Thầy và trò Trường xiếc : “Cần một cuộc đối thoại trực tiếp thẳng thắn giữa những người làm nghề”

Học sinh tham dự vòng trung tuyển và phúc tuyển tại Trường Trung cấp NT Xiếc và Tạp kỹ VN

Thông tin NSƯT Hoàng Minh Khánh “đạo” tiết mục là sai sự thật

Theo Báo cáo, Thanh tra Bộ đã chủ trì, phối hợp với Vụ Thi đua, Khen thưởng và Cục Nghệ thuật Biểu diễn tiến hành xác minh hồ sơ cá nhân đề nghị xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” của TS.NSƯT Hoàng Minh Khánh, Hiệu trưởng Trường Trung cấp NT Xiếc và Tạp kỹ VN. Đồng thời, xem xét đơn thư phản ánh của NSƯT Lê Văn Thể về một số tiết mục đọat HCV trong hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” của ông Hoàng Minh Khánh (Tiết mục Những thiên thần đen và Cánh chim Việt) mà ông Lê Văn Thể phản ánh là các tiết mục của ông thực hiện (Tiết mục Tạo hình trên xà đơn và Tạo hình trên đu), Tổ công tác đã tiến hành làm việc với các thành viên tham gia hai Hội đồng cấp cơ sở và cá nhân ông Hoàng Minh Khánh, ông Lê văn Thể. 

Báo cáo cũng nêu việc xác minh về các tiết mục trong thư phản ánh của ông Lê Văn Thể. Về tiết mục Những thiên thần đen, phía lãnh đạo nhà trường, hồ sơ, tài liệu thu thập được thể hiện tại Cuộc thi tài năng Xiếc trẻ 3 nước Việt Nam – Lào – Campuchia năm 2015, NSƯT Lê Văn Thể đã nhận giải huấn luyện viên xuất sắc đối với tiết mục Tạo hình trên xà đơn, NSƯT Hoàng Minh Khánh nhận giải thưởng cho tác giả và đạo diễn xuất sắc. Tạo hình trên xà đơn là tiền thân của Những thiên thần đen. Năm 2016, Những thiên thần đen được cấu trúc, dàn dựng và tạo hình lại (thay đổi 8 nội dung) với phục trang và đạo cụ biểu diễn, âm nhạc, biên đạo múa, kỹ thuật đạo cụ hoàn toàn mới; tác giả và đạo diễn là TS.NSƯT Hoàng Minh Khánh, giáo viên huấn luyện là NSƯT Trịnh Mạnh Hùng. Tại buổi làm việc ngày 13.7, ông Lê Văn Thể cho rằng tiết mục Những thiên thần đen là đổi tên từ tiết mục Tạo hình trên xà đơn  do ông làm tác giả, đạo diễn. Tuy nhiên, ông Lê Văn Thể chỉ cung cấp được ảnh của tiết mục Tạo hình trên xà đơn, không có các văn bản, tài liệu nào khác liên quan của tiết mục này để chứng minh là tác giả và đạo diễn. 

Theo báo cáo, qua xác minh tài liệu liên quan đến tiết mục Cánh chim Việt  và kết quả làm việc với đại diện Ban giám hiệu,  một số thành viên Hội đồng cấp cơ sở xét tặng danh hiệu ‘Nghệ sĩ nhân dân” lần thứ 9 năm 2018, Tổ thư ký đều khẳng định NSƯT Hoàng Minh Khánh là tác giả và đạo diễn của tiết mục xiếc Cánh chim Việt, NSƯT Lê Văn Thể không tham gia vai trò nào trong tiết mục này. Tại buổi làm việc với Thanh tra Bộ ngày 13.7, ông Lê Văn Thể cho rằng Cánh chim Việt là đổi tên từ tiết mục Tạo hình trên đu và do ông làm tác giả, đạo diễn, tuy nhiên ông Thể chỉ cung cấp được ảnh của tiết mục Tạo hình trên đu, không có các văn bản, tài liệu nào khác liên quan của tiết mục này để chứng minh là tác giả và đạo diễn. 

Căn cứ hồ sơ, tài liệu thu thập được, kết quả làm việc với các thành viên tham gia Hội đồng cấp cơ sở xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” cho NSƯT Hoàng Minh Khánh và Hội đồng cấp cơ sở xét đề nghị tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” cho NSƯT Lê Văn Thể (lần thứ 9 năm 2018), các cá nhân liên quan, Ban giám hiệu Trường Trung cấp NT Xiếc và Tạp kỹ VN, Liên đoàn Xiếc VN và các cá nhân ông Hoàng Minh Khánh, ông Lê Văn Thể, Báo cáo xác nhận: “Về hồ sơ đề nghị xét tặng “Nghệ sĩ nhân dân” của TS.NSƯT Hoàng Minh Khánh thể hiện đúng các giải thưởng liên quan đến các tiết mục Những thiên thần đen, Cánh chim Việt, Tạo hình trên xà đơn”. Báo cáo nhận định: “Hai tiết mục Những thiên thần đen, Cánh chim Việt mà NSƯT Lê Văn Thể phản ánh là do ông thực hiện là không đúng sự thật, NSƯT Hoàng Minh Khánh chính là tác giả, đạo diễn của hai tiết mục này”. 

 Các diễn viên, học sinh tham gia các tiết mục liên quan đến hai tiết mục “Những thiên thần đen” và “Cánh chim Việt”

Công tác tuyển sinh xiếc gặp khó khăn vì những tin đồn không có căn cứ

Trao đổi với Báo Văn Hoá sáng 25.7, TS, NSƯT Hoàng Minh Khánh, Hiệu trưởng Trường Trung cấp NT Xiếc và Tạp kỹ VN cho biết, công tác tuyển sinh của Trường đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi những tin đồn không có căn cứ từ những lùm xùm xung quanh việc xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” giữa ông và NSƯT Lê Văn Thể cũng như một nick facebook cá nhân là Uyên Chi đã đăng tải những bài viết mang tính kích động, làm méo mó hình ảnh của ông Khánh cũng như cơ sở đào tạo. Ngày 14.6, Trường đã có văn bản gửi Công an Quận Cầu Giấy, Đội An ninh Công an quận Cầu Giấy, TP Hà Nội đề nghị cơ quan công an vào cuộc điều tra, xác minh và xử lý giải quyết triệt để vụ việc theo đúng quy định của pháp luật. Ngày 2.7, Trường cũng đã có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ VHTTDL, Chánh Thanh tra Bộ VHTTDL, Vụ trưởng Vụ Thi đua Khen thưởng đề nghị thành lập đoàn Thanh Tra Bộ xác minh và kết luận những vấn đề liên quan đến công tác tuyển sinh năm học 2018 – 2019 và công tác xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT lần thứ 9 năm 2018 liên quan đến Trường. Ngay sau đó, Bộ VHTTDL thành lập đoàn Thanh tra Bộ để xác minh và đã có kết luận rõ ràng.

 Tuy nhiên, việc lùm xùm từ những thông tin không có căn cứ từ mạng xã hội và thông tin một chiều từ một vài tờ báo đã trực tiếp gây khó khăn, ảnh hưởng lớn đến công tác tuyển sinh và chất lượng hoạt động đào tạo của Trường. Hiệu trưởng Hoàng Minh Khánh cho biết là các giáo viên của Trường đã lăn lộn suốt từ tháng 3 đến tháng 7 đến 176 trường tiểu học, THPT, Trung tâm giáo dục thường xuyên để tuyển sinh. Từ 6.203 học sinh đăng ký, vòng sơ tuyển đã tuyển được 543 thí sinh. Tuy nhiên khi đến vòng Trung tuyển và Phúc tuyển trong 2 ngày 14 và 15.7 thì số lượng thí sinh về tuyển chỉ còn có 116, mất đi 4/5 số lượng đã vào vòng sơ tuyển. Trường đã cố gắng chọn lọc trong số học sinh đó để tuyển được 35 thí sinh trúng tuyển, dĩ nhiên chất lượng không thể như mong muốn.  Phía nhà trường cũng đang rất  lo lắng không biết số lượng thí sinh này có về nhập học đủ hay không vào ngày 6.8 tới. Trước những thông tin bất lợi cho cá nhân mình cũng như Trường Xiếc, ông Hoàng Minh Khánh cho biết ông không thể lên tiếng tranh luận vì nếu trao đi đổi lại sẽ càng làm cho dư luận chú ý và càng làm cho mâu thuẫn giữa cá nhân ông và NSƯT Lê Văn Thể càng bị đẩy lên cao hơn. 

Cho đến thời điểm hiện tại, NSƯT Lê Văn Thể vẫn chưa hề có ý kiến trao đổi lại với phía nhà trường mà Trường chỉ được biết thông qua đơn phản ánh cũng như trao đổi từ đoàn thanh tra Bộ. NSƯT Hoàng Minh Khánh chia sẻ: “Tôi cũng như Ban giám hiệu nhà trường, các thành phần sáng tạo các tiết mục liên quan đến phản ánh của NSƯT Lê Văn Thể sẵn sàng có một cuộc đối thoại trực tiếp với NSƯT Lê Văn Thể cho rõ ràng mọi việc, cuộc đối thoại đó chúng tôi cũng sẵn sàng cho các đại diện của các cơ quan báo chí tham gia để rộng đường dư luận để có một tiếng nói chính xác nhất giữa hai phía. Lẽ ra với những nghệ sĩ, những người làm nghề nếu lo lắng cho công tác đào tạo và biết rằng mùa tuyển sinh sắp đến thì NSƯT Lê Văn Thể cần có cuộc gặp gỡ trao đổi thẳng thắn  trực tiếp với chúng tôi, những đồng nghiệp cùng giảng dạy cũng như chính các học sinh mà anh Thể đã từng huấn luyện, thay vì đưa lên công luận những thông tin thiếu căn cứ như báo cáo nhận xét rất rõ ràng từ phía Thanh tra Bộ VHTTDL ngày 23.7”. 

 Mặc dù số lượng thí sinh dự vòng trung tuyển và phúc tuyển giảm nhưng hội đồng thi vẫn lựa chọn rất kỹ càng, nghiêm túc

    NSƯT Trịnh Mạnh Hùng, người huấn luyện tiết mục Những thiên thần đen cho biết: “Tôi cũng ở Hội đồng cấp cơ sở của Trường và thấy rất ngạc nhiên trước thái độ của NSND Tâm Chính. Với vai trò là Chủ tịch Liên chi hội Xiếc VN và cũng là thành viên của Hội đồng cấp cơ sở của Trường, chị Tâm Chính đã tán thành bỏ phiếu xét tặng danh hiệu NSND cho NSƯT Hoàng Minh Khánh kèm theo nhận định ghi rất rõ trong Biên bản họp Hội đồng: “Theo Nghị định mới về tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu NSND, yêu cầu thời gian sau khi xét NSƯT, đồng chí Khánh được xét NSƯT năm 2015, giải thưởng của đồng chí là quá thừa, đồng chí hoàn toàn xứng đáng được NSND. Trường Xiếc, ngành Xiếc sau khi đồng chí Khánh lên làm Hiệu trưởng có nhiều điểm tốt, thầy có năng lực, có trình độ, xứng đáng được NSND”. Nếu quả đúng NSƯT Hoàng Minh Khánh khai man, không trung thực thì NSND Tâm Chính phải có ý kiến ngay chứ sao lại tham gia góp ý kiến tán thành NSƯT Hoàng Minh Khánh như thế? Tôi vô cùng thất vọng trước sự im lặng rất đáng sợ của NSND Tâm Chính. Hơn ai hết vừa là thành viên hội đồng cơ sở, vừa là người trong nghề lại là vợ của NSƯT Lê Văn Thể thì NSND Tâm Chính là người hiểu rất rõ bản chất của sự việc trong câu chuyện này”.

Có lẽ đáng tiếc nhất là sự việc mâu thuẫn giữa hai thầy đã đẩy tới một số học sinh của chính họ phải “vào cuộc”, diễn viên Nguyễn Ngọc Ánh, người tham gia tập luyện và biểu diễn tất cả các tiết mục được coi là có tranh chấp giữa hai thầy giáo cho biết: “Sự việc xảy ra giữa hai thầy NSƯT Hoàng Minh Khánh và NSƯT Lê Văn Thể với vai trò là học sinh chúng tôi không hề muốn tham gia vào. Tuy nhiên ngay từ trên ghế nhà trường, chính các thầy giáo đã dạy cho chúng tôi người làm nghệ thuật yếu tố quan trọng nhất chính là đạo đức nghề nghiệp và sự trung thực. Đó là lý do chúng tôi, những người trực tiếp tham gia các tiết mục phải lên tiếng để bảo vệ lẽ phải, bảo vệ cái đúng. Chúng tôi hoàn toàn đồng tình với kết luận của Thanh tra Bộ sau những xác minh giữa các bên liên quan. Chúng tôi cũng vô cùng bất bình khi thấy thầy Hoàng Minh Khánh bị vu khống là có những hành vi như “gạ tình”, “quấy rối tình dục”... với chúng tôi thầy Khánh luôn là một người thầy giáo chuẩn mực, hơn thế thầy trực tiếp giảng dạy, huấn luyện kèm cặp, quan tâm như một người cha thứ hai của chúng tôi. Chúng tôi mong rằng dư luận, các cơ quan chức năng cần vào cuộc để làm sáng tỏ mọi sự việc, lấy lại uy tín và danh dự cho thầy của chúng tôi”.

Thuý Hiền