Dù có rất nhiều bài hát được Sky music khai thác nhưng NS Nguyễn Văn Chung khẳng định không cho phép và không nhận được tiền tác quyền từ trang nghe nhạc này
Mới đây, sau khi Trung tâm tác quyền Việt Nam thông tin đến nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung về việc Sky music, đơn vị khai thác nhạc số đã sử dụng hàng trăm ca khúc của anh mà không hề xin phép hay thanh toán tác quyền. Ngay sau đó, hàng loạt các nhạc sĩ khác cũng trong cảnh ngộ không biết tác phẩm của mình bị “xài chùa”như Hoài An; Phó Đức Phương; Trương Ngọc Ninh; Phúc Trường… mà không hề hay biết. Và danh sách này chắc chắn chưa dừng lại.
Chiến dịch kêu gọi người dùng có ý thức chủ yếu nhắm đến đối tượng người nghe, sử dụng nhạc thời gian qua chưa được hiệu quả như mong muốn. Việc mập mờ của một số trang kinh doanh nhạc số càng khiến cho việc tôn trọng bản quyền âm nhạc số còn nhiều điều phải bàn. Như nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, anh cho rằng đã mất niềm tin vào các đơn vị kinh doanh nhạc số. Bởi không những dùng miễn phí, không hỏi ý kiến tác giả nhưng khi bị phát giác thì cách ứng xử của các đơn vị này không có thiện chí. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung bức xúc trên trang cá nhân của mình về Sky music ứng xử kém khi bị “tố” chuyện vi phạm tác quyền. “Một người đàng hoàng nếu muốn giải thích, hay xin lỗi thì sẽ qua tận nơi để gặp, chứ không kêu nhân viên nhắn địa chỉ công ty để kêu tôi qua. Tôi đâu có trách nhiệm đó, tôi đâu có đi xin. Ngay cả một cuộc gọi trực tiếp cũng không có… Phép lịch sự tối thiểu mà còn không có thì đừng nói gì đến đạo đức kinh doanh”. Hiện tại nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung và một số nhạc sĩ khác đã uỷ quyền cho Trung tâm tác quyền âm nhạc Việt Nam thu thập chứng cứ và có thể sẽ khởi kiện Sky music ra toà.
Câu chuyện vi phạm bản quyền trong lĩnh vực kinh doanh nhạc số không chỉ của riêng Sky Music. Trước đó, nhiều trang nghe nhạc trực tuyến cũng từng bị cáo buộc về việc sử dụng trái phép các tác phẩm âm nhạc như nhacvui.vn, NCT… và còn nhiều trang nghe nhạc trực tuyến khác chưa bị “sờ gáy”.
Kêu gọi người nghe, người dùng có ý thức mấy năm qua mới chỉ dừng lại ở việc kêu gọi. Sau một thời gian ngắn mọi việc lại lắng xuống, chuyện vi phạm bản quyền, dùng miễn phí vẫn tiếp tục. Thói quen dùng miễn phí của người nghe không dễ thay đổi. Nhưng ý thức “kinh doanh” cũng miễn phí của các đơn vị nhạc số lại là câu chuyện khác.
Mới đây, trang kinh doanh nhạc số lớn của thế giới là Spotify đã có mặt tại Việt Nam với hi vọng mang đến cho người nghe nhạc có bản quyền, chất lượng cao có tính phí. Theo đó, tín đồ âm nhạc có cơ hội lựa chọn giữa việc nghe nhạc miễn phí có quảng cáo hoặc nghe nhạc trả phí hợp lý để sử dụng dịch vụ với toàn bộ tính năng và không có quảng cáo. Mức giá 59.000 đồng cho bản Premium với kho nhạc hơn 35 triệu bản. Với việc kinh doanh tại Việt Nam, Spotify hướng tới người nghe “có ý thức”, khẳng định minh bạch trong chuyện tác quyền. Điều này tạo thêm niềm tin và sự lựa chọn đối với các nhạc sĩ, ca sĩ. Có thành công hay không vẫn còn là câu chuyện của tương lai. Bởi ngay cả Spotify của Mỹ cũng từng bị cáo buộc vi phạm bản quyền… Chuyện “mập mờ” trong việc kinh doanh nhạc số cũng là nguyên nhân của việc vi phạm bản quyền ở Việt Nam ngày càng nhiều. Hài hoà giữa việc nghe có ý thức và trả phí để đảm bảo quyền lợi cho chủ sở hữu là điều mấu chốt.
