Cơn nguy hiểm đã tạm qua đi nhưng nỗi lo vẫn còn đó khi việc phòng tránh thiên tai còn những khó khăn khó vượt qua. Và người dân Yên Bái ở những vùng nguy cơ cao vẫn nơm nớp lo đối phó với hiểm họa luôn lơ lửng trên đầu họ.
Hiện trường cầu treo Trấn Thanh 1 bị đổ
Thiệt hại lớn về người và tài sản
Từ đêm 19.7 đến sáng qua 22.7, trên địa bàn toàn tỉnh Yên Bái có mưa to đến rất to trên diện rộng, gây ngập úng, sạt lở đất, lũ ống, lũ quét gây thiệt hại lớn về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân. 9/9 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Yên Bái bị ảnh hưởng, nhất là các huyện Mù Cang Chải, Văn Yên, Trấn Yên, Văn Chấn và thị xã Nghĩa Lộ.
Huyện Văn Chấn bị ảnh hưởng nặng nhất, thiệt hại nặng nhất về người và tài sản. Riêng thành phố Yên Bái có 16/17 xã hoặc phường bị ngập úng cục bộ có thiệt hại. Cụ thể, đến chiều qua 22.7 đã có 11 người thiệt mạng, trong đó huyện Văn Chấn 5 người, huyện Mù Cang Chải 5 người và huyện Trấn Yên 1 người. Có 8 người bị mất tích thì Văn Chấn 5 người, Văn Yên 3 người. 11 người khác bị thương, tập trung nhiều nhất tại Văn Chấn (7 người), Trấn Yên 4 người. Gần 4.200 căn nhà bị thiệt hại, trong đó 119 căn bị sập trôi hoàn toàn, phải bố trí dân tái định cư, riêng Văn Chấn bị 56 nhà. Có 161 nhà bị thiệt hại nghiêm trọng, 3.356 nhà bị ngập nước, sạt lở taluy, tốc mái, hư hỏng.
Cảnh lũ tàn phá tại Văn Chấn
Các cơ quan chức năng đã di dời khẩn cấp 691 hộ đến nơi an toàn. Tổng diện tích lúa, hoa màu bị thiệt hại, ảnh hưởng khoảng 2.126 ha. Ước thiệt hại ban đầu khoảng 1.258 con gia súc, gia cầm, 198,5 ha diện tích thủy sản, toàn tỉnh có 422 tuyến đường, cầu, cống bị hư hỏng, sập trôi, nhiều cầu treo bị sập trôi, hư hỏng hoàn toàn. Điển hình, tại thành phố Yên Bái, cầu treo tại thôn Trấn Thanh 1 bắc qua suối Ngòi Lâu đã bị sập hoàn toàn ngày 19.7. Tại huyện Văn Yên, cầu treo đi trung tâm xã Phong Dụ Hạ bị cuốn trôi hoàn toàn trong sáng ngày 21.7, cầu máng xã Phong Dụ Thượng bị lũ cuốn trôi.
Tại huyện Mù Cang Chải, cầu treo bản Dề Thàng, xã Chế Cu Nha bị lở một bên mố cầu rất nguy hiểm có nguy cơ bị cuốn trôi... Ước tính thiệt hại cho đến thời điểm hiện tại khoảng trên 200 tỉ đồng. Tại TP Yên Bái, nhiều đường phố ven sông thuộc phường Hồng Hà, phường Nguyễn Phúc vẫn bị ngập, những đoạn đường phố nước đã rút thì ngập sâu trong bùn phù sa, nhiều đoạn đường ngập hàng mét bùn.
Sáng qua 22.7, phóng viên Văn Hóa đã có mặt tại thôn Trấn Thanh 1, xã Âu Lâu, nơi có chiếc cầu treo Trấn Thanh 1 bắc qua suối Ngòi Lâu nối đường tỉnh lộ với 3 thôn khác. Chiếc cầu đã bị đứt 2 dây neo, gập dọc theo bờ sông phía Đông. Người dân địa phương cho biết, chiếc cầu mới được sửa cách đây hơn 1 năm, gia cố dây cáp, đổ thêm bê tông gia cố trụ cầu và lát toàn bộ mặt cầu bằng sắt lá. Khi không có lũ, mặt cầu cách mặt suối khoảng 5 mét nhưng trận lũ ngày 17.7 mấp mé mặt cầu đã giật đứt dây neo, làm đổ 2 trụ cầu bờ Tây và cầu đã bị hỏng hoàn toàn.
Công an và người dân thu dọn đường phố ngay khi nước rút (sáng 22.7)
Bộ đội, Công an giúp dân chống lũ
Được biết, lãnh đạo tỉnh Yên Bái đã lập các “trạm tiền phương” ngay tại các địa điểm thiệt hại nặng nhất do lũ là huyện Văn Chấn và một số điểm khác. Trong 3 ngày đỉnh điểm của đợt bão lũ từ 19-22.7, lãnh đạo tỉnh Yên Bái cùng các đoàn công tác đến các địa phương để kiểm tra tình hình, chỉ đạo công tác phòng, tránh khắc phục hậu quảthiên tai, đặc biệt là công tác tìm kiếm người mất tích; tổ chức thăm hỏi, động viên ngay các hộ gia đình bị thiệt hại...
Đồng thời, huy động trên 18.000 người và tập trung tối đa các phương tiện, thực hiện đồng bộ các biện pháp tìm kiếm người mất tích, trong đó, tỉnh đã huy động trên 3.000 cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, dân quân tự vệ; các huyện, thị xã, thành phố đã huy động lực lượng tại chỗ trên 15.000 người, Bộ Tư lệnh Quân khu 2 đã kịp thời cử gần 300 chiến sĩ để cứu hộ, cứu nạn, giúp nhân dân khắc phục hậu quảthiên tai. Bộ đội, công an, lực lượng tình nguyện đã giúp người dân sơ tán, kê dọn đồ đạc, lương thực, vét bùn trên đường phố, vận chuyển lương thực, thực phẩm giúp dân ngay trong lúc còn mưa bão, đưa người bị thương đi cấp cứu...
Bước đầu, tỉnh Yên Bái đã quyết định hỗ trợ 10 triệu đồng/người đối với hộ gia đình có người chết, mất tích, hỗ trợ 3 triệu đồng đối với người bị thương, hỗ trợ 25 triệu đồng đối với gia đình có nhà bị lũ cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn, hỗ trợ 10 triệu đồng đối với gia đình có nhà bị hư hỏng nặng. Đồng thời, hỗ trợ các gia đình có nhà bị sập đổ hoàn toàn 15 kg gạo/khẩu/tháng (trước mắt trong thời gian 1 tháng) để người dân ổn định cuộc sống và sản xuất. Tỉnh cũng bố trí nơi ăn, ở tạm thời và cung cấp những vật dụng thiết yếu cho các hộ dân bị thiệt hại để ổn định cuộc sống, rà soát, tìm những địa điểm đất nền để dự kiến làm nơi ở mới cho các hộ dân có nhà bị lũ cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn.
Bộ đội giúp dân thu dọn lương thực
Bão lũ đã đi qua nhưng hiểm họa còn đó
Bão lũ tràn qua tàn phá mùa màng, phá hỏng đường sá, gây chết người, gây thiệt hại tài sản nghiêm trọng không phải là cá biệt đối với Yên Bái và các tỉnh vùng cao khác phía Bắc mà xảy xa thường xuyên, thậm chí hằng năm, chỉ khác nhau về mức độ thiệt hại. Trao đổi với phóng viên Văn Hóa chiều 21.7, ông Phùng Tiến Thanh, đại diện cơ quan thường trực phòng chống thiên tại TP Yên Bái cho biết, một số đường phố dọc theo bờ sông Hồng thuộc khu vực phường Hồng Hà và phường Nguyễn Phúc có cốt xây dựng rất thấp do yếu tố lịch sử. Chính vì vậy, cứ mỗi lần nước sông Hồng lên cao là ảnh hưởng ngay tới khu vực này.
Những năm qua, thành phố và tỉnh Yên Bái đã thường xuyên đầu tư kinh phí nâng cao mặt đường, xây kè bờ sông khá cao nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu. Việc áp dụng các biện pháp nâng cốt xây dựng các tuyến phố nói trên là không thể khảthi. Thành phố Yên Bái đang xây dựng một phương án tổng thể để khắc phục tình trạng úng ngập thường xuyên của khu vực nói trên nhưng đang đợi ý kiến từ cấp trên.
Tại Văn Chấn, địa bàn thường xuyên bị bão lũ gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản từ nhiều năm qua, các giải pháp được áp dụng cũng chỉ giải quyết được những hậu quảtrước mắt. Còn về lâu dài dường như Yên Bái chưa có giải pháp khảthi. Nhiều người cho rằng, việc tàn phá rừng đầu nguồn chưa được ngăn chặn triệt để là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến những trận lũ kinh hoàng tràn qua địa phương. Người dân tại Văn Chấn, Mù Cang Chải và các địa phương khác của Yên Bái với mong muốn giản dị có thể tránh được thiên tai, đang chờ đợi những giải pháp tổng thể, quyết liệt hơn, triệt để hơn để có thể khắc chế được bão lũ, thiên tai với hậu quả khó lường.
Bài, ảnh: QUỐC HÙNG - QUYẾT THẮNG