Yên Tử bước vào mùa lễ hội lớn nhất trong năm

VHO - Xuân Bính Ngọ 2026, tỉnh Quảng Ninh sẽ tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, lễ hội, nghệ thuật quy mô lớn nhất từ trước tới nay, với điểm nhấn là Lễ khai hội Xuân Yên Tử diễn ra ngày 26.2 (tức mùng 10 tháng Giêng).

Chính sách ưu đãi chưa từng có cho du khách

Đến thời điểm hiện tại, mọi khâu chuẩn bị đang được triển khai khẩn trương nhằm bảo đảm sự kiện diễn ra trọn vẹn, qua đó tiếp tục quảng bá giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Yên Tử và thu hút dòng khách hành hương, du lịch văn hóa đầu năm.

Quy mô tổ chức năm nay cho thấy một bước chuyển tư duy rõ nét: lễ hội đã trở thành một hệ sinh thái trải nghiệm văn hóa tổng hợp, nơi tín ngưỡng - nghệ thuật - du lịch - công nghệ cùng vận hành trong một cấu trúc đồng bộ.

Để tri ân tấm lòng của hàng triệu du khách luôn hướng tâm về non thiêng, Yên Tử áp dụng loạt chính sách hỗ trợ quy mô lớn: Miễn phí vé trông giữ phương tiện từ 20.2 đến hết 31.12.2026; miễn phí vé tham quan thắng cảnh đến hết 31.12.2028; miễn phí vé cáp treo cho người trên 70 tuổi và trẻ em cao dưới 1m20.

Song song đó, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử triển khai mua bảo hiểm miễn phí cho toàn bộ du khách tham quan khu di tích, đồng thời lắp đặt hệ thống AI nhận diện tự động du khách ra vào.

Trong tháng 2.2026, thủ tục mua bảo hiểm sẽ hoàn tất, mức đóng tăng từ 300 đồng lên 500 đồng/khách, kinh phí hơn 300 triệu đồng trích từ chi thường xuyên của Ban Quản lý.

Việc miễn phí tham quan kết hợp tăng mức bảo hiểm và ứng dụng công nghệ AI là một mô hình quản trị điểm đến mang tính tham chiếu quốc gia: giảm rào cản tiếp cận, tăng chuẩn an toàn, nâng trải nghiệm - ba trụ cột cốt lõi của quản lý di sản hiện đại.

Chuỗi sự kiện dày đặc, cấu trúc như một “mùa lễ hội tổng phổ”

Dịp Xuân Bính Ngọ 2026, chuỗi hoạt động được thiết kế đa tầng lớp: Lễ khai hội Xuân Yên Tử 2026; Khoá tu “Yên Tử suối nguồn tuệ giác” (24 - 26.2, quy mô 3.000 người); Chương trình nghệ thuật đặc biệt ngày 19 tháng Giêng (10.000 khán giả, truyền hình trực tiếp trên QTV1, QTV3); Triển lãm Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử (25.2 - 4.3) với cổ vật nhà Trần, tư liệu, hiện vật chuyên đề.

Ngoài ra còn có Hội chợ OCOP và liên hoan ẩm thực trên 100 gian hàng; Trải nghiệm “Xuân di sản - Tết làng Nương” (10 - 24.2) với diễu ngựa, múa rồng lân, võ cổ truyền, nhạc cụ dân tộc, trò chơi dân gian.

Cấu trúc chương trình cho thấy Ban tổ chức không xây dựng lễ hội như một sự kiện đơn lẻ mà như một “dòng chảy lễ hội liên hoàn”, kéo dài thời gian lưu trú và phân bổ dòng khách – cách làm đã được nhiều trung tâm hành hương quốc tế áp dụng.

Hiện nay, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã thành lập Ban Tổ chức Hội Xuân Yên Tử, các Tiểu ban Lễ tân, hậu cần; an ninh trật tự; trang trí, khánh tiết giúp việc cho Ban Tổ chức.

Ban cũng phối hợp với các đơn vị triển khai công tác chuẩn bị cho phần lễ và phần hội trong ngày Khai hội, như: Kiệu rước, lực lượng rước kiệu, lực lượng làm công tác lễ tân, hậu cần, tổ đón tiếp khách, tổ phục vụ...

Đồng thời, phối hợp với Công ty CP Phát triển Tùng Lâm, Ban Trị sự Giáo hội phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh rà soát, chỉnh trang, sơn sửa lan can tuyến đường hành hương đi bộ từ chân núi lên đỉnh chùa Đồng.

Tiến hành sửa chữa các bậc đá bong bật, cắt dọn cây cỏ, vệ sinh tuyến đường, kiểm tra, sửa chữa bàn, ghế ngồi nghỉ chân, nơi du khách sắp lễ tại các điểm di tích, hệ thống loa phát thanh, tuyên truyền tại các điểm di tích, kiểm tra hệ thống điện chiếu sáng, điện sinh hoạt tại các chùa, hệ thống camera an ninh, hệ thống mạng internet… phục vụ lễ hội.

Đây là công tác hậu cần thường bị xem nhẹ trong nhiều lễ hội truyền thống, nhưng tại Yên Tử lại được chú trọng, một dấu hiệu cho thấy tư duy tổ chức chuyên nghiệp đã thay thế lối vận hành mang tính thời vụ.

Địa phương vào cuộc toàn diện

Theo ông Mạc Xuân Tú, Chủ tịch UBND phường Yên Tử, địa phương đang tích cực phối hợp rà soát cơ sở vật chất, đảm bảo an ninh trật tự, PCCC, cứu nạn cứu hộ, vệ sinh môi trường, quản lý hoạt động kinh doanh du lịch, hướng dẫn các đơn vị nâng cao chất lượng dịch vụ.

Song song là chiến dịch truyền thông đồng bộ nhằm kết nối doanh nghiệp lữ hành toàn quốc, treo pano banner dọc tuyến đường lễ hội.

Những ngày đầu xuân, khu di tích đã trở thành điểm đến được lựa chọn nhiều. Riêng mồng 4 Tết, lượng khách đạt 35.000 lượt và dự báo tiếp tục tăng mạnh. Ban tổ chức đã xây dựng phương án an ninh, PCCC, tăng cường lực lượng tại bến xe, kiểm soát taxi, xe ôm tại Hạ Kiệu, chùa Trình, ngã ba Dốc Đỏ; chú trọng vệ sinh môi trường tại các điểm trọng yếu như chùa Suối Tắm, chùa Cầm Thực, nhà ga cáp treo.

Ngày 19.2 (mùng 3 Tết Bính Ngọ), kiểm tra thực địa công tác phục vụ du lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hạnh yêu cầu các đơn vị “quyết liệt, quyết tâm” thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm môi trường, an ninh để du khách tham quan thuận lợi, an toàn.

Đối với Lễ hội Xuân Yên Tử, yêu cầu đặt ra là tổ chức bài bản, quy mô, mang đậm màu sắc Thiền phái Trúc Lâm, lan tỏa sâu rộng giá trị di sản tới du khách trong và ngoài nước.

Đồng thời triển khai Nghị quyết 101/2026/NQ-HĐND quy định mức thu 0 đồng đối với khách tham quan Khu di tích Yên Tử và Rừng quốc gia Yên Tử; lắp đặt camera AI giám sát hoạt động du lịch; tiếp tục mua bảo hiểm cho du khách.

Nhìn tổng thể, Hội Xuân Yên Tử 2026 phản ánh sự dịch chuyển quan trọng trong tư duy quản trị di sản của Việt Nam: Lấy trải nghiệm du khách làm trung tâm, kết hợp tín ngưỡng với công nghệ, gắn lễ hội với phát triển kinh tế địa phương, chuyển từ tổ chức sự kiện sang kiến tạo hệ sinh thái văn hóa

Nếu đặt trong bản đồ lễ hội châu Á, cách làm của Yên Tử đang tiệm cận mô hình các trung tâm hành hương lớn, ở đó mỗi mùa xuân không phải là thời điểm lễ nghi, kỳ cuộc, đến hẹn lại lên, mà là thời khắc di sản cất tiếng nói mạnh mẽ nhất với thế giới.