Trở lại sự việc của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung và các nhạc sĩ đang “tố” Sky music vi phạm bản quyền. Chính sự mập mờ về tác quyền của đơn vị kinh doanh nhạc số lại một lần nữa khiến câu chuyện của niềm tin bị rạn nứt. Là “cầu nối” trong việc hướng người nghe nhạc có ý thức và trách nhiệm trong việc trả phí cho tác giả, chủ sỡ hữu… Thế nhưng chính việc thiếu minh bạch, mập mờ của các đơn vị kinh doanh nhạc số lại là lực cản không nhỏ trong việc tiến tới tôn trọng bản quyền…
| Kinh doanh âm nhạc mà “né” tác quyền thì thật là buồn Câu chuyện bản quyền ở nước ta vẫn còn tồn tại tình trạng sử dụng rồi khi bị phát hiện mới tìm mọi cách để “lách” luật. Quyền tác giả, quyền liên quan rất rõ ràng nhưng các đơn vị kinh doanh không hiểu hoặc cố tình hiểu sai, sử dụng sai các điều khoản quy định về quyền tác giả. Âm nhạc cũng là một phần của sở hữu trí tuệ. Nếu là người tử tế, trước khi muốn sử dụng đến những gì không phải của mình, tối thiểu anh cũng phải biết xin phép, hỏi ý kiến của người sở hữu. Đáng buồn, có một số đơn vị kinh doanh nhạc số lại vi phạm bản quyền như vậy. Ca sĩ chỉ cần một bài hit là có thể chạy show mua nhà, xe… Nhưng tác giả, họ không có gì ngoài tiền tác quyền. Tôn trọng bản quyền chính là để cùng nhau phát triển khi kinh doanh âm nhạc. (Nhạc sĩ Hoài An) Họ lách luật và làm sai Đối với nhạc sĩ thì bài hát là tinh thần, bài hát được sử dụng phổ biến rộng rãi họ rất hạnh phúc. Nhưng dùng nó để kinh doanh phải buộc phải nghĩ đến tác quyền, lợi ích vật chất của nhạc sĩ. Đa số họ sống bằng việc viết nhạc. Nếu anh sử dụng để kinh doanh thì phải tôn trọng họ, kinh doanh phải trả tiền tác quyền, và phải được sự đồng ý. Đó là thái độ ứng xử, thể hiện sự văn minh, lịch sự. Quyền tác giả, quyền liên quan đã được quy định rõ trong quy định của pháp luật. Những nơi xâm phạm quyền tác phẩm phải thanh toán tác quyền và khắc phục những quyền lợi cho tác giả. Đó là hành động tôn trọng tác giả, chủ sỡ hữu. Không thể vịn cớ lách luật làm sai liên tục như vậy. (Nhạc sĩ Lê Quốc Thắng) Một cách "xài chùa" quá dở Thời buổi chúng ta đang hội nhập với thế giới, việc thực hiện quyền tác giả, quyền liên quan… là điều cần thiết, quan trọng. Nó thể hiện sự văn minh của con người. Sử dụng kinh doanh nhạc mà né tránh tác quyền là quá dở. Nó thể hiện vừa yếu về chuyên môn và ý thức ứng xử. Theo luật Sở hữu trí tuệ thì sử dụng phải trả tiền tác quyền. Không thể lấy cớ làm việc với ca sĩ là xong. Bản thân ca sĩ còn phải xin nhạc sĩ nữa mà. Trong vụ việc vi phạm của sky music thì hàng chục ca sĩ đang rất bức xúc. Họ đòi hỏi quyền lợi chính đáng cho chính mình… (Nhạc sĩ Lê Văn Lộc) |
Mai Linh