Văn hóa tri ân - Từ sức mạnh của lịch sử đến khát vọng Việt Nam hùng cường

VHO - Từ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” - văn hóa tri ân đã trở thành một giá trị bền vững trong hệ giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp tục bồi đắp niềm tin xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và khơi dậy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường.

 Đó không chỉ là sự tưởng nhớ những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần bồi đắp niềm tin xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, hun đúc ý thức trách nhiệm và khơi dậy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh, hạnh phúc theo tinh thần Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Có những sự hy sinh không thể đo đếm bằng thời gian. Có những mất mát của chiến tranh, dù đã lùi xa nhưng vẫn hiện hữu trong ký ức của mỗi gia đình, mỗi làng quê và trong chiều sâu tâm thức dân tộc.

Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27.7 vì thế không chỉ là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân thành kính tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng, mà còn là lời nhắc nhở mỗi người Việt Nam về trách nhiệm gìn giữ thành quả cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và tiếp nối khát vọng xây dựng đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Khi lòng biết ơn trở thành bản sắc Việt Nam

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam luôn gắn liền với đạo lý biết ơn. Từ bao đời, cha ông đã gửi gắm triết lý ấy trong những lời dạy mộc mạc mà sâu sắc: “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây”.

Từ những nghĩa trang liệt sĩ, đền thờ người có công đến hình ảnh các mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh và các gia đình có công với cách mạng, tất cả đều là những biểu tượng sống động của một dân tộc biết tôn vinh sự hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chính những hy sinh ấy đã làm nên nền hòa bình, thống nhất và những thành tựu phát triển mà đất nước đang có hôm nay.

Bởi vậy, lòng biết ơn không chỉ là một tình cảm đạo đức mà còn là nền tảng văn hóa, chuẩn mực ứng xử và thước đo chiều sâu nhân văn của dân tộc. Tri ân là trách nhiệm của những người đang sống trong việc gìn giữ thành quả cách mạng, tiếp nối lý tưởng của các thế hệ cha anh và không ngừng cống hiến cho Tổ quốc.

Một dân tộc biết trân trọng quá khứ sẽ có thêm bản lĩnh để vượt qua thử thách của hiện tại và đủ niềm tin để kiến tạo tương lai. Khi lòng biết ơn trở thành cách nghĩ, cách sống và cách hành động của mỗi người dân; văn hóa tri ân sẽ tiếp tục bồi đắp niềm tin xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và khơi dậy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường.

Mỗi liệt sĩ là một phần hình hài Tổ quốc

Mỗi nghĩa trang liệt sĩ là một trang sử được viết bằng máu. Mỗi tấm bia là dấu lặng của một cuộc đời. Phía sau mỗi dòng tên là câu chuyện về lòng yêu nước, về sự lựa chọn dũng cảm và sự hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nhiều người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, gác lại ước mơ riêng và hạnh phúc cá nhân để đáp lời non sông. Có người trở về với thương tật suốt đời, có người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Chính những hy sinh ấy đã làm nên nền độc lập, thống nhất và mở ra tương lai hòa bình cho các thế hệ hôm nay. Sự hy sinh ấy không chỉ thể hiện lòng quả cảm của mỗi con người mà còn kết tinh sức mạnh của cả dân tộc. Trong những năm tháng cam go nhất, đồng bào các dân tộc, các tôn giáo và mọi tầng lớp nhân dân đã cùng chung một ý chí, đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên lợi ích riêng.

Đại đoàn kết toàn dân tộc vì thế trở thành cội nguồn sức mạnh làm nên mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Bởi vậy, mỗi liệt sĩ không chỉ thuộc về một gia đình hay một quê hương, họ thuộc về Tổ quốc, thuộc về ký ức thiêng liêng của dân tộc.

Tri ân các Anh hùng liệt sĩ vì thế không chỉ là tưởng nhớ, mà còn là trách nhiệm gìn giữ thành quả cách mạng, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.

Từ ký ức chiến tranh đến sức mạnh đại đoàn kết

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, bên cạnh nguồn lực về thể chế, khoa học, công nghệ và con người, đất nước cần tiếp tục phát huy sức mạnh được hun đúc từ lịch sử.

Theo tinh thần Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ý chí tự cường, khát vọng cống hiến và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước.

Gìn giữ ký ức chiến tranh không phải để khơi lại nỗi đau, mà để bồi đắp bản lĩnh, nuôi dưỡng lòng yêu nước và truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay. Những câu chuyện về các Anh hùng liệt sĩ, thương binh và người có công cần được gìn giữ, lan tỏa bằng những phương thức phù hợp, để lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ và lòng biết ơn được chuyển hóa thành trách nhiệm học tập, lao động, sáng tạo và phụng sự Tổ quốc.

Đó chính là giá trị bền vững của văn hóa tri ân: Biến ký ức thành sức mạnh, biến truyền thống thành động lực và biến đại đoàn kết toàn dân tộc thành nguồn lực nội sinh để Việt Nam vững bước tới tương lai.

Văn hóa tri ân và khát vọng Việt Nam hùng cường

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm hoàn thiện chính sách ưu đãi, chăm lo đời sống thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và các gia đình chính sách. Các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã lan tỏa sâu rộng, thể hiện đạo lý và trách nhiệm của toàn xã hội.

Đối với thế hệ trẻ, tri ân còn là sống có lý tưởng, không ngừng học tập, lao động, sáng tạo và cống hiến. Mỗi công trình có ích, mỗi sáng kiến, mỗi việc làm tử tế và mỗi đóng góp cho cộng đồng đều là cách tiếp nối xứng đáng những giá trị mà các thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng tuổi xuân và xương máu.

Một quốc gia hùng cường không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế, trình độ khoa học, công nghệ hay sức mạnh quốc phòng, mà còn bởi chiều sâu văn hóa và bản lĩnh tinh thần của dân tộc. Trong hệ giá trị ấy, văn hóa tri ân là nền tảng nuôi dưỡng lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến của mỗi người Việt Nam. Một dân tộc biết trân trọng quá khứ sẽ biết gìn giữ hiện tại và có đủ bản lĩnh để kiến tạo tương lai. Khát vọng Việt Nam hùng cường không bắt đầu từ những điều xa vời, mà được bồi đắp từ hàng triệu việc làm trách nhiệm mỗi ngày.

Mỗi việc làm tốt hôm nay chính là cách viết tiếp những ước nguyện còn dang dở của các thế hệ đã hy sinh vì Tổ quốc. Đó cũng là giá trị trường tồn của văn hóa tri ân, biến ký ức lịch sử thành động lực phát triển, biến lòng biết ơn thành trách nhiệm công dân và biến khát vọng cống hiến thành sức mạnh đưa Việt Nam vững bước tới tương lai.

Đi tiếp từ những điều còn ở lại

“Có những người đã dừng lại tuổi thanh xuân để đất nước được bước tiếp. Có những người mang theo thương tật suốt cuộc đời để các thế hệ sau được lớn lên trong hòa bình. Có những người mẹ lặng lẽ chờ con đến cuối đời nhưng vẫn son sắt một niềm tin vào Tổ quốc”.

Những hy sinh ấy không chỉ làm nên lịch sử mà còn trở thành một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Máu đào của các liệt sĩ đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do”. Lời căn dặn ấy không chỉ là sự tri ân đối với những người đã ngã xuống, mà còn là lời nhắc nhở mỗi thế hệ phải biết gìn giữ và làm rạng danh những thành quả được đánh đổi bằng biết bao hy sinh.

Sự tri ân lớn nhất là biết sống xứng đáng với những gì cha anh đã gửi lại. Sống xứng đáng là giữ gìn độc lập, chủ quyền của Tổ quốc; tận tụy trong công việc; sống nhân ái, thượng tôn pháp luật và cống hiến bằng trí tuệ, trách nhiệm đối với đất nước.

Khi hàng triệu người Việt Nam cùng viết tiếp lịch sử bằng trí tuệ, bản lĩnh, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến, những điều còn ở lại sẽ không chỉ được lưu giữ trong ký ức dân tộc mà sẽ tiếp tục hóa thành sức mạnh để đưa đất nước vững bước tới tương lai.

Đó cũng chính là giá trị trường tồn của văn hóa tri ân, để quá khứ soi sáng hiện tại, để hiện tại xứng đáng với quá khứ và để tương lai được xây dựng bằng trách nhiệm của mỗi người Việt Nam. Bởi chỉ khi lòng biết ơn trở thành lẽ sống, lịch sử mới thực sự tiếp tục đồng hành cùng dân tộc trên hành trình xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc.