Rừng giữ làng, người giữ ký ức

Nhìn từ trên cao, cánh rừng kéo dài khoảng 4km, nằm giữa biển và khu dân cư. Xen trong màu xanh là những khoảng cát trắng, phía trong là mái nhà, vườn tược, đồng ruộng. Các bậc cao niên kể, khi tiền nhân đến khai khẩn, lập làng, rừng đã có ở đây. Không ai biết chính xác tuổi rừng, chỉ biết nhiều đời người đã lớn lên bên những gốc cây ấy.

Những cây Trâm Bầu mọc lên, đan xen nhau tạo những bóng mát và nơi lý tưởng cho các loài chim về làm tổ

Dưới tán rừng, cái nắng trên cát dịu xuống. Có thân cây cong thấp rồi vươn lên, có gốc tỏa nhiều nhánh đan vào nhau. Lớp vỏ sần sùi, rêu phủ và những hốc cây rỗng để lộ dấu vết thời gian. Trên cao, tán lá nối liền, tạo bóng mát cho những lối đi phía dưới. Nhiều loài chim tìm về trú ngụ, làm tổ trong khoảng xanh ven biển.

Người làng hiểu giá trị của rừng qua từng mùa nắng, từng đợt gió lớn. Cây cản gió, giữ cát, hạn chế cát lấn vào nhà cửa, đất canh tác. Những giếng nước bên rừng còn cung cấp nước sinh hoạt trong mùa khô, có thời điểm giúp cả người dân vùng lân cận vượt qua thiếu nước. Rừng được giữ lại cũng là giữ điều kiện để người dân sinh sống, làm ruộng ngay trên vùng cát này.

Với người dân thôn Thanh Bình, đây là tài sản vô giá bởi rừng trâm bầu không chỉ tạo nên môi trường trong lành mà đây là lá chắn nạn cát bay xâm lấn ruộng đồng

Với nhiều người Thanh Bình, nhắc đến rừng là nhớ những buổi chăn bò, tìm quả, chơi đùa cùng chúng bạn. Người lớn vào nhặt cành khô, quét lá mang về đun bếp. Trẻ nhỏ theo chân ông bà, cha mẹ, dần thuộc các lối đi, biết chỗ nào có quả ăn được. Những sinh hoạt quen thuộc ấy khiến cánh rừng trở nên gần gũi, gắn với từng gia đình qua nhiều năm tháng.

Có người nay đã bạc tóc vẫn nhớ những thứ quả từng ăn thuở nhỏ. Trong những lần tuần rừng, gặp lại cây quen, họ kể cho nhau nghe chuyện cũ. Dưới tán trâm bầu, ký ức trở về từ một gốc cây, một lối cát, thứ quả vừa tìm thấy. Công việc giữ rừng đưa họ đi qua chính những nơi đã gắn bó từ thời chăn bò, nhặt củi.

Chính sự bảo vệ cánh rừng tuyệt đối bằng cách đưa vào hương ước làng, rừng trâm bầu tại thôn Thanh Bình ngày một phát triển và đâm chồi nảy lộc tăng dày độ che phủ đất cát

Việc bảo vệ rừng từ lâu đã được đưa vào hương ước của làng. Người dân cắt cử người trông coi, góp lúa trả công cho đội giữ rừng. Khoản đóng góp được duy trì qua nhiều năm, cùng những quy định ngăn chặt phá cây. Những người nhận việc bảo vệ rừng có thêm sự hỗ trợ của dân làng; mỗi gia đình cũng có trách nhiệm với phần tài sản chung nằm ngay bên nơi ở của mình.

Những người tuần rừng phần lớn đã cao tuổi, có người gắn bó với công việc hàng chục năm. Sáng, chiều, họ đi kiểm tra, phát hiện dấu hiệu xâm hại, nhắc nhở việc bảo vệ cây. Công việc hôm nay bớt vất vả khi ý thức giữ rừng của người dân được nâng lên. Nhưng những lối tuần tra vẫn có bước chân các cụ, đều đặn qua từng ngày.

Rừng trâm bầu thôn Thanh Bình - Nơi không chỉ giữ làng mà đó chính là nơi nuôi dưỡng bao nhiêu thế hệ sinh ra và lớn lên từ bao đời nay. Đối với người dân, rừng trâm bầu chính là người giữ ký ức của tuổi thơ họ mãi mãi

Năm 2022, trước phương án đường ven biển đi qua rừng, người dân kiến nghị điều chỉnh hướng tuyến. Nguyện vọng được tiếp thu, tuyến đường dịch ra phía biển để tránh xâm hại cánh rừng. Người Thanh Bình đón con đường mới và tiếp tục giữ những gốc cây cũ. Dưới tán trâm bầu, những buổi tuần rừng vẫn tiếp nối, gìn giữ bóng mát, nguồn nước và cả nơi chốn thân thuộc cho con cháu mai sau.