Cần ưu tiên những nội dung thực sự đặc thù, vượt trội
Thảo luận ở Tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch sáng 7.11, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ các nội dung của dự thảo Nghị quyết, bảo đảm chính sách được đề xuất thực sự cần thiết, có cơ sở và khả thi.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị làm rõ phần ưu đãi tăng thêm về thuế, tiền thuê đất so với quy định hiện hành, cũng như hiệu quả dự kiến đối với thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm du lịch. Riêng chính sách miễn giảm tiền thuê đất cho các dự án động lực, cần làm rõ phần ưu đãi tăng thêm, bởi pháp luật hiện hành đã có một số cơ chế, chính sách cho lĩnh vực này.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, những nội dung đã được quy định và đang thực hiện hiệu quả thì không nên đưa vào Nghị quyết; chỉ nên tập trung vào những chính sách có ưu đãi tăng thêm hoặc những chính sách đã có nhưng còn vướng mắc, chưa thực hiện được để nghiên cứu điều chỉnh.
Đặc biệt, cần ưu tiên những nội dung thực sự đặc thù, vượt trội nhằm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Đối với những chính sách mới chưa được đề cập trong Nghị quyết số 26-NQ/TW và các chính sách ưu đãi về thuế, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát căn cứ, đánh giá tác động đầy đủ, giải trình rõ sự cần thiết và nghiên cứu báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo quy định.
Về thẩm quyền, Phó Chủ tịch Quốc hội tán thành việc giao Chính phủ quyết định cụ thể.
Theo đó, Quốc hội xác định các điều kiện cơ bản, các loại ưu đãi, mức khung, mức trần ưu đãi và thời hạn áp dụng; Chính phủ quyết định mức ưu đãi, thời hạn cụ thể nhưng phải nằm trong phạm vi, khung và mức trần đã được Quốc hội quyết định.
Đối với nhà đầu tư thuộc diện áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, cần tính cả nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung để đánh giá lợi ích thực nhận, làm cơ sở lựa chọn mức ưu đãi phù hợp.
Nghiên cứu chính sách "đậm nét hơn" đối với những dự án có giá trị khai thác và hiệu quả đầu tư cao
Về phân loại dự án, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, dự thảo Nghị quyết quy định ba loại dự án gồm: dự án chất lượng cao, dự án động lực và dự án động lực mang tính chiến lược.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu kỹ ý kiến của cơ quan thẩm tra, cân nhắc việc quy định các nhóm dự án này, nhất là dự án động lực mang tính chiến lược với nhiều chính sách ưu đãi đi kèm, trong đó có các ưu đãi đặc thù, vượt trội. Chính phủ cần tiếp tục làm rõ cơ sở chính sách, sự cần thiết; đồng thời đánh giá hiệu quả dự kiến tương xứng với phần ưu đãi tăng thêm.
Trường hợp tiếp tục đề xuất, cần đánh giá tác động ngân sách, xác định rõ điều kiện và thời hạn ưu đãi để Quốc hội có đủ cơ sở xem xét, quyết định. Việc được hưởng và tiếp tục hưởng ưu đãi cần gắn với tiến độ, kết quả đưa chính sách, các hạng mục du lịch vào hoạt động, có chỉ tiêu kiểm chứng; đồng thời cụ thể hóa trách nhiệm hậu kiểm...
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị quy định nguyên tắc giao Chính phủ xác định giá trị các hạng mục du lịch trong tổng mức đầu tư của dự án. Bởi trên thực tiễn, việc lượng hóa giá trị hạng mục du lịch trong cơ cấu tổng vốn đầu tư là vấn đề lớn, có liên quan trực tiếp đến điều kiện được hưởng chính sách.
Vì vậy, cần có tiêu chí rõ ràng để xác định các dự án, tránh trường hợp phần đầu tư cho du lịch không đáp ứng yêu cầu nhưng dự án vẫn được hưởng chính sách; đồng thời giao Chính phủ chịu trách nhiệm bảo đảm tỷ trọng, cơ cấu các hạng mục du lịch trong dự án được hưởng chính sách.
Bên cạnh các dự án có quy mô vốn lớn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị nghiên cứu chính sách "đậm nét hơn" đối với những dự án có giá trị khai thác và hiệu quả đầu tư cao, như du lịch cộng đồng, du lịch gắn với giá trị di sản văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và chăm sóc sức khỏe.
Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao, nhiều việc làm bền vững và đặc biệt không làm mất tài nguyên. Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, ngoài các dự án có quy mô về vốn, cần quan tâm các dự án gắn liền với việc bảo tồn và phát huy di sản, giá trị văn hóa, lịch sử.
Về nguồn lực thực hiện, Phó Chủ tịch Quốc hội nhất trí ngân sách Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, nguồn lực xã hội và doanh nghiệp là chủ yếu. Tuy nhiên, cần tính toán tổng thể tác động của cả gói chính sách, bao gồm giảm thu và chi hỗ trợ.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ rà soát, bổ sung kịch bản về số lượng dự án theo từng nhóm; mức giảm thu thuế, tiền thuê đất; nhu cầu chi theo từng năm, từng cấp ngân sách, kể cả tác động của các ưu đãi tiếp tục được áp dụng sau khi Nghị quyết hết hiệu lực. Đồng thời, cần dự báo có căn cứ nguồn thu tăng thêm từ du lịch, phù hợp với thời điểm phát sinh để xác định phương án cân đối.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, hồ sơ dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội chưa lượng hóa rõ quy mô và các chính sách ưu đãi được đề xuất, ngân sách sẽ giảm thu bao nhiêu từ tiền thuê đất, thuế.
Do đó, hồ sơ dự án Nghị quyết cần đánh giá quy mô nguồn lực ngân sách phải đầu tư, mức giảm thu từ các chính sách miễn, giảm thuế, tiền thuê đất và giá trị tăng thêm dự kiến. Nếu không xác định được phần giảm thu và phần giá trị tăng thêm, việc đánh giá tác động của Nghị quyết vẫn chưa đầy đủ.
Về cơ chế phát triển kinh tế đêm và các mô hình du lịch mới, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát, nghiên cứu cơ chế thí điểm đối với các loại hình du lịch kinh tế đêm, mô hình du lịch mới và du lịch có kiểm soát. Trong đó, cần quy định rõ cơ chế, chính sách và nguyên tắc vận hành đối với từng loại hình để bảo đảm khả năng triển khai trên thực tế.
Về thời hạn thực hiện và chuyển tiếp, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị thời gian thí điểm là 5 năm, sau đó tổng kết, đánh giá trước khi quyết định tiếp tục áp dụng. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là chính sách đặc thù, vượt trội nên cần có khoảng thời gian để Chính phủ, các cơ quan và doanh nghiệp đánh giá hiệu quả thực hiện, từ đó báo cáo Quốc hội xem xét việc tiếp tục áp dụng hoặc điều chỉnh chính sách. Với lĩnh vực du lịch, thời hạn 5 năm là phù hợp để đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị phân biệt rõ thời hạn hiệu lực của Nghị quyết với thời hạn áp dụng của từng chính sách. Đây là hai nội dung khác nhau; không phải khi Nghị quyết hết hiệu lực thì tất cả các chính sách cũng đồng thời hết hiệu lực, bởi mỗi chính sách có thể có thời hạn áp dụng riêng, trong khi Nghị quyết có thể kéo dài hơn.
