còn tổ chức trình diễn tay nghề, thi cắt may tại chỗ giữa những người thợ may khéo tay ở các nhà may, cùng trao đổi tay nghề, kinh nghiệm.

Nghề may là loại nghề thủ công mỹ nghệ đặc trưng phát triển mạnh mẽ, bền bỉ ở Hội An. Tại Hội An, từ xưa đã có nhiều tiệm may âu phục, đồ veston nổi tiếng. Trong đó có ông Lê Văn Diên (sinh năm 1933), chủ tiệm may Diên An, cũng là giáo viên dạy may có tiếng của trường Nghiệp đoàn Hội An vào thời điểm trước năm 1975.

Cùng với sự phát triển của du lịch tại Hội An, may mặc theo cách may đo thủ công và dịch vụ may “nóng” (may lấy nhanh) đã trở thành một nghề thủ công mỹ nghệ rất đặc trưng, phát triển mạnh mẽ theo nhiều cách từ quá khứ đến hiện tại và đã trở thành “thương hiệu”, được nhiều du khách trải nghiệm khi đến Hội An.

Phát triển nghề thủ công trong đời sống thời trang hiện đại

Với những sản phẩm tinh xảo, thẩm mỹ và linh hoạt theo nhịp sống hiện đại, nghề may đã góp phần nuôi dưỡng sinh kế, gìn giữ bản sắc thủ công và làm nên sức sống bền bỉ của Đô thị Di sản Sáng tạo Hội An hôm nay.

Theo dòng thời gian, ở Hội An ngày càng có nhiều hiệu may mặc, cửa hàng thời thời trang quy mô lớn, có tiếng, đặc biệt là khu vực phố cổ với đội ngũ thợ may lành nghề, mẫu mã đa dạng, được nhiều du khách tìm đến mua sắm như Yaly Couture, Thu Thuỷ, Á Đông Silk, Be Be,....

Tiêu biểu như thương hiệu Yaly Couture, được thành lập từ năm 1995 với nhà thiết kế là người Hội An.

Hơn 30 năm phát triển, Yaly Couture là nhà mốt tiên phong của Việt Nam, nổi bật với tay nghề may đo tinh xảo, tư duy sáng tạo, và cam kết với ttriết lý sang trọng bền vững. Những sản phẩm thời trang cao cấp, trang phục được thiết kế và may đo thủ công riêng theo số đo từng khách hàng góp phần gìn giữ và tôn vinh những giá trị thủ công truyền thống của Hội An.

Từ những năm 90, khi Hội An đã trở thành một miền di sản sống động, một điểm đến du lịch nổi bật về thời trang và nghệ thuật thủ công, nhiều cơ sở đo may thủ công truyền thống của Hội An đã nhạy bén nắm bắt sở thích mua sắm, may áo quần tại điểm đến du lịch để mở rộng nghề phục vụ khách.

Năm 2006, tạp chí Time của Mỹ vinh danh nghề may ở Hội An là một trong những dịch vụ nhanh nhất và có giá cả rẻ nhất thế giới với mẫu mã đa dạng. Một số hiệu may đã vinh dự may trang phục cho Hoàng hậu Tây Ban Nha, nghị sĩ của nhiều quốc gia đến từ các nơi trên thế giới.

Tôn vinh di sản nghề thủ công qua câu chuyện thời trang

VHO - Kỷ niệm hành trình 30 năm giữ gìn tinh hoa nghề may, Yaly Couture đã ra mắt bộ sưu tập “The Legacy Collection” ngay trên sân khấu giữa không gian phố cổ Hội An. Sự kiện thời trang mang dấu ấn đặc biệt, đánh dấu sự hợp tác giữa Yaly Couture và nhà thiết kế quốc tế Casper Bosman.

Được biết, Hội An trước đây có hơn 350 hộ kinh doanh may mặc, mở cửa hàng bán vải vóc và quy tụ các đội thợ tạo thành dây chuyền đo, cắt may tại chỗ. Bên cạnh lực lượng thợ đo may trực tiếp còn có hàng ngàn lao động gián tiếp tham gia vào các công đoạn nghề may như: Giao hàng, cung cấp nguyên-vật liệu như vải, bàn máy, kim chỉ,...

Nghề “may nóng” - may lấy liền trong ngày theo yêu cầu của du khách đã trở thành một nghề dịch vụ đặc thù tại Hội An, thu hút rất nhiều lao động tham gia. Khách hàng có thể chọn mẫu vest, sơ mi, đầm, áo dài qua catalogue, hoặc tự đặt mẫu theo ý muốn khi đến Hội An, chỉ trong ngày là có thể nhận được trang phục cắt may thủ công theo số đo của chính khách hàng.

May nhanh, lấy liền, nhưng vẫn đảm bảo may đo thủ công, tỉ mỉ, tinh tế, kiểu dáng đa dạng, cập nhật xu hướng thời trang là ưu điểm nổi bật để dịch vụ may “nóng” ở Hội An được khách hàng ưa chuộng. Trang phục may nhanh nhưng vẫn đảm bảo thẩm mỹ, đường may tinh tế, vừa vặn với số đo của khách hàng, chất lượng vải tốt. Không chỉ may đo tại chỗ, các nhà may cũng nhận may đo theo số đo, yêu cầu khách hàng gửi qua mạng, may xuất khẩu.

Nghề may ở Hội An được bảo tồn, trao truyền qua nhiều thế hệ nghệ nhân từ những đường kim mũi chăm chuốt, kỹ thuật thêu tay tỉ mỉ cho đến những phom dáng được đo cắt theo chuẩn mực của nghề may. Những người thợ may ở Hội An có những cách rất riêng, bền bỉ để giữ nghề may đo thủ công của ông cha truyền giữ và sáng tạo để bắt kịp xu hướng thời trang cập nhật, thay đổi liên tục trong nhịp sống hiện đại.

Nhiều bạn trẻ nối nghề từ ông bà, cha mẹ, đã mở những tiệm may thủ công, đi kèm thêu tay cùng các phụ kiện “handmade” thiết kế từ những vải vóc thừa khi may đo, kết hợp thành những bộ trang phục cá tính, sáng tạo, không đụng hàng được người mua ưa thích. Mỗi bộ trang phục là một câu chuyện về sự kiên định với nghề, tinh thần sáng tạo không ngừng, là minh chứng sống động, bền bỉ để giữ một nghề truyền thống lâu đời.

Giữa không gian di sản, thời trang trở thành cầu nối đưa Hội An đến gần hơn với cộng đồng sáng tạo quốc tế, tiếp tục viết nên câu chuyện văn hóa đầy chiều sâu của vùng đất này.