Chai nước từ 6.000 lên 9.000 đồng sau cổng trường

Một chai nước giá 6.000 đồng được bán 9.000 đồng trong căng tin; một tô hủ tiếu bên ngoài 15.000 đồng vào trường thành 25.000 đồng. Những trường hợp được một nguyên hiệu trưởng THCS tại TP.HCM nêu ra cho thấy chênh lệch giá có thể hiện diện ngay trong các khoản chi nhỏ hằng ngày của học sinh.

Theo vị này, cuộc cạnh tranh trả giá thuê mặt bằng căng tin tạo áp lực lên giá bán. Một hiệu trưởng THPT khác cũng phản ánh khó khăn khi nhà trường phải thực hiện quy trình quản lý tài sản công, trong khi học sinh chịu giá dịch vụ cao hơn bên ngoài.

Tiền thuê mặt bằng đi vào bữa ăn

Tại phiên thảo luận sáng 31.10, đại biểu Châu Quỳnh Dao, Đoàn An Giang, cho rằng học sinh ở trong khuôn viên trường để bảo đảm an toàn nhưng lại ít có lựa chọn nơi mua đồ ăn, thức uống. Bà đặt vấn đề về cách áp dụng cơ chế quản lý mặt bằng kinh doanh đối với căng tin phục vụ người học.

Theo phân tích của đại biểu, chi phí mặt bằng có thể chiếm 30–40% giá suất ăn. Đây là tỷ trọng được bà nêu trong lập luận tại nghị trường, chưa phải kết quả khảo sát chung của tất cả trường học.

Nghịch lý nằm ở chỗ khoản thu cao từ cho thuê mặt bằng có thể trở thành khoản chi cao của chính những gia đình đang gửi con đến trường. Khi người bán cần bù chi phí thuê, sức ép có thể đi vào giá bán hoặc phần nguyên liệu của suất ăn. Bởi vậy, đánh giá hiệu quả một căng tin chỉ bằng số tiền nộp cho nhà trường sẽ bỏ qua phía còn lại: học sinh mua được gì với số tiền của mình.

Điều này cũng không thể giải quyết bằng cách chọn giá bán thấp nhất rồi bỏ ngỏ chất lượng. Một suất ăn rẻ nhưng giảm khẩu phần hoặc thiếu kiểm soát nguồn thực phẩm không đem lại lợi ích thực chất.

Chọn dịch vụ bằng giá bán và chất lượng phục vụ

Đại biểu Châu Quỳnh Dao đề nghị nghiên cứu cơ chế đặc thù: mức thu mặt bằng nhằm bù đắp hao mòn, còn việc lựa chọn đơn vị cung cấp tập trung vào uy tín và tiêu chuẩn dịch vụ. Bà cũng kiến nghị cơ chế giám sát có sự tham gia của nhà trường, chính quyền địa phương và đại diện cha mẹ học sinh.

Trong thảo luận của bạn đọc ngày 31.10, các ý kiến còn đề cập việc công khai giá, kiểm tra nguồn hàng, hạn sử dụng và đưa giới hạn giá bán vào điều kiện lựa chọn nhà cung cấp.

Những kiến nghị ấy gợi ra cách nhìn đầy đủ hơn về hợp đồng căng tin: ngoài tiền thuê, cần thấy danh mục hàng hóa, mức giá, định lượng suất ăn và trách nhiệm khi chất lượng không đúng cam kết. Với phụ huynh, một bảng giá rõ ràng cùng kênh phản ánh dễ sử dụng có giá trị hơn lời bảo đảm chung rằng dịch vụ đã qua lựa chọn.

Căng tin nằm trong trường học nên mục tiêu phục vụ học sinh phải hiện diện trong từng điều kiện kinh doanh. Cổng trường khép lại để bảo vệ trẻ, sự minh bạch về giá và chất lượng bên trong càng cần được mở rộng